Column

Oorlogsverklaring aan de Taj Mahal

Ook de wereldberoemde Taj Mahal is een mausoleum, gebouwd namens een soennitische Moghulvorst. Beeld AP

Godsdiensten kunnen hun gram, behalve op elkaars aanhangers, ook op vijandelijke kunst botvieren. 

Europa onderging de protestantse beeldenstorm. Egyptische christenen vernielden duizend jaar eerder faraonische beelden. IS smeet antieke Mesopotaamse goden stuk en de Afghaanse Taliban bliezen in 2001 de Boeddhabeelden in Bamyan op.

Radicale moslims hanteren het wapen van vandalisme, behalve tegen andere godsdiensten, ook bij islamitische broedertwisten. Zoals bij de vernielingen in Timboektoe in 2013 en de aanslagen door Pakistaanse Taliban op heiligdommen van soefi's en sjiitische moslims. Extreme soennitische moslims zijn niet de enige barbaren. In 1993 sloopten in Iran sjiitische 'revolutionaire gardes' de soennitische Faizmoskee in Masjhad, op last van 'geestelijke gids' Khamenei. Kort daarvoor had hij nog getoornd tegen de verwoesting van de Babrimoskee in de Indiase stad Ayodhya door hindoes, die betoogden dat op die plek ooit hun god Rama was geboren. Tweeduizend Indiërs kwamen vervolgens om bij rellen.

En nu beginnen zelfs Indiase sjiieten als muizen te brullen, niet tegen de hindoes, maar samen met hen tegen hun soennitische 'geloofsgenoten'. Ook zij nemen een gebouw op de korrel. India telt een miljard hindoes en tweehonderd miljoen moslims, van wie misschien dertig miljoen sjiieten zijn, een minderheid binnen een minderheid. Deze week zochten ze toenadering tot de hindoepartij BJP van premier Modi.

Het mausoleum van Moghulkeizer Humayun is een voorloper van de Taj Mahal. Beeld Wikimedia

Buitenlandse uitbuiters

Een sjiitische voorman bepleitte in een brief aan Modi de sloop van het mausoleum van de Moghulkeizer Humayun, een Unesco-monument in de hoofdstad Delhi, om ruimte te creëren voor een islamitische begraafplaats. De brief is te vinden op de website van de nieuwszender India Today. Volgens de schrijver waren de Moghulvorsten, soennitische moslims die vanaf de zestiende eeuw een groot deel van India regeerden, buitenlandse uitbuiters. Hun mausolea zouden geen Indiaas erfgoed zijn.

Dat laatste is mede een oorlogsverklaring aan India's belangrijkste nationale symbool, de wereldberoemde Taj Mahal. Want ook dat is een mausoleum, gebouwd namens een soennitische Moghulvorst. De Taj Mahal heeft meer vijanden. Er zijn hindoes die mopperen dat vroeger op die plek een tempel van Shiva stond.

Het mausoleum van Humayun, zestiende eeuw, is een voorloper van de Taj Mahal. Aan beide is een liefdesgeschiedenis verbonden. De verhalen zijn elkaars spiegelbeeld. De weduwe van Muhayun, Bega Begum, zag in haar wanhoop nog maar één levensdoel: een prachtig mausoleum voor haar man. Honderd jaar later waren bij de Taj Mahal, die de even radeloze keizer Jahan liet bouwen voor zijn vrouw Mumtaz Mahal, de rollen omgekeerd.

Het mausoleum van Humayun kreeg later nog andere symboolwaarde. Bij de opstand tegen de koloniale Britten in 1857 verschanste de laatste Moghulvorst zich in het monument. De Britten arresteerden hem daar. De vorst dwongen ze in ballingschap, zijn drie zonen executeerden ze. In 1947, het jaar van India's onafhankelijkheid en deling, was er in het bijbehorende park een tentenkamp voor moslims die wilden verhuizen naar het afgescheiden, islamitische Pakistan.

In zijn betere dagen verzinnebeeldde die siertuin het paradijs, met kanaaltjes in de rol van de vier rivieren waaruit de geredde gelovigen zullen drinken. Want al die elkaar op aarde bestokende soennieten, sjiieten, soefi's, alawieten en anderen kunnen in de hemelse lusthof hun dorst in vrede lessen met honing, melk, wijn of water.

In de column 'Minaret' deelt arabist Eildert Mulder wekelijks zijn bespiegelingen over de islamitische wereld.

Lees ook: De Taj Mahal ligt onder vuur. Want hij werd gebouwd door een moslim.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden