Versoepelingen

Ook in kerken zijn straks weer dertig mensen welkom

 Bezoekers krijgen een plaats toegewezen tijdens de viering in de Vituskerk in Hilversum. Beeld ANP
Bezoekers krijgen een plaats toegewezen tijdens de viering in de Vituskerk in Hilversum.Beeld ANP

Tegelijk met andere versoepelingen in de samenleving, krijgen ook kerken vanaf woensdag 28 april officieel meer ruimte. Zij kunnen dan weer diensten houden met maximaal dertig bezoekers en het handjevol mensen met een functie. Het advies om alleen online-diensten te houden komt daarmee te vervallen.

Minister van justitie Ferd Grapperhaus en de koepelorganisatie van kerkgenootschappen CIO hebben deze nieuwe richtlijnen aan het eind van de week opgesteld. Sinds half december gold voor kerkgenootschappen het advies diensten en missen alleen te houden met het personeel. Gelovigen moesten de viering bij voorkeur thuis digitaal volgen. Als kerken toch samen wilden komen, dan met maximaal dertig mensen, exclusief personeel.

In de praktijk waren de meeste kerken voorzichtig en vooral online, al waren er ook die gebruik maakten van de mogelijkheid dertig mensen toe te laten. Enkele orthodox-protestantse kerken legden de adviezen naast zich neer en kwamen met honderden mensen bij elkaar, wat tot veel onbegrip en maatschappelijke onrust leidde.

De Protestantse Kerk in Nederland verlegde al half januari het accent: de voorkeur voor online ging eraf, het advies werd maximaal dertig, exclusief de mensen met een functie. Die lijn is nu ook in het CIO afgesproken voor de komende periode, waarvan nog onbekend is wanneer die eindigt.

Voor kerken met meer dan 300 plekken geldt de regel, dat maximaal tien procent van de plaatsen bezet kunnen worden. Een kerk met ruimte voor 600 mensen kan dus 60 gelovigen uitnodigen of hen een plek laten reserveren.

‘Diensten digitaal blijven aanbieden verdient aanbeveling’

Minister Grapperhaus (CDA) drukt de kerken op het hart terughoudend met de versoepelingen om te gaan. Grotere kerken zouden ‘stapsgewijs’ meer ruimte moeten geven, met een maximum van die tien procent. En volgens het CIO verdient het aanbeveling diensten digitaal te blijven aanbieden. “Dat past in deze kwetsbare situatie.”

Meer dan adviseren kan het CIO niet doen. Vanwege de vrijheid van godsdienst is de overheid zeer terughoudend in het opleggen van regels aan religieuze samenkomsten. Dit tot verdriet van bij voorbeeld hoogleraar recht en religie Fokko Oldenhuis. Hij vindt dat in coronatijd een religieuze organisatie niet anders behandeld moet worden dan een theater of de Brabanthallen.

Het demissionaire kabinet van VVD, CDA, D66 en ChristenUnie komt van de terughoudende lijn nu in een zeer specifiek geval terug. Het kwam vrijdag met een wetsvoorstel waarin wordt geregeld dat een burgemeester bij een uitbraak van corona een kerkgebouw mag sluiten voor maximaal tien dagen, zoals die dat ook kan doen bij theaters en kroegen. Het kabinet was dat aanvankelijk niet van plan. Maar het liet zich overtuigen door de Raad van State, die het in dit concrete geval van ernstig gevaar voor de volksgezondheid, gerechtvaardigd vindt de vrijheid van godsdienst daaraan ondergeschikt te maken.

Hoogleraar Oldenhuis kon vrijdag zijn geluk niet op: “Eindelijk zegeviert het verstand.” Advocaat Teunis van Kooten, gespecialiseerd in kerkrecht, vindt het ook te billijken dat in zo’n uitzonderlijk geval een gebouw gesloten kan worden. Van Kooten staat in discussies over de vrijheid van godsdienst meestal tegenover Oldenhuis. Nu zijn ze het eens. Van orthodoxe zijde is inmiddels wel kritiek geuit op het wetsvoorstel. Daar wordt gevreesd dat het hek van de dam is, en dat nu ook andere uitzonderingsbepalingen voor kerken hun langste tijd hebben gehad.

Lees ook:

Ingrijpen bij kerken kan wel degelijk, maar is het nodig?

Verhindert de vrijheid van godsdienst dat de overheid in de strijd tegen het coronavirus mag ingrijpen bij kerken? Nee, zeggen juristen. Maar over de vraag of het ook nodig is, verschillen ze van mening.

Kerk op Urk overtreedt de wet: afstand houden moet ook in gebedshuizen

Met het besluit van de Sionkerk op Urk om de coronaregels goeddeels los te laten, overtreedt de kerk de wet. Kerken, moskeeën en andere gebedshuizen zijn van een aantal coronaregels uitgezonderd, maar níét van de regel dat er onderling anderhalve meter afstand moet worden gehouden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden