Column Stijn Fens

Moe van de dood die, als het hem belieft, spelletjes speelt

Een rechtszaak over een omstreden geval van ­euthanasie, zeker 23 doden bij een schietpartij in een café in Mexico en zeven doden op Mallorca bij een botsing tussen een helikopter en een vliegtuigje.

De dood was deze week weer eens niet uit het nieuws weg te slaan. Uitslover.

Ook in de meest recente aflevering van ‘Zomergasten’ met als gast Wanda de Kanter stond de dood centraal, begrijp ik uit de recensies. Zelf heb ik nog niet gekeken. ‘Van de bekendste longarts in Nederland weten we dat ze als een leeuwin vecht tegen het roken, juist om het leven te beschermen. Dat haar Zomergasten-avond zo veel over de dood ging, kwam daardoor als een verrassing. Het gesprek en de fragmenten werden zo loodzwaar, dat ik ervan weg wilde lopen’, schreef Maaike Bos in deze krant.

Misschien laat ik deze Zomergasten dus wel aan mij voorbijgaan. Ik heb genoeg dood tot mij genomen de afgelopen tijd. Maar het kost moeite me te beheersen. De dood is trending topic in mijn hoofd.

Daarom zwerf ik al te vaak op een begraafplaats, zonder dat ik daar verwacht word om achter de baar van een dierbare aan te lopen. Ook spel ik de artikelen in de krant over die dementerende vrouw en haar wilsbeschikking. Niet omdat ik dat nou zo leuk vind, maar gewoon omdat ik er met de dood niet uitkom.

In tijd van onrust op het stervensfront

Ik wil dus alles weten over die arts die afgelopen week terechtstond voor moord omdat zij in 2016 een euthanasie heeft uitgevoerd bij die 74-jarige vrouw die vergevorderd dement was. Er was een wilsverklaring, maar de vrouw gaf in het verpleeghuis wisselende verklaringen over haar doodswens. Als je haar vroeg of ze dood wilde, zei ze: ‘Zo erg is het ook niet.’ De arts zette de euthanasie door, met steun van de familie. Als de arts veroordeeld wordt, hoeft zij van het Openbaar Ministerie geen straf te krijgen. Een eis die ook onzekerheid uitstraalt.

In tijd van onrust en verwarring op het stervensfront is er gelukkig Bert Keizer, arts, filosoof en columnist van deze krant. Als mijn eigen dood in zicht is, hoop ik ’m nog even te mogen spreken. Gewoon om een paar dingen door te nemen.

Keizer veegde in Trouw de vloer aan met het verschijnsel wilsverklaring. “Ik vecht al twintig jaar tegen de wilsverklaring als een zinloos vod waar je niks aan hebt. Want als je het kunt zeggen, heb je die verklaring niet nodig. En als je het niet meer kunt zeggen, dan krijg je het niet.” Met ‘het’ bedoelt hij euthanasie.

Er zijn dagen dat ook de dood zijn neus ophaalt voor die wilsverklaringen. ‘Jullie krijgen even je zin niet’, denkt hij dan. ‘Jullie denken het allemaal zelf te kunnen te regelen, met je vrije wil, maar ik ben er ook nog.’

En dan heb ik er genoeg van

En toen zag ik op Twitter een filmpje over de 75-jarige Amerikaan Robert Fuller. Op de dag van zijn aangekondigde dood vierde hij feest. ’s Ochtends trouwde hij nog, gekleed in een blauw Hawaii-­shirt, met zijn grote liefde terwijl hij op de bank zat van zijn bejaardenflat in Seattle. Daarna nam hij de lift naar de gemeenschappelijke ruimte van het appartementencomplex waar ballonnen waren opgehangen. Toen hij genoeg van het feest had, bonsde hij met zijn wandelstok tegen het plafond en zei: “Ik ben klaar om te gaan. Ik ben moe.”

Diezelfde middag sloot hij twee injectiespuiten, een met een dodelijke cocktail van medicijnen en een met zijn favoriete alcoholische drank, aan op een infuus en gleed weg. Op het filmpje is te zien hoe hij eerst nog wakker is. Hij zingt zelfs nog mee met de wakers – voornamelijk vrouwen – die om zijn bed zitten. Even later is hij buiten bewustzijn. De dood en de vrije wil lijken in balans, als twee injectiespuiten die hetzelfde infuus voeden.

En dan heb ik er genoeg van. Van dat bezig zijn met de dood, die zich niet altijd laat regelen en als het hem belieft spelletjes met ons speelt.

Ik loop naar buiten, op zoek naar iets van leven. Achter mij hoor ik een meisje vloeken. Ik draai me om, zie nog net hoe ze witte smurrie van haar felblauwe shirt veegt en naar de lucht kijkt. “Rotvogel”, roept ze uit.

Ook de kleine dingen van het leven laten zich niet altijd regelen.

Stijn Fens 

Trouw-redacteur Stijn Fens volgt de katholieke kerk al decennia op de voet en schrijft columns over het geloof en zijn persoonlijk leven. Lees ze hier terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden