Protestantse kerken

Musicals, een kerst-café en een goednieuwskrant: het afblazen van de Kerstnachtdienst maakt Protestantse kerken creatief

Beeld ANP

Net als de rooms-katholieke, blijven ook de meeste protestantse kerken gesloten op Kerstavond, zelfs voor de toegestane dertig man. Maar de beperkingen maken creatief: in plaats van nachtdiensten zijn er kerstmusicals en andere evenementen.

Dorpsgenoten in De Glind vinden dit jaar op Kerstavond chocolaatjes en goed-nieuwskrant in de bus, gemaakt door de gemeenteleden van de Dorpskerk en gevuld met opbeurende kerstboodschappen. De Dorpskerk zelf blijft op Kerstavond gesloten. “We liggen onder een vergrootglas”, zegt predikant Mieke Groen. “Ik vind niet dat wij dingen moeten doen waar een ander tijdens coronatijd voor wordt afgestraft. Wij hebben een voorbeeldfunctie, maar we doen nu tóch iets meer dan anders.” In De Glind zou een kerstoptocht zijn, waarbij mensen verkleed langs de deuren zouden gaan, maar die is geschrapt. Groen: “Er is nu een kerstspel dat is opgenomen bij de kinderboerderij. Op Eerste Kerstdag is die samen met de viering te bekijken op YouTube.”

Al ruim voordat de harde lockdown deze week werd afgekondigd, had de gemeente – onderdeel van de Protestantse Kerk in Nederland – plannen voor een alternatieve Kerstavond. Dat de traditionele kerstnachtdienst, voor veel mensen de enige keer per jaar dat ze in de kerk komen, er dit jaar op z’n minst anders uit zou zien, was al een tijdje duidelijk. 

Ook in de Amersfoortse Sint-Joriskerk. Daar zouden vier korte diensten worden gehouden, met telkens dertig bezoekers. Zo konden er nog steeds veel minder mensen in de kerk dan in normale tijden: jaar na jaar zit de monumentale kerk op Kerstavond ramvol. De vier korte diensten gaan wel door, maar zonder publiek. Alleen via een livestream kunnen mensen ‘naar de kerk’.

En zo zal het in veel protestantse kerken gaan: geen bezoekers, wel een livestream. Het Interkerkelijk Contact in Overheidszaken adviseerde kerkgangers eerder deze week om fysieke diensten zo veel mogelijk te mijden.

Zingen bij ziekenhuizen

Om toch gezamenlijk kerstliederen te kunnen zingen, deed PKN-predikant Alfons van Vliet uit Bolsward een oproep. Hij wil graag dat – binnen de richtlijnen – de kerstboodschap ook dit jaar wordt gehoord, dus roept hij mensen op om bij ziekenhuizen en verzorgingstehuizen in groepjes van twee kerstliedjes te zingen of muziek te maken. Van Vliet: “Vanuit de kerk kunnen we zo voor iedereen een hoorbare zegen zijn met Kerst. Van harte hopen we dan ook dat vele duizenden christenen, jong en oud, van alle kerkelijke denominaties hieraan mee zullen doen.”

Jongerenwerker Lennart van der Vegt wilde op Kerstavond in de gemeente Harderwijk iets bijzonder doen en nam, samen met zijn gemeente, een kerstevenement in caféstijl op. De uitzending is op Kerstavond te zien op de site kerstinharderwijk.nl. Van der Vegt: “We hebben een mooi programma voor jong en oud, met interviews, optredens van bandleden uit verschillende kerken, spoken word en theater. Ook is er een kerstwensactie waar tijdens het event op gestemd kan worden. De wens met de meeste stemmen wordt uitgevoerd. Gemeenteleden wensten elkaar een bloemetje toe, of een opknapbeurt van iemands tuin.” 

De opname is een coproductie van twaalf Harderwijkse kerken, van evangelisch tot reformatorisch, en wordt ook op de lokale televisie uitgezonden. De Harderwijkse gemeente De Regenboog heeft speciaal voor de jeugd tijdens de adventstijd een kerstmusical opgenomen.

Gemeenten maken hun eigen kerstfims

Kerstfilms blijken een populair alternatief voor de kerstnachtdienst. Meerdere gemeenten hebben zelf een videoproductie gemaakt, zoals de PKN-gemeente van Borne. Dominee Johan Meijer was er zelf bij betrokken: “De film heet ‘Reisgebod’ , het is een reis door de gemeente Borne, opgenomen op de motorkap van een auto. Op verschillende plekken is een scène opgenomen als onderdeel van de liturgie. En de burgemeester geeft een gastoptreden.”

PKN-Classispredikant Wilbert van Iperen van de Veluwe prijst de gemeenten voor hun improvisatievermogen. “Hoewel veel initiatieven niet door kunnen gaan, organiseren veel kerken initiatieven die blijk geven van een betrokkenheid. Kerken zoeken een weg om de boodschap van Kerst uit te dragen, online of offline. Niet alleen voor eigen gemeenteleden, maar ook voor de bredere samenleving, voor de stad of wijk.

Lees ook:

‘Zingen in de kerk moet van God’

Kerkdiensten in lockdown: de meeste kerken doen het vooral digitaal. Maar pinkstergroepen en refokerken gaan stug door.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden