Zin in het alledaagse Nanda de Hoop

‘Om te verbinden met anderen, moet je vertragen’

Nanda de Hoop: ‘Plotseling ervoer ik een golf van liefde voor de kinderen die me zo hadden geïrriteerd'. Beeld Lars van den Brink

Welk verhaal geeft uw leven zin? In deze reeks vertellen Trouw-lezers hun zingevingsverhalen. Vandaag: Nanda de Hoop (51):  “Plotseling ervoer ik een golf van liefde voor deze drie kinderen die me tevoren nog zo hadden geïrriteerd.” 

Het is nu zo’n 29 jaar geleden, maar het staat nog in mijn geheugen gegrift. Ik was in die tijd op stage in Suriname. Ik studeerde aan de landbouwuniversiteit en voor het vak milieusociologie deed ik onderzoek naar pesticidegebruik onder Hindoestaanse boeren. Doordeweeks logeerde ik bij een Hindoestaans gezin in het dorpje Calcutta, ik meen zo’n zestig kilometer buiten Paramaribo.

“De man des huizes kocht bananen op bij lokale boeren, vervoerde die met een oude pick-uptruck naar de stad en verhandelde ze daar op de markt. Zijn vrouw was verpleegkundige in het lokale gezondheidscentrumpje en samen hadden ze drie dochters. De oudste zal toen een jaar of zes, zeven zijn geweest en de jongste hooguit twee. Ze woonden in een klein vrijstaand huis langs de enige doorgaande weg. Ik sliep in een krappe, benauwde ruimte die ik moest delen met een diepvries ter grootte van mijn bed en ’s nachts met honderden muggen.

“Mijn onderzoeksgegevens werkte ik in kleermakerszit op papier uit op mijn bed. Alsof de kinderen daar een neus voor hadden, kwamen ze dan steevast mijn kamertje in en vulden letterlijk en figuurlijk alle ruimte die er was. Ik herinner me dat me dat mateloos irriteerde. Hoe meer ze mijn aandacht probeerden te trekken, hoe meer ik me aan hen stoorde.”

Die kinderen waren in mijn ogen lawaaierig en opdringerig

“Als ik er op terugkijk, had mijn irritatie te maken met mijn onbegrip voor hun leefwereld. Als student was ik bezig met heel andere zaken die op dat moment veel belangrijker leken dan de wereld van drie kinderen op het platteland van Suriname, die zich verwonderden over die witte vrouw die zomaar hun leven was binnengestapt. Bovendien waren ze in mijn ogen lawaaierig en opdringerig en dreigden ze met hun nieuwsgierigheid mijn papierwerk in de war te sturen. Ik had een strakke planning die zij verstoorden met hun onvoorspelbare, speelse gedrag en hun schreeuw om mijn aandacht en genegenheid voor hen.

“In het gevoel dat deze kinderen bij mij opriepen, kwam vrij plotseling verandering toen we op een avond een ritje maakten in de pick-uptruck. Pa en ma voorin en ik met de kinderen achterin. Ik weet niet meer wat het doel van het ritje was, maar wel dat de ouders op een gegeven moment aan het ruziën waren.

“Dat was niet ongewoon. Het was me al opgevallen dat hun huwelijk geen rozengeur en maneschijn was, ruzies waren aan de orde van de dag. Hun gekibbel drukte de sfeer en de kinderen zochten troost door tegen mij aan te leunen. Op een bepaald moment stapten we uit, ik denk dat hij een of ander zaakje moest regelen, en daar stond ik in het donker onder een indrukwekkende sterrenhemel met mijn armen geslagen om de schouders van de twee oudsten en de jongste leunend tegen mijn benen. Niemand zei iets.”

Ik ervoer de liefde die zij mij gaven door hun aanhoudende vertrouwen in mij

“Dat moment van verbinding met drie kwetsbare kinderen onder een majestueuze hemel herinner ik me nog scherp. Plotseling ervoer ik een golf van liefde voor deze drie die me tevoren nog zo hadden geïrriteerd. Of eigenlijk, voor het eerst ervoer ik de liefde die zij mij gaven door hun aanhoudende vertrouwen in mij, terwijl ik beslist niet mijn best had gedaan om mijn genegenheid aan hen te tonen.

“Deze voor mij nieuwe ervaring van liefde heeft een spoor getrokken in mijn leven, realiseer ik mij nu. Later kreeg ik zelf kinderen, ging theologie studeren en ging werken in de psychiatrie. Ik herinner me nog de dag dat ik met de tram naar het psychiatrisch centrum reed voor het sollicitatiegesprek. Er zat een man tegenover mij die duidelijk niet in orde was. Zijn kleren zagen er versleten uit en hij stonk, zijn gedrag was vreemd en op een gegeven moment vond hij een druif tussen de stoelzittingen. Hij sprak zijn blijdschap uit naar mij, want hij had allang geen druiven meer gegeten, en hij stak hem in zijn mond. Zijn gedrag wekte vervreemding op, en net als toen in Suriname bespeurde ik irritatie bij mezelf. Ik had geen ruimte en geen tijd voor deze man, ik was immers op weg naar een voor mij belangrijk gesprek. Ik snapte zijn leefwereld niet en wilde niet dat zijn chaotische manier van zijn mijn geordende en doelgerichte leven zou verstoren.

“Nu ik alweer een tijdje in de psychiatrie werk, heb ik gemerkt dat het me alleen lukt om verbinding te maken met mensen met ogenschijnlijk een heel andere leefwereld dan ik, als ik daar ruimte voor heb. Of beter gezegd, als ik daar ruimte voor maak door mijn eigen efficiënte agenda los te laten en te vertragen. Pas dan krijgen irritaties geen kans, lost vervreemding op en levert die ander geen hinder meer op, maar is hij of zij een evenwaardig kwetsbaar mens die een appèl op mij doet, net als die kinderen in Suriname. En net als toen kan het dan gebeuren dat ik een golf van liefde ervaar, zomaar uit het schijnbare niets.”

In de verhalenreeks Zin in het alledaagse vertellen Trouw-lezers hoe ze zin geven aan hun bestaan. Eerdere afleveringen uit de reeks zijn hier terug te lezen. Bij de reeks hoort ook een podcast. Klik hier om de podcast te beluisteren.

Heeft u ook zo’n verhaal te vertellen en wilt u dat delen? Mail dan naar: zingeving@trouw.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden