Emancipatie

Oproep: Sluit vrouwen in PKN niet langer uit van de preekstoel

Een dienst van de gereformeerde bond in Veenendaal.Beeld Maarten Hartman

In een brief pleiten zeven (oud-)bestuursleden van de Protestantse Kerk voor de vrouwelijke dominee

De gevoelige discussie over de rol van vrouwen in de kerk heeft ook de grote Protestantse Kerk in Nederland ­bereikt. In het kleine, orthodoxe deel van de PKN mogen vrouwen geen ­dominee worden en ook geen lid van de kerkeraad. Zeven leden en oud-­leden van het landelijke PKN-bestuur roepen de circa driehonderd behoudende kerken op om het ambt ook bij hen open te stellen voor vrouwen.

“Dit is een oproep tot debat”, zegt woordvoerder Harmen Jansen, dominee te Winsum. “Elke organisatie heeft de verantwoordelijkheid de ­discussie te voeren hoe het intern ­gesteld is met de rechten van vrouwen. Dat debat is er in de PKN niet en dat moet wel.”

Splijtende discussie

De aanleiding om het appèl naar buiten te brengen is de vaak felle en splijtende discussie in kleinere, orthodoxe kerken over de rol van de vrouw. “Dit appèl is een erkenning dat we zelf ook een probleem hebben”, zegt Jansen. In de regels maakt de PKN geen onderscheid naar geslacht. Die kerkorde geldt ook voor het orthodoxe deel van de PKN, voornamelijk verenigd in de Gereformeerde Bond, waartoe naar schatting van de PKN zo’n vijftien procent van de leden zich ­rekent. In verreweg de meeste ‘bondskerken’ mogen vrouwen geen predikant en lid van het kerkbestuur worden.

De ondertekenaars van de brief roepen deze kerkeraden, en theologen met affiniteit voor de bond, op een einde te maken aan het ‘te ­gemakkelijke conservatisme’ dat op Bijbelse gronden de vrouw weert uit het ambt. Verwijzend naar diezelfde Bijbel vindt het overgrote deel van de PKN juist dat mannen en vrouwen een gelijkwaardige positie hebben.

Flauw en vervelend

De voorzitter van de Gereformeerde Bond, Arjen Mensink, noemt de brief van zijn geloofsgenoten flauw en vervelend. Het appèl past naar zijn mening niet in de manier waarop de verschillende stromingen binnen de PKN met elkaar plegen om te gaan. Mensink prijst de ‘wezenlijke bijdrage’ van vrouwen aan het kerkelijk leven. “Mannen en vrouwen hebben beiden een plek. De man als hoofd, de vrouw als tegenover. Dat betekent dat vrouwen een ándere taak hebben, niet een míndere taak.”

Ook de scriba van de PKN, René de Reuver, is niet blij met de publiek gemaakte oproep. De rol van de vrouw in de kerk is, zegt hij, ‘een hele principiële kwestie’. “Voor discussie daarover bewandelen we de kerkelijke weg, en die loopt niet via petities en manifesten. Want die leiden vaak tot polarisatie.” Het gesprek moet volgens De Reuver in de eerste plaats gevoerd worden in de plaatselijke gemeenten. En dat ziet hij daar ook ­gebeuren: kritiek dat de rol van de vrouw niet bediscussieerd wordt in PKN-kringen of zelfs een taboe is, noemt hij ‘pertinent onjuist.’

De synode zou in zijn ogen hoogstens een oproep kunnen doen aan de plaatselijke gemeenten de vrouwenkwestie te agenderen. “Maar verplichten kunnen we niets.” Persoonlijk is De Reuver voorstander van de vrouw in het ambt, maar de scriba zou orthodoxe gemeenten niet graag opleggen vrouwen te accepteren in de kerkeraad. “Dit heeft te maken met de ­interpretatie van de Bijbel. Wij gaan niet over het geweten van mensen.”

Lees ook:

Protest in gereformeerd-vrijgemaakte kerk: ‘Geen vrouwen in de kerkeraad en op de kansel’

Gereformeerd-vrijgemaakte kerkleden verzetten zich tegen het besluit van het landelijke kerkbestuur het ambt van predikant, ouderling en diaken open te stellen voor vrouwen. Het protest komt van een minderheid, maar het landelijk kerkbestuur behandelt de bezwaren zeer serieus.

Wat te doen met de positie van vrouwen? De christelijk gereformeerde kerk spreekt openlijk van een crisis

Conservatieven en progressieven binnen de Christelijke Gereformeerde Kerken zijn verdeeld over de positie van de vrouw. Een groeiend aantal gemeenten wil vrouwen niet langer weren van de kansel en uit de kerkeraad.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden