ReportageCoronavirus Brabant

Ook in crisistijden blijven protestanten bij elkaar: ‘Het geloof relativeert de situatie’

Huib-Jan en Franceline Visser volgen de dienst van dominee Evelyn Quaak-Kloet thuis via de iPhone die tussen hen in ligtBeeld Maikel Samuels

Er worden psalmen gezongen, er wordt gebeden en gepreekt, zoals altijd. Toch is het gek, gisterochtend in de protestantse kerk in Prinsenbeek: de zaal is leeg, de kerkgangers zitten thuis.

“Het is een primeur in de geschiedenis van Het Kruispunt”, begint ouderling François Olsthoorn de digitale dienst gisterochtend omstreeks half elf vanuit de protestantse kerk in Prinsenbeek. “Dat we hier met een lege kerk zitten, maar toch de viering willen aanbieden.”

Een paar honderd meter verderop galmt de stem door de huiskamer van Huib-Jan en Franceline Visser. Franceline (50) doet een laatste poging om de audio via haar mobiele telefoon te verbinden met een boxje, voor een beter geluidseffect, maar het lukt wederom niet. Huib-Jan (55) kijkt lachend toe: “Ik vond je al zo voortvarend bezig met dat ding.”

Vanaf de hoekbank in hun vrijstaande woning

Het is een vreemde dag voor het gereformeerde echtpaar. Traditiegetrouw komen ze tijdens de zondagse dienst tot bezinning. Vandaag alleen niet in de kerk, zoals gewoonlijk, maar vanaf de hoekbank in hun vrijstaande woning aan de Zuidlaan in het zuiden van het dorp. De corona-uitbraak noopt iedereen thuis te blijven. Franceline legt haar smartphone tussen hen in, als Huib-Jan nog een slok koffie drinkt. “Ach, zo is het eigenlijk best ontspannen.”

In Het Kruispunt spreekt ouderling Olsthoorn ondertussen verder. “Fijn om zo alsnog het geestelijke moment van reflectie te hebben.” Naast hem zijn alleen dominee Evelyn Quaak-Kloet en iemand van het mediateam aanwezig, tot zich ook een vierde persoon meldt. De oudere man is de boodschap om vooral thuis te blijven volledig ontgaan, maar hij mag blijven. “Het is tenslotte even wennen”, zegt de dominee.

In haar preek staat de ‘uitzonderlijke situatie die de samenleving ontwricht’ vanzelfsprekend centraal. Quaak-Kloet maant de luisteraars tot kalmte. “Laat je niet leiden door angst, houdt hoop en zorg voor elkaar”, is haar boodschap. En dat laatste doen we nog te weinig, zegt Quaak-Kloet. Ze preekt op strenge toon. “Het is bizar om te zien hoe snel de overlevingsstand bij de mens ontstaat. Mark Rutte zei nog zo, hamsteren is niet nodig.” Maar ook met humor: “Nu zelfs de Efteling moet sluiten, is het echt menens.”

Levensles

Aan de Zuidlaan knikken Huib-Jan en Franceline instemmend mee. Bang zijn ze allerminst voor het virus. Daar speelt de hulp van boven geen onbelangrijke rol in. “Het geloof relativeert de situatie”, legt Franceline uit. “Tegenwoordig willen we over alles maar controle hebben. We kunnen niet meer leven met onzekerheden en afhankelijkheden. Maar zo zie je maar: het ik, hier en nu is niet waar het echt om gaat.”

Huib-Jan, eigenaar van een bedrijf dat verkeersborden produceert, vult aan: “Dit is een reflectiemoment, een levensles in bezinning. En we hebben troost, dit leven is niet het einde.”

Pop-upredactie Trouw

De komende dagen is de pop-upredactie van Trouw in Prinsenbeek, gemeente Breda. We doen verslag over hoe het openbare leven in Noord-­Brabant tot stilstand komt nu die provincie het zwaarst is ­getroffen door het coronavirus. Inwoners van Brabant kregen als eerste te maken met het advies om bij milde klachten binnen te blijven en waar ­mogelijk thuis te werken.

Normaal gesproken nodigen we lezers uit om langs te ­komen bij de pop-upredactie om hun verhaal te delen, maar vanwege de adviezen van het RIVM vragen wij u dit keer om digitaal te reageren. U kunt mailen naar pop-up@trouw.nl of reageren via Twitter: @pop_uptrouw.

Lees eerdere verhalen terug op trouw.nl/popup

Geen angst, maar bidden doen ze wel. Samen met dominee Quaak-Kloet. “Voor wijsheid voor de artsen en energie voor de verpleegkundigen”, spreekt ze voor. “Zegen hen in hun kunde, heer. Zegen hen in hun zoektocht naar een vaccin.” Franceline: “Wij bidden thuis veel voor de slachtoffers. Zoals voor die zestienjarige jongen op de intensive care in Breda. Vreselijk.”

De komende weken blijft de kerk gesloten voor bezoekers. Vanavond discussieert Franceline in de kerkeraad of ze de volgende diensten ook digitaal gaan brengen.

Prinsenbeek is een katholiek bolwerk: de katholieke parochie telt 7700 leden. De vierhonderd protestanten in het dorp – van evangelisch en orthodox tot gereformeerd en vrijzinnig – zijn in de minderheid, maar zoeken elkaar veel op, zegt Franceline, terwijl Huubert (21) en Simon (19), de oudsten van de drie zonen, beneden komen ontbijten.

Koffiediensten

“De kerk heeft een heel belangrijke sociale functie. We hebben naast kerkdiensten ook gezellige koffiediensten, daar komen veel ouderen op af. Maar die vallen nu weg.”

Om eenzaamheid te voorkomen hoopt Franceline toch een moment in de week te creëren waarop mensen even langs kunnen komen om een kaarsje aan te steken. De parochiekerk wordt verbouwd, maar als het aan Franceline ligt, mogen ook de katholieken even samenkomen in de protestantse kerk. De noodsituatie leidt tot religieuze verbroedering in het dorp.

Op de achtergrond spreekt dominee Quaak-Kloet haar laatste woorden, een citaat van Nelson Mandela: “Moge je keuzes een afspiegeling zijn van hoop en niet van je angst”.

“Een heel mooie dienst”, vindt Franceline. “Ik hoop dat veel mensen hebben geluisterd. Juist nu hebben we het geloof hard nodig.”

Lees ook:

Column van Stevo Akkerman. 

Iets prikkelt mij in de banvloek en de doemsprofetie. Noem het een heimelijk genoegen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden