Rooms-Katholieke kerk

Paus Franciscus heft ‘pauselijk geheim’ bij misbruikzaken op

Paus Franciscus tijdens een mis in de Sint-Pieter in Rome. Beeld EPA

De rooms-katholieke kerk moet vanaf nu alle informatie over misbruikzaken delen met politie en justitie. Slachtoffers zijn blij: ‘Eindelijk een echte, positieve verandering’.

Paus Franciscus heeft het ‘pauselijk geheim’ bij misbruikzaken opgeheven. Dat betekent dat informatie uit kerkelijke processen over misbruikzaken altijd beschikbaar is voor politie en justitie, wanneer zij daar om vragen.

Het pauselijk geheim is het hoogste geheimhoudingsniveau in het Vaticaan en geldt bijvoorbeeld voor informatie over welke kardinaal op wie heeft gestemd bij een pausverkiezing. Het breken van die zwijgplicht leidt automatisch tot excommunicatie. Tot nu toe vielen getuigenissen in kerkelijke processen over misbruikzaken ook onder dat pauselijk geheim, maar sinds dinsdag dus niet meer.

Verplicht informatie delen

Het Vaticaan maakte het nieuws bekend op de 83ste verjaardag van paus Franciscus. Slachtoffers van seksueel misbruik reageren positief: “De verhulling is voorbij”, zei de Chileen Juan Carlos Cruz, pleitbezorger van misbruikslachtoffers en zelf ook slachtoffer, dinsdagmiddag tegen persbureau AP. “Geweldig nieuws. Eindelijk een echte en positieve verandering”, tweette de Ierse Marie Collins, die ook slachtoffer is en in de commissie zit die de paus adviseert over misbruikzaken.

“Dit is echt een spectaculair decreet”, zegt Paul van Geest, hoogleraar kerkgeschiedenis en geschiedenis van de theologie aan Tilburg University en de Katholieke Universiteit Leuven. “Kerkelijke rechtbanken of autoriteiten kunnen zich nu niet meer verschuilen achter het pauselijk geheim als een priester voor misbruik is aangeklaagd. Ze kunnen niet meer zeggen dat ze niet bevoegd zijn om de belastende verklaringen te delen. Zij zijn nu verplicht om die informatie te delen met de staatsautoriteiten of slachtoffers.”

Volledige transparantie in de kerk

Het besluit past in het bredere beleid van Franciscus, zegt Van Geest. “De paus heeft twee speerpunten. Ten eerste streeft hij naar volledige transparantie in de kerk, bijvoorbeeld door orde op zaken te stellen wat betreft de financiën van het Vaticaan. Daarnaast wil hij zorgen dat mensen die soms geen stem hebben, zoals misbruikslachtoffers, toch gehoord worden. Dat hij nu het pauselijk geheim op misbruik opheft past volledig bij beide speerpunten.”

Dat de misbruikslachtoffers nu met blijdschap reageren is bijzonder, want de manier waarop de rooms-katholieke kerk met het misbruikschandaal omging leverde tot nu toe vooral boze reacties op. Bijvoorbeeld na de grote misbruiktop in het Vaticaan, die in februari dit jaar plaatsvond. Kindermisbruik mocht niet meer voorkomen in de rooms-katholieke kerk, en het mocht ook niet meer worden toegedekt, zei de paus destijds in zijn slotwoord. Maar tot boosheid van de slachtoffers zei Franciscus niets over hoe dat precies moest gebeuren. Tijdens de top stelde een aantal kerkleiders al voor om het pauselijk geheim op misbruikzaken op te heffen.

Lees ook:

Als het aan de bisschoppensynode ligt, zijn er straks gehuwde priesters

Gehuwde priesters kregen van de bisschoppen het groene licht,maar het diaconaat voor vrouwen is nog ver weg.

Maffia-aanklager moet corruptie in het Vaticaan aanpakken

Paus Franciscus heeft een maffia-expert aangesteld als voorzitter van de rechtbank van het Vaticaan. ‘De paus vindt het tijd om zwaar geschut in te zetten.’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden