Update

Permanente kerkdienst moet asielzoekers uit handen IND houden

In de vrijgemaakt gereformeerde kerk in Katwijk, waar een Armeense familie kerkasiel heeft. Beeld Arie Kievit

De familie Tamrazyan verblijft nu drie weken noodgedwongen in de kerk van Katwijk. Altijd is er de angst voor de komst van de Dienst Terugkeer en Vertrek. ‘Ik zou dit niemand toewensen.’

Elke keer als de bel van de kerk gaat, slaat de schrik de familie Tamrazyan om het hart. “Dan worden we helemaal gek hier”, zegt oudste dochter Hayarpi (21). Want als de bel gaat, of er wordt geklopt, zouden dat zomaar de mensen kunnen zijn van de Dienst Terugkeer en Vertrek (DT&V), die vader, moeder, dochters (21 en 19) en zoon (15) komen ophalen om ze uit te zetten naar Armenië. 

Bijna drie weken verblijft het gezin Tamrazyan al in de vrijgemaakt-gereformeerde kerk van Katwijk; een kerkzaal, een keukentje, een ruimte voor vergaderingen van de kerkenraad en een bovenverdieping.  Op die bovenverdieping is het enige raampje dat niet is ingelegd met glas in lood en dat open kan.

Angst

Het gezin gaat niet naar buiten uit angst opgepakt en uitgezet te worden. Van de nazomer hebben ze niets meegemaakt, de dochters kunnen niet naar college, de zoon niet naar school, vader niet naar zijn therapie. Leden van de kerkgemeenschap zorgen voor het gezin, ze brengen eten en schone kleren. 

Hayarpi, actief voor de ChristenUnie, vestigde eind september de aandacht op haarzelf en haar broer en zus met een filmpje waarin ze ChristenUnie-Kamerleden Gert-Jan Segers en Joël Voordewind vraagt om hulp voor haar gezin en de naar schatting nog 400 gewortelde asielkinderen.  

De familie kwam in 2010 aan in Nederland en is uitgeprocedeerd. Ook een beroep op het Kinderpardon voor gewortelde kinderen werd afgewezen, volgens Hayarpi omdat de familie niet meegewerkt heeft aan de eigen uitzetting. Het dossier van de asielaanvraag wil de familie om veiligheidsredenen niet delen met deze krant.

Ze zou het niemand toewensen, zegt Hayarpi over de situatie waar de familie nu in zit. “Je wilt niet opgesloten zijn.” Ze hangen wat, lezen, bidden, schrijven en kletsen met mensen die langskomen. De onzekerheid is het allerergst. Hayarpi: “De mogelijkheid dat we naar Armenië moeten, hangt als een zwaard van Damocles boven ons hoofd.” Terug is voor het gezin echt geen optie, benadrukt ze meerdere malen. De vijf vrezen voor hun veiligheid, maar willen ook daar niet al te veel over kwijt. 

Steun

De familie Tamrazyan heeft veel steun aan hun geloof. “We zijn in het huis van God”, zegt Hayarpi. “Als ik in de kerk loop, voel ik me veiliger. Ik denk vaak aan psalm 91.” Ze declameert de eerste regels, eindigt met: “Mijn God, op U vertrouw ik.” Dat helpt, zegt ze. Het is hier in de kerk beter dan het leven in het asielzoekerscentrum.

Hayarpi mist haar vrienden, en de kinderen en tieners die ze bijles gaf. Ze wil weer studeren. Er zijn zo veel dingen die Nederlanders voor lief nemen en die voor haar een droom zijn, zegt ze. Een studenten-ov kaart bijvoorbeeld. Zij moest de kosten voor de reis van Katwijk naar de Universiteit van Tilburg, waar ze econometrie studeert, zelf betalen. Nederlandse studenten hoeven dat niet. Maar naar college gaan is er nu sowieso niet bij.

Het gezin is lovend over de kerkgemeenschap, er wordt goed voor ze gezorgd. Maar hoe lang houden ze dit nog vol? Dit leven tussen de muren van de kerk? Zo lang als nodig is, zegt de familie stellig. Tot ze in Nederland mogen blijven. 

Permanente kerkdienst

Een aantal kerken gaat proberen de uitzetting van Hayarpi en haar familieleden te voorkomen. Dat hebben ze vandaag in Amsterdam besloten. 

Een van de acties die de kerken overwegen is het houden van ‘estafettediensten’ om te voorkomen dat de familie Tamrazyan wordt opgepakt. De Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) mag in een kerk mensen aanhouden wier asielaanvraag is afgewezen, maar dat mag niet als daar een dienst wordt gehouden.

Het gaat de kerken niet alleen om Hayarpi Tamrazyan en haar familie maar ook om de naar schatting vierhonderd asielkinderen die net als Hayarpi buiten het kinderpardon vallen. Vorige maand kregen Lili en Howick, ook afkomstig uit Armenië, na veel getouwtrek bij uitzondering een verblijfsvergunning van staatssecretaris Mark Harbers (VVD).

De Amsterdamse dominee Rikko Voorberg, die zich al langer inzet voor asielzoekers, zat ook aan tafel in Amsterdam. “We hebben het over een bijzondere vorm van kerkasiel. Als kerken die vluchtelingen een warm hart toedragen, willen we kijken hoe we de kerk in Katwijk kunnen steunen. Wij vinden dat we met de overheid tot een andere oplossing moeten komen dan uitzetting.”

Welke ideeën er, naast de estafettediensten, leven bij de ‘kerkasielcoalitie’ wil Voorberg niet zeggen. “Het moet heel duidelijk zijn dat we niet proberen de overheid in de wielen te rijden. Wij willen graag in gesprek komen met de regeringspartijen, omdat we ons zorgen maken over de rechten van deze kinderen. Er zijn talloze rapporten die zeggen dat het aantoonbaar schadelijk is voor kinderen als ze worden uitgezet. Het gaat overigens op dit moment alleen op om Hayarpi, andere kinderen hebben nog niet om kerkasiel gevraagd.”

Niet in de wielen rijden

Niet voor alle kerken is kerkasiel een uitgemaakte zaak. Ook dominee Folkert Rinkema van de vrijgemaakte gereformeerde kerk in Katwijk erkent dat zijn gemeente voor een dilemma staat. Als kerk wil hij de overheid gehoorzamen, maar nu hij weet wat de politiek actieve vader van Hayarpi in Armenië te wachten staat, meent hij dat hij dat als christen niet kan laten gebeuren.

Eerder wees advocaat Teunis van Kooten er in deze krant op dat Nederland formeel geen kerkasiel kent. Mensen zijn in een kerkgebouw niet automatisch veilig, maar wel tijdens een dienst. Van die uitzonderingsbepaling willen de kerken nu gebruik maken.

In de jaren negentig organiseerden tien verschillende kerken in Amsterdam een estafettedienst om te voorkomen dat een groep van twaalf Zaïrezen werd uitgezet. Twee weken lang hielden die kerken afwisselend de hele dag en nacht een vorm van een dienst.

Lees ook: Kerk in Katwijk ontfermt zich over uitgeprocedeerd gezin van Hayarpi

De vrijgemaakt-gereformeerde kerk in Katwijk biedt sinds vannacht onderdak aan een Armeens vluchtelingengezin dat uitzetting boven het hoofd hangt. Afgesproken is dat het gezin van dochter Hayarpi, die al eerder de publiciteit zocht, een week in de kerk kan blijven om tot rust te komen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden