null Beeld
Beeld

BladenStijn Fens

Niet iedereen is blij met de excuses van paus Franciscus

Excuses maken is een schone zaak. Daar zijn we met het elkaar in het algemeen wel over eens. Toch zorgen excuses naast dankbaarheid en verzoening, soms ook voor verdeeldheid. Bijvoorbeeld als een andere groep dan de slachtoffers die excuses niet nodig vindt. Zo vond ruim de helft van de Nederlanders eerder dit jaar dat de Nederlandse Staat geen excuses hoeft aan te bieden voor zijn rol in de slavernij. Een van hen is premier Mark Rutte. Volgens hem zouden excuses leiden tot polarisatie. “Als ik het zal doen, voor wie doe ik het dan, aan wie bied ik ze dan aan? En hoe ver moeten we dan teruggaan?”, zei hij hierover.

Deze week werd bekend dat paus Franciscus, naar aanleiding van de tweehonderdste verjaardag van de onafhankelijkheid van Mexico, vergiffenis heeft gevraagd voor de persoonlijke en gemeenschappelijke zonden van de katholieke Kerk in Mexico bij de evangelisatie van het land. Daarmee komt de paus tegemoet aan een verzoek van de Mexicaanse president Andrés Manuel López Obrador, die al langer om zo’n spijtbetuiging had gevraagd. Kerknet, een website met nieuws over geloof en kerk in Vlaanderen en de wereld, schrijft erover.

Twee pausen boden al eerder gelijksoortige excuses aan. Zoals paus Johannes Paulus II in 1992 tijdens zijn bezoek aan de Dominicaanse Republiek. Hij betuigde spijt aan de volkeren van Amerika voor het onrecht dat hun – vaak ook in naam van het katholiek geloof – was aangedaan. Paus Franciscus zelf bood in juli 2015, tijdens zijn bezoek aan Bolivia, al zijn excuses aan voor de misdaden tegen de inheemse bevolking tijdens de verovering van Amerika. “Die geste werd toen sterk gewaardeerd, te meer omdat paus Franciscus de eerste paus is die uit Latijns-Amerika komt”, tekent Kerknet aan.

Omgekeerde wereld

Niet iedereen is blij met dit herhaalde mea culpa van Franciscus, zo meldt de website La Croix International. Isabel Díaz Ayuso, de rechtse president van de regio Madrid, haalde hard uit naar de paus. “Wij brachten het Spaans en – door de missies – het katholicisme naar het Amerikaanse continent, en daarmee brachten we er beschaving en vrijheid. Het verbaast me dat een Spaanstalige katholiek zo over die nalatenschap spreekt .”

Niet onbelangrijk: Spanje is geen wereldmacht meer. Tegenwoordig zijn de rollen namelijk omgedraaid . Ongeveer 40 procent van de alle katholieken woont nu in Latijns-Amerika. Zij kregen in 1958 hun eigen pauselijke commissie. De Argentijnse paus Franciscus benoemde onlangs de Mexicaan Rodrigo Guerra López (geen priester) als secretaris hiervan. In het Katholiek Nieuwsblad praat Guerra López zelfverzekerd over zijn nieuwe baan. “Wij zijn niet langer een afspiegeling van de Europese kerk, maar een bron die Europa en de Verenigde Staten kan helpen om herboren te worden.” Ziehier de omgekeerde wereld. “In heel Latijns-Amerika is er nog altijd een voorraad geestelijke en culturele energie.Die kan een missionaire inspanning voeden in landen waar het geloofsleven naar de achtergrond is verdwenen”, gaat hij verder. “Het Latijns-Amerikaanse geloofsleven is misschien minder verlicht, maar vanuit het oogpunt van een persoonlijke ontmoeting met de levende persoon Jezus, is het dieper.”

Ruim vijfhonderd jaar na het begin van de Spaanse overheersing van Latijns-Amerika, lijkt er sprake van een kleinere, meer goedaardige invasie waarvoor voorlopig – zo lijkt het – geen excuses nodig zijn.

Spanje is zelf een missieland geworden.

Lees eerdere afleveringen in ons dossier Bladen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden