null Beeld

In de schaduw van de minaretEildert Mulder

Ook in de corona-ellende blijft het Indiase hindoe-chauvinisme helaas overeind

“Doden op de brandstapel veroordelen niet. Ik heb meer geleerd van hen dan van de levenden die alsmaar ruzie maken over goden, religie en kaste.” De 29 jaar oude Indiase moslima Subina Rahman ontvouwt haar filosofie in een gesprek met de website thewire.in. Twee jaar geleden ging ze werken bij een klein crematorium in het stadje Irinjulakuda in de deelstaat Kerala. Een opvallende keuze, want moslims zijn tegen cremeren. Ze deed de administratie, bij de lijkverbranding zelf was ze niet betrokken. Covid veranderde dat.

Door de pandemie was er meer werk dan ooit. Subina ging de ovens bedienen, samen met collega Sunil, een man uit de onderkaste van dalits, de Indiase verworpenen der aarde. In normale tijden zou Subina dit werk absoluut niet kunnen doen. Voordat de pandemie toesloeg mochten vrouwen zelfs geen crematies van hindoes bijwonen, laat staan ze uitvoeren. De leiding was in handen van een priester of iemand uit een hoge kaste. En dan was er voor Subina als moslima ook nog de religieuze barrière.

Al die hindernissen vielen door covid weg. Priesters laten het afweten, uit angst voor het virus. Nabestaanden vinden het niet langer erg wanneer iemand van een ander geloof de plechtigheid leidt. En dus bidt Subina voor hen en verricht ze de rituelen. En troost ze. Behalve voor hindoes doet ze dat alles ook voor christenen, die vanwege de pandemie hun bezwaren tegen crematie ­opzij hebben gezet. Moslims blijven wel begraven, vaak in parken want officiële ­dodenakkers zijn over­belast en onbetaalbaar door de onverbiddelijke wet van vraag en aanbod.

Gewijde koeienstront

“De brandstapel discrimineert niet”, zegt Subina. De sociale hiërarchieën zijn door de pandemie ingestort, constateert collega Sunil. De enorme aantallen crematies zaaien twijfel over de officiële aantallen coviddoden. Indiase crematoria zijn dezer dagen continu in bedrijf. Er doet een verhaal de ronde over een oven waarvan onderdelen begonnen te smelten. En dan zijn er nog de talloze ouderwetse brandstapels, van hout en gewijde koeienstront, buiten in de openlucht. Soms smeren gelovigen de heilige uitwerpselen op hun huid, tegen covid, tot wanhoop van artsen.

Wat blijft er in deze barre toestand over van de hindutva, het hindoe-chauvinistische ideaal van de regeringspartij BJP? Beroerd veel.

Premier Modi liet in april een ritueel doorgaan, waarbij miljoenen pelgrims een bad namen in de heilige rivier de Ganges. Het spektakel stond voor volgend jaar op stapel. Maar, toppunt van waanzin, astrologen hadden verplaatsing naar dit jaar aanbevolen. Jawel, midden in de pandemie, een bondgenootschap tussen het virus en middeleeuwse glazen bollen. Zelfs Willem Engel heeft het zo niet bedoeld. De premier van India vond het prima.

Het wettig gezag in de stad Barabanki, in de deelstaat Uttar Pradesh, zag bij al die chaos nog kans om een moskee omver te schoffelen. En de deelstaat Gujurat maakte het bij wet moslims bijna onmogelijk met een hindoevrouw te trouwen. Want ook bij een pandemie moet je als verantwoorde overheid het hoofd koel houden en de juiste prioriteiten stellen.

Het Indiase leven van alledag, dat eeuwenlang discriminatie op alle niveaus tot kunst heeft verheven, gaat dus toch gewoon door. Subina beseft welke gevaren haar bedreigen: boze geloofsgenoten die het maar niks vinden dat ze ‘goddeloze’ crematies uitvoert; hindoes die vinden dat zij hun rituelen bezoedelt; en het virus, dat helemaal niets vindt.

In de rubriek ‘In de schaduw van de minaret’ leest u bespiegelingen over de islamitische wereld van Eildert Mulder, arabist en oud-redacteur van Trouw.

Lees ook:

Deze Nederlandse Hindoepriester liep corona op in India: ‘Mijn gevoel was: misschien is het mijn tijd’

Shankar Upadhyae is hindoepriester in Nederland. Hij liep, net als miljoenen anderen, corona op in India. Een gesprek over de vernietigende pandemie en de rol van het hindoeïsme.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden