Paus Franciscus pakt nu ook de hoge geestelijken aan

Paus Franciscus. Beeld EPA

In zijn aanpak van het seksueel misbruik in de rooms-katholieke kerk lijkt paus Franciscus er niet langer voor terug te deinzen om openlijk zijn pijlen te richten op hoge geestelijken. Dit weekend zette Franciscus twee Chileense bisschoppen uit hun priesterambt. In kerkelijke kringen geldt dat als een keiharde maatregel.

Vrijdag aanvaardde Franciscus het ontslag van de Amerikaanse kardinaal Wuerl. Een paar weken geleden raakte de prominente Chileense priester Fernando Karadima zijn ambt kwijt. Eerder in de zomer aanvaardde de paus het ontslag van de oud-aartsbisschop van Washington, kardinaal McCarrick, evenals het ontslag van vijf andere Chileense bisschoppen. Er wordt rekening mee gehouden dat ook McCarrick uit het priesterambt wordt gezet. McCarrick wordt beschuldigd van seksueel misbruik van een minderjarige.

Dat geldt ook voor de twee Chileense bisschoppen. Oud-aartsbisschop Franciscus José Cox en Marco Antonio Ordenes hebben zich schuldig gemaakt aan het seksueel misbruik van minderjarigen. Beide bisschoppen waren al met emeritaat. Toen Cox (84 inmiddels) in 1997 terugtrad als bisschop werd daar geen verklaring bij gegeven, maar vijf jaar later werd bekend dat dat vanwege seksueel misbruik was. Ordenes (53) trad zes jaar geleden terug als bisschop. Dat had met zijn gezondheid te maken, luidde toen de officiële verklaring, maar later bleek dat er op dat moment al beschuldigingen van seksueel misbruik aan zijn adres waren gedaan. Het misbruik door Cox gaat veel verder terug: al toen hij in 1974 tot bisschop werd gewijd maakte hij zich schuldig aan seksueel misbruik van minderjarigen.

Crisis

Waarom de twee bisschoppen nu en niet eerder uit hun ambt zijn gezet – de beschuldigingen zijn immers bepaald niet nieuw – heeft het Vaticaan niet meegedeeld. Maar dat zal alles te maken hebben met de ongekende crisis in de Chileense rooms-katholieke kerk. De aankondiging door het Vaticaan volgde op een ontmoeting, zaterdagmiddag, van paus Franciscus met de Chileense president Pinera. Onderwerp van gesprek: seksueel misbruik in de kerk. Eerder dit jaar verscheen een meer dan vuistdik schokkend en vernietigend onderzoeksrapport over seksueel misbruik en het toedekken daarvan door Chileense geestelijken. De Chileense justitie heeft sindsdien bij diverse bisdommen invallen gedaan en is bezig om zaken voor te bereiden. Na een bezoek aan de paus boden alle 34 Chileense bisschoppen hun ontslag aan. Franciscus aanvaardde het ontslag van vijf van hen.

De laatste keer dat een bisschop werd teruggezet in de lekenstand is meer dan zes jaar geleden: toen betrof het een Canadese bisschop bij wie kinderporno was aangetroffen. Veel vaker is het gebeurd dat een hoge geestelijke zijn hoge functie kwijtraakt, wél het priesterambt behoudt, en gedwongen wordt om in de luwte een leven van gebed en boetedoening te lijden. Het ligt voor de hand dat Franciscus die lijn nu verlaten heeft en kiest voor een hardere aanpak: wie zich schuldig heeft gemaakt aan seksueel misbruik – hoe hoog je kerkelijke positie ook wezen mag – wordt uit het priesterambt gezet.

Lees ook: 

Paus Fransiscus accepteert ontslag van Amerikaanse oud-aartsbisschop McCarrick

Paus Franciscus heeft deze zomer het ontslag aanvaard van de oud-aartsbisschop van Washington, de 88-jarige kardinaal Theodore McCarrick. McCarrick had gevraagd om zich terug te mogen trekken uit het College van kardinalen, na aanhoudende beschuldigingen van seksueel misbruik van minderjarigen en volwassenen, tientallen jaren geleden.

De Chileense misbruikzaak kost drie Chileense bisschoppen hun positie 

Grote kans dat er nog meer geestelijken het veld moeten ruimen, maar het grote misbruikschandaal in de rooms-katholieke kerk van Chili heeft in juni de eerste drie geestelijken hun bisschopszetel gekost. 

Waarom treedt de paus niet harder op bij al die misbruikzaken?

Met het vertrek van de Amerikaanse aartsbisschop Theodore McCarrick, eind juli, bereikten de slepende schandalen in de rooms-katholieke kerk een dieptepunt. Waarom grijpt de huidige paus Franciscus niet harder in?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden