Premier Mark Rutte voorafgaand aan een gesprek in de Jacobuskerk. Rutte bespreekt met een afvaardiging van de katholieke kerkgemeenschappen hoe men in de kerk omgaat met vraagstukken rond het coronavirus.

Kerkelijke hulp

Ook zonder schijnwerpers doet de kerk aan sociale hulp

Premier Mark Rutte voorafgaand aan een gesprek in de Jacobuskerk. Rutte bespreekt met een afvaardiging van de katholieke kerkgemeenschappen hoe men in de kerk omgaat met vraagstukken rond het coronavirus.Beeld ANP

De koning, de koningin, de minister-president: ze zijn alledrie onder de indruk van wat kerken doen in crisistijd. Hoe bijzonder is de hulp die kerken nu bieden?

Met de complimenten van de regering: de kerken kunnen zich deze weken verheugen in royale politieke belangstelling voor de hulp die ze mensen binnen en buiten de kerk bieden om door de corona-crisis te komen.

Het begon met de koning. Vorige week belde hij René de Reuver, scriba van de Protestantse Kerk in Nederland. Willem-Alexander prees dominees en geestelijk verzorgers voor hun pastorale zorg. Deze week kreeg de katholieke Hans van den Hende, voorzitter van de bisschoppenconferentie, een zelfde soort waarderend telefoontje.

Dinsdag had Jurjen de Groot, directeur van de dienstenorganisatie van de PKN, een telefoongesprekje met de koningin. Zij zei hem onder de indruk te zijn van de hulp die het christelijk platform #nietalleen door het hele land regelt. En woensdag begon minister-president Mark Rutte zijn bijdrage aan het corona-debat in de Tweede Kamer met twee beelden die hem bij zullen blijven.

Naast dat van de intensive-careafdelingen, is dat zijn bezoek aan de Sint-Jacobskerk in Den Haag die ochtend. Nadat hij daar een kaarsje had gebrand, sprak hij met vertegenwoordigers van de kerken. Zij vertelden hem dat ze ondanks de afstand, toch nog contact onderhielden met mensen die hun zorg nodig hebben. Rutte was daar ‘echt geëmotioneerd’ over en ‘onder de indruk van hoe we dat doen in Nederland.’

De moderne vrijwilliger

In de sociale kant van de aanpak van de corona-crisis spelen kerken een belangrijke rol en ook vanuit moskeeën wordt hulp geboden. Sinds de uitbraak van het corona-virus schieten daarbuiten overal maatschappelijke initiatieven als paddestoelen uit de grond. Aan vrijwilligers geen gebrek, zo lijkt het. En getuige onderzoek naar hedendaags vrijwilligerswerk is dat niet zo verwonderlijk. Mensen willen tegenwoordig best wat voor elkaar doen. Maar de moderne vrijwilliger schrikt ervoor terug zich jaren te binden aan het onbetaalde werk. Die richt zich liever op een overzichtelijke klus, niet te lang, zonder eindeloze vergaderingen, met een begin en vooral met een eind. Die houding past heel goed bij wat nu nodig is een periode van crisis.

In diezelfde onderzoeken zit nog een andere constante lijn. Leden van kerken doen bovengemiddeld veel vrijwilligerswerk, zowel voor mensen in de kerk, als via algemene organisaties als bij voorbeeld de Voedselbank en in asielzoekerscentra. Elke drie jaar brengen de gezamenlijke kerken in kaart hoeveel ze doen aan armoedebestrijding. Vorig jaar meldden ze dat 25.000 vrijwilligers hulp geven aan meer dan 62.000 mensen.

Bovenop de veertig miljoen die daarin omgaat, komt nog de immateriële hulp, in gesprekken, in belcirkels, met verjaardagskaarten, met bloemen en vele andere vormen van ondersteuning. Naast de betaalde dominee, heeft elke kerkelijke gemeente tientallen onbezoldigde medewerkers die dat jaar in, jaar uit doen. Het zijn stille krachten, ze zijn vaak bescheiden, ze houden zich graag op de achtergrond, ze vinden het als gelovige ‘heel normaal’ om de ander de helpende hand te bieden.

Bemoedigende woorden

En dat doen zij ook nu. Kerkdeuren blijven gesloten, voor de zondagse diensten moeten ze alternatieven vinden. Honderden voorgangers brengen nu wekelijks bezinning en bemoedigende woorden online bij mensen thuis. Daar is, blijkens vele positieve reacties, behoefte aan.

Voor de praktische hulp aan zowel eigen gemeenteleden als buitenkerkelijken, kunnen kerken in deze crisistijd voortbouwen op de structuur en de netwerken die er al zijn, van diaconale en pastorale hulp. En ze kunnen rekenen op hun mensen die altijd al gemotiveerd zijn de handen uit de mouwen te steken.

Premier Rutte constateerde dat kerken een belangrijke rol hebben in ‘de textuur van de samenleving.’ Die maatschappelijke bijdrage is voor de kerk niets nieuws. Zij doet dat altijd al, maar de vele activiteiten vallen nu in corona-tijd meer op dan voor de crisis. Gelet op de traditie van diaconie en pastoraat, zullen kerken dat blijven doen, ook als ze niet meer in het koninklijke zonnetje worden gezet.

Lees ook:

Een Dag van Nationaal Gebed: ‘We willen laten zien dat er troost is’

Kerken en christelijke organisaties roepen vandaag uit tot Dag van Nationaal Gebed. ‘Er groeit saamhorigheid.’

Minder mensen doen meer: kerken krimpen, maar kerkgangers helpen meer mensen in nood

Ondanks verdergaande ontkerkelijking, geven kerken nog minstens evenveel hulp aan armen als drie jaar geleden. Minder mensen doen meer, blijkt uit onderzoek.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden