ReportageKloostercamping

Op de kloostercamping van Nieuw Sion: ‘De stilte heeft een helende werking’

null Beeld Herman Engbers
Beeld Herman Engbers

Hoe geven groepen mensen in de vakantietijd vorm aan hun geloof en hun spiritualiteit? Trouw reist deze zomer het land door. In deze aflevering: de kloostercamping van Klooster Nieuw Sion in Diepenveen.

De enorme regenbui van die nacht heeft het moreel van de kampeerders op de kloostercamping nog niet gebroken. Een voor een druppelen mensen in kleurrijke regenjassen de hoge, donkere kerk binnen voor het ochtendgebed. Het is acht uur ’s ochtends in Klooster Nieuw Sion, bij het Overijsselse plaatsje Diepenveen.

Wanneer de laatste klanken zijn weggestorven en iedereen een plaats heeft gevonden, is het zo stil dat je de wind om de kerk hoort gieren. Na een paar minuten weldadige stilte zingt de voorganger, gezeten op een kussen: “Open, Heer, mijn lippen”. De aanwezigen antwoorden: “Dan zingt mijn mond uw eer”. De zang is ingetogen, het is nog vroeg.

null Beeld Herman Engbers
Beeld Herman Engbers

De kampeerders op de kloostercamping van Nieuw Sion zijn niet verplicht om mee te doen aan de ‘getijdengebeden’ − dagelijkse gebeden op vaste tijden − zoals deze, maar de meesten doen dat wel. Het ochtendgebed om acht uur is het eerste, later op de dag volgen nog een middaggebed, een avondgebed en een nachtgebed.

Uitkijken over het korenveld en dan mijmeren

“Het is zo’n mooie manier om de dag te beginnen en te eindigen, het geeft structuur”, zegt Geja de Rooij (58) na afloop van het ochtendgebed aan de ontbijttafel. De geur van croissants en koffie vult de ruimte. “Het lukt me thuis niet zo goed om de stilte te vinden, om naar binnen te keren. Ik werk op een school voor zeer moeilijk lerende kinderen. Dat is hartstikke leuk, maar je zit de hele tijd in je hoofd”, vertelt De Rooij, die een week verblijft op de camping, in haar auto, waarin ze ook comfortabel kan slapen.

null Beeld Herman Engbers
Beeld Herman Engbers

Andere jaren − voordat corona toesloeg − ging De Rooij in de zomer meestal naar een christelijke conferentie met vijfduizend mensen. “Dat kan nu al twee jaar niet, en ik miste het gevoel van bezinning, van even stilstaan bij het leven.” Via Facebook stuitte ze op Nieuw Sion. “Ik breng de dagen veel in stilte door. Ik kijk uit over het korenveld, en dan mijmer ik. Ik wandel ook veel in het bos, dan ga ik hardop met mezelf in gesprek, dat vind ik fijn.”

Klooster Nieuw Sion is gevestigd in de voormalige abdij Sion, een klooster van de cisterciënzer orde in de groene heuvels van Salland. In 2015 viel na 125 jaar het doek voor de monniken, voor wie het gebouwencomplex te groot werd. De handvol overgebleven monniken verhuisden naar Schiermonnikoog. De grote neogotische abdij kwam in handen van de Stichting Nieuw Sion, die in de oude kloostergebouwen een oecumenisch bezinningscentrum heeft gevestigd.

De leefstijl van de monniken, die draait om stilte, bezinning, regelmaat en gemeenschapsgevoel, wordt in Nieuw Sion in ere gehouden. Er is een kleine woongemeenschap, een groep tijdelijk inwonende jongeren, en een grote groep vrijwilligers die de boel draaiende houden.

Meehelpen in de moestuin

Vorig jaar zomer besloot Nieuw Sion om een camping te openen in de notenboomgaard. Het klooster liep vanwege de coronacrisis veel inkomsten mis, onder meer omdat het gastenverblijf noodgedwongen dicht moest. Dat bleek zo’n succes dat het bestuur besloot de camping dit jaar voor de tweede keer open te gooien. Kampeerders kunnen niet alleen meedoen met de getijdengebeden, wie wil kan ook meehelpen in de moestuin, er zijn kookworkshops, en iedere avond wordt er gezamenlijk gegeten.

null Beeld Herman Engbers
Beeld Herman Engbers

Verderop in de ontbijtzaal zit Roland Korbeld (38) met zijn twee dochtertjes. Korbeld draagt groene laarzen, vanwege de regen. “We hebben het vannacht wonder boven wonder droog gehouden in de tent, en de kinderen hebben nog goed geslapen ook.” Korbeld en zijn gezin wonen vlakbij, in het dorpje Middel. “Vrienden van mij verzorgen de catering van de camping, en ik kwam een paar weken geleden helpen. Toen zag ik de camping, en ik dacht: dat is nou eens een mooie plek om de eerste week van de vakantie door te brengen”.

Korbeld is katholiek opgevoed, maar hij gelooft niet meer in God. Hij heeft nog geen getijdengebed bezocht, vooral vanwege zijn twee dochtertjes. “Ik vind het mooi dat het klooster zo goed bewaard wordt, dat de traditie in ere wordt gehouden. Het is hier heel prettig toeven.”

Er komen allerlei mensen op de kampeerplekken af, protestanten, katholieken, en mensen van andere religies en spirituele tradities. Zelfs atheïsten zijn er te vinden. Ze hebben vrijwel allemaal één ding gemeen: ze zijn op zoek naar stilte en rust. Daar is steeds meer behoefte aan, zegt Peter Dullaert, een van de twee directeuren van Nieuw Sion. “Hoe gejaagder de samenleving wordt, hoe sneller de mensen naar ons toe komen.” Dullaert zit in de oude kamer van de abt, die er nog uitziet alsof het oude hoofd van de abdij ieder moment zou kunnen binnenkomen. Er staat een groot houten bureau, vanwaar de abt ooit het klooster bestierde.

De stilte is het belangrijkste

“We hebben een duidelijke visie: we zijn hier om dichter bij onszelf, bij elkaar, bij God en bij de natuur te komen en dat doen we door stiltebeleving, getijdengebed, handenarbeid en gastvrijheid.” De stilte is misschien wel het belangrijkst. “Als mensen lange tijd in stilte doorbrengen komt er enorm veel los, dat vind ik fascinerend. Stilte is soms afschrikwekkend, maar het heeft een helende werking.”

Wie op de camping wil staan moet minimaal drie dagen blijven, juist om dat te kunnen ervaren, zegt Dullaert. “Eén nachtje is te weinig, dat snijdt geen hout. Je moet jezelf de tijd gunnen om in een lagere versnelling te geraken.”

null Beeld Herman Engbers
Beeld Herman Engbers

Het is eindelijk opgehouden met regenen. De ochtend vordert, de bedrijvigheid neemt toe. Een bruidspaar loopt door de tuin naar de kerk, voor een fotosessie. In een van de vleugels repeteert een muziekensemble een cantate van Bach. Het terras van de koffieschenkerij is officieel een ‘fluisterterras’, maar wie vandaag fluistert wordt overstemd door de muziek.

Soms een beetje de schoolmeester zijn

Het klooster en de kloostercamping zijn populair, en dat brengt nieuwe uitdagingen met zich mee, zegt Dullaert. “Het is een balanceeract, hoe meer mensen hier komen, hoe groter het gevaar dat die stilte in het gedrang komt. We moeten soms een beetje schoolmeesterachtig zijn: niet praten in de gangen van het kloosterslot, niet praten in de kerk. Het is een constant gevecht om de stilte te bevechten. Daarom hebben we er ook voor gekozen om maar tien campingplekken te maken. Dat hadden er makkelijk dertig kunnen zijn.”

null Beeld Herman Engbers
Beeld Herman Engbers

Bij het poortgebouw verzamelt een groepje campinggasten en andere geïnteresseerden voor een rondleiding over het terrein. Zo ook Erik Specht (26), gekleed in trainingsbroek en grijze jas. “Ik heb een enorm druk studiejaar achter de rug, ik was op zoek naar een rustige plek.” Hij volgt een opleiding tot gymleraar, in Amsterdam. “Deze camping trok me aan, niet alleen de stilte, maar ook de geschiedenis. Ik ga naar de getijdengebeden, ik vind de zang prachtig. Hoewel ik soms het gevoel heb dat ik het nog niet helemaal snap.”

Specht vindt het niet erg om alleen op de camping te staan, daardoor kan hij goed uitrusten. Bovendien zijn er genoeg andere mensen om een praatje mee te maken. “Omdat je maar met tien mensen op de kampeerplaats staat is het best wel intiem, je ziet elkaar veel waardoor het bijna gezellig wordt. Maar als je alleen wil zijn, wordt dat ook altijd gerespecteerd.”

Het middaguur nadert, het is tijd voor het tweede getijdengebed van de dag. De bewoners en gasten wandelen rustig naar de kerk, op zoek naar de stilte. De eeuwige cyclus van het klooster herneemt zijn loop.

Lees ook: Op zangretraite in Lochem: ‘Je weet nooit bij wat voor emoties je komt, dat is het verrassende’

Hoe geven groepen mensen in de vakantietijd vorm aan hun geloof en hun spiritualiteit? Trouw reist deze zomer het land door. In de eerste aflevering: een zangretraite in de Achterhoek.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden