Reportage

'Naar Mekka gaan is als de was doen: wat vuil is gaat in de wasmachine, en het komt er weer mooi wit uit'

Voetballer Shabir Isoufi met zijn moeder. Helemaal rechts op de foto: Nahid Jakobe Akbari. Beeld Patrick Post

Nederlandse en Belgische moslims komen na een bedevaart terug uit Saudi-Arabië. Het welkom is warm.

De arm van Nahid Jakobe Akbari (46) begint langzaam te zakken. Al meer dan een uur houden zij en haar dochters in aankomsthal 4 op Schiphol een meterslang spandoek in de lucht, bedrukt met roze bloemen en vrome wensen in het Farsi. Glimmend van trots vertaalt ze de tekst: 'Mijn lieve zus, proficiat, u heeft een groot examen afgelegd in Mekka.'

Om hen heen vult de ruimte zich met islamitische families die pelgrims komen ophalen. Ze komen terug van de hadj, de jaarlijkse pelgrimage naar de heilige steden in Saudi-Arabië. Kinderen, veelal in 'zondagse' kledij, dragen gele ballonnen in de knuistjes met afbeeldingen van de Kaäba, het heiligdom waar alles in Mekka om draait. Deze massale verwelkoming op het vliegveld vormt een laatste, officieus ritueel, waarmee de hadj dan écht voorbij is.

In de hal hiernaast, ergens achter het matte glas, trekken de pelgrims waarop wordt gewacht nu vermoedelijk hun koffers van de band. Zonder de ogen van de schuifdeuren af te wenden vertelt Nahid - rode lippenstift, goudkleurige hoofddoek - dat ze in de thuiszorg werkt, en een dag vrij heeft genomen om hier te kunnen zijn. "Wij komen uit Wemmel, bij Brussel. Of uit Afghanistan, oorspronkelijk, als je dat bedoelt."

"Naar Mekka gaan", zegt ze, "is als de was doen. Wat vuil is, gaat in de wasmachine, en het komt er weer mooi wit uit. Zo zeggen we op de hadj 'sorry' voor alle slechte dingen die we hebben gedaan, opdat ze vergeven worden, en verdwijnen."

Beeld Patrick Post

Traditie

Vrouwen dragen zilveren dienbladen rond, gevuld met dadels, en delicate glaasjes met melk. Talloze bossen bloemen. Daar tussendoor probeert Saïd El Amraoui, de oprichter van informatieplatform Hadjinfo, zijn folders te slijten. Hij weet alles over de hadj. "De melk en dadels? Een Marokkaanse traditie. Bij huwelijken, bij geboortes, elke wezenlijke gebeurtenis, delen we die uit. Het is ook het oudste voedsel." Bij de eerste in het wit gehulde persoon die de schuifdeuren doorloopt, gaat iedereen in de hal op de tenen staan. Zarmina Jakobe Akbari (19), de dochter van Nahid, wijst nog eens naar het spandoek - nee, dit zijn ze niet. Op het doek staat een foto van de twee familieleden, haar Rotterdamse tante en neef, waarop ze wachten. "Herken je hem niet, trouwens? Nee? Shabir Isoufi, een bekende voetballer, die bij Feyenoord speelde."

De afgelopen weken heeft ze sporadisch contact gehad met haar tante vanwege het slechte bereik in de heilige stad, zegt Zarmina. "Ik was de hele tijd aan het kijken: heeft ze al een nieuwe foto geplaatst?"

Warm welkom op Schiphol, met dadels, ballonnen en bloemen. Beeld Patrick Post

Haar neef is geen uitzondering: was de pelgrimage vroeger iets waar je je leven lang voor spaarde, tegenwoordig gaan steeds meer jongeren op hadj. De achterliggende reden is een toegenomen kapitaalkracht. Zarmina, die geneeskunde studeert, is al aan het sparen voor haar eigen hadj, vertelt ze. "Ik zei al tegen mama: liefst wil ik volgend jaar al gaan. Het lijkt me heerlijk om terug te keren als beter mens. Menselijker, bedoel ik dan. Normaal gezien ben ik een lief meisje, hoor. Stelen doe ik ook al niet, maar er zijn heel kleine dingen die mensen kunnen kwetsen. Als je verkeerd naar iemand kijkt, bijvoorbeeld."

Dan blijkt plots dat ze al die tijd naar de verkeerde schuifdeur stonden te kijken. Zo goed en zo kwaad als het gaat, begeeft de familie zich door de menigte, naar de andere kant, waar zus en tante Layla Akbari (44) haar bagagekar voortduwt, en intussen al twee boeketten in de hand heeft. Nahid loopt op haar af, en omhelst haar schoonzus, alsof het een weerzien in jaren is. Tenslotte plukt ze wat aan de bloemen, en strooit ze de blaadjes over haar hoofd.

Zoekend naar woorden vertelt Layla over haar pelgrimstocht. "Echt bijzonder, echt. Je voelt je dichterbij Allah dan hier." Voorafgaand aan de hadj was ze 'best bang', geeft ze toe, vanwege de drukte. Er waren dit jaar bijna 1.400.000 pelgrims in Mekka. En ook vanwege het afzien, zegt ze. "Je moet heel hard lopen, lange stukken, en het is vijftig graden."

Beeld Patrick Post

Verandering

Een paar meter verder houdt voetballer Shabir Isoufi (26) zijn zoontje op de arm. Of ik veranderd ben? Zijn vrouw Faezah, die naast hem staat, schiet in de lach. Shabir haalt z'n hand over z'n kortgewiekte schedel - ja, zegt hij, ook dat is een van de rituelen tijdens de hadj. Mannen scheren hun hoofd kaal.

Faezah herkent haar man nog wel, zegt ze: "Maar hij had echt een bos haar." Hij voelt zich 'een beetje bevrijd', zegt Shabir, nu weer ernstig. "En verantwoordelijk. Als je nu weer een zonde begaat, dan weet je wat je te wachten staat. Dan moet je terug."

Lees ook:

Bedevaartsboycot: kun je nog met goed fatsoen naar Mekka?

Terwijl pelgrims dit jaar traditiegetrouw naar Mekka trekken, twisten moslims die thuis bleven over een bedevaartsboycot. Kan het eigenlijk wel: op hadj gaan in een land dat mensenrechten schendt en oorlog voert tegen buurland Jemen?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden