Munther Isaac.
 Beeld Otto Snoek
Munther Isaac.Beeld Otto Snoek

InterviewMunther Isaac

Palestijns-christelijke theoloog Munther Isaac: ‘We moeten hopen op een wereld die Israël verantwoordelijk houdt voor hun daden’

In zijn boek De andere kant van de muur beschrijft de Palestijns-christelijke theoloog Munther Isaac hoe hij leeft onder de Israëlische bezetting.

Jan Blacquière

Als inwoner van het Palestijnse Bethlehem weet hij als geen ander wat het is om aan ‘de andere kant van de muur’ te wonen. Wekelijks passeert Munther Isaac de grenscontroles tussen Israël en de Palestijnse gebieden. Hij is deze week in Nederland ter promotie van zijn boek De andere kant van de muur. Een Palestijns perspectief .

In de Rotterdamse Pauluskerk vertelt hij wat het betekent om Palestijn én christen te zijn. “Palestina is mijn thuis en het christendom is mijn thuis. Wij voelen een verantwoordelijkheid om de christelijke identiteit te bewaren in het land waar het allemaal begon.”

Hij vertelt dat de Israëlische bezetting, en de vele restricties die daarmee gepaard gaan, zijn vrijheden, en die van vele andere Palestijnen, ernstig inperken. “Honderdduizenden Palestijnen zijn uit hun huis gezet, dagelijks worden Palestijnen vernederd bij grenscontroles en miljoenen Palestijnen leven in de Gazastrook onder een ‘beleg’.

“Ik spreek hier bewust van bezetting, en niet van een conflict. Het woord conflict wekt namelijk de indruk dat er twee gelijkwaardige partijen strijden om een stuk land, maar dat is niet de realiteit. Er is één dominante partij, één bezetter en één onderdrukte. Ik weet dat dit controversieel is om te zeggen, maar volgens mij gaat het hier om een soort apartheid of zelfs kolonisatie.”

Wat was de aanleiding voor het schrijven van dit boek?

“Ik heb dit boek geschreven om de andere kant van de muur een stem te geven, om te vertellen hoe het is om onder onderdrukking te leven. Hiermee hoop ik allerlei vooroordelen over Palestijnen weg te nemen. In de berichtgeving worden Palestijnen vaak neergezet als de foute, Arabische, islamitische partij tegenover het goede, democratische Israël.

“In dit boek probeer ik bovendien de bijbelse verantwoording voor het bestaan van de staat Israël uit te dagen. Met de Bijbel in de hand wordt verkondigd dat dit land van Israël is, Gods beloofde land. Maar wat vaak wordt vergeten is dat dat land nooit leeg was.

“Niet alleen was het land niet leeg, maar de mensen die daar rondom de stichting van de staat Israël woonden streefden naar hun eigen soevereine staat, met een eigen nationaliteit. Er leefden hier mensen lang voor het bijbelse Israël en lang na het bijbelse Israël. Met die mensen is tot op de dag van vandaag nooit rekening gehouden.”

Wat vindt u dat over het hoofd gezien wordt in discussies over Palestina?

“In politieke discussies wordt de menselijkheid van de situatie maar al te vaak vergeten. We moeten daarom de vraag stellen: ‘wat drijft deze mensen tot wanhoop?’ Het is hier geen welles-nietes verhaal, want je kan niet over iemand anders’ land praten als jouw eigendom. Palestijnen hebben eeuwenlang in een land geleefd, geboerd en steden gebouwd en opeens wordt dat land geconfisqueerd. Israël beperkt letterlijk de toegang tot ons eigen land. Ze nemen het land in, noemen het Israëlisch land en bouwen er nederzettingen. Hoe moeten we daar mee omgaan? Moeten we vertrekken?

“Wat mij als christen aangrijpt is dat dit systeem door buitenlandse christenen wordt gesteund en gefinancierd. Ik vind het moeilijk om voor te stellen dat je tegelijk christen en zionist kan zijn als je hier de vruchten van in de praktijk ziet. Dat mensen geloven dat God dit land aan de joden heeft beloofd, oké, maar moet je niet ook rekening houden met de consequenties van die theologische positie voor Palestijnen? Want wat moeten wij dan?”

Bestaat er een oplossing?

“De ultieme droom is om het land te delen met onze joodse buren. Dat er een samenleving is waar we gelijke rechten hebben, waarbij we onze grondstoffen delen en waar er geen wetten meer zijn die wel gelden voor Palestijnen maar niet voor Israëli’s. Deze droom moeten we altijd voor ogen houden, omdat we anders kunnen vervallen in haat- en wraakgevoelens. Ik geloof dat het juist als christen onze opdracht is om onze vijand tot een vriend te maken.

“Maar hoe komen we daar? Dat is een lastige vraag. Ik denk dat we moeten beginnen met het onrecht te erkennen. Ik gebruik hiervoor vaak de metafoor van een sterke man die op de keel van een zwakkeling staat. We moeten ervoor zorgen dat deze partijen samen door één deur kunnen en dat doen we denk ik door de kwetsbare partij te beschermen.

“Tegelijk geloof ik dat Israël een goede vriend nodig heeft die hen ter verantwoording roept. We hebben mensen nodig die durven op te staan tegen Israël door middel van bijvoorbeeld politieke en financiële boycots. We moeten hopen op een wereld die Israël verantwoordelijk houdt voor hun daden. Het alternatief is geweld, maar wij willen geen geweld.”

In uw boek zegt u dat het ‘Gods land’ is. Wat bedoelt u daarmee?

“Daarmee geef ik aan dat je niet met de Bijbel in de hand je gelijk kan halen. Als het inderdaad Gods land is, dan kan niemand daar exclusiviteit over claimen. Vanuit die gedachte denk ik dat het onvermijdelijk is om met elkaar in gesprek te raken.

“Met mijn boek nodig ik mensen letterlijk en figuurlijk uit om een kijkje te nemen aan de Palestijnse kant. Ik geloof zelfs dat we op die manier in de voetsporen van Jezus treden. Hij spendeerde tijd met mensen in de kantlijn van de samenleving en hij was slachtoffer van een machtig rijk.

“Ik hoop dat mijn boek aanstootgevend is. Het moet het beeld dat mensen - vooral westerse christenen - hebben over Israël en Palestina uitdagen. Te vaak wordt de Bijbel gelezen vanuit een positie van macht. Ik hoop dat er ook wordt geluisterd naar de kwetsbare stemmen in het Heilige Land.”

Lees ook:

‘Als je voor verbinding bent, word je nu in Israël als links gezien’

Vol met idealen begonnen mensen in de vorige eeuw een kibboets in het nu 75-jarige Israël. Wat bleef daarvan over in de weerbarstige werkelijkheid?

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden