NoodfondsCoronacrisis

Migrantenkerken moeten nu de hand ophouden

Godelieve Taba, secretaris bij de Exoduskerk Eglise evangelique in Den Haag.Beeld Inge van Mill

Een groeiend aantal internationale kerken doet een beroep op een noodfonds om de corona-crisis te kunnen overleven. Het eind is nog niet in zicht, zegt de voorzitter van het noodfonds Madelon Grant.

 Voorgangers van veel internationale kerken weten: bij hun gemeenteleden die wegens de crisis niet meer naar de kerk kunnen, moeten ze nu niet zijn voor een extra donatie. In migrantenkerken zitten vaak nogal wat flexwerkers, mensen met korte contracten en onzekere baantjes. De coronacrisis voelen zij direct in hun portemonnee. Daarom is er een noodfonds opgericht, voor migrantenkerken die de inkomsten uit de wekelijkse collecte missen en daardoor hun huur of hypotheek niet meer kunnen betalen, of geen geld hebben voor hun dominee of administrateur.

Madelon Grant, voorzitter van het noodfonds en medewerker van Skin (Samen Kerk in Nederland) wil de migrantenkerken niet zieliger voorstellen dan ze zijn. Zo’n 60 procent van de naar schatting 1000 internationale kerken in Nederland redt zich prima, of niet veel beter of slechter dan andere kerken in ons land. Ze hebben hun draai gevonden met de online diensten, hun mensen weten ook dankzij de workshops digitaal collecteren van SKIN-Rotterdam hoe ze geld kunnen geven aan de kerk, ze hebben geen problemen met de huur of hypotheek.

Kerken die van een andere kerk huren krijgen makkelijker uitstel van betaling 

Of ze hebben daar zelf een oplossing voor kunnen vinden met verhuurder of kredietverstrekker, waarbij Grant aantekent dat kerken die van een andere kerk huren makkelijker uitstel van betaling krijgen dan kerken die hun huur moeten betalen aan een commerciële partij. Gemeenten die hun voorganger of administrateur niet meer kunnen betalen kunnen ook een beroep doen op Now, de regeling voor inkomenssteun aan bedrijven die 20 procent van hun omzet missen door de crisis. Die maatregel geldt ook voor kerken.

Maar een aantal internationale kerken dreigt het desondanks niet te redden. Om hen door de crisis te loodsen hebben Skin, Skin-Rotterdam, steunfonds Sofak en anderen, zoals de Theoloog des Vaderlands Samuel Lee, een noodfonds opgericht om internationale kerken door de crisis te helpen. Ook de Protestantse Kerk in Nederland heeft zo’n solidariteitskas ingericht, van eigen geld. Dat verstrekt leningen aan kerken met liquiditeitsproblemen.

Evangelische kerk

Godelieve Taba heeft achttien gezinnen uit haar kerk op haar lijst staan die arm zijn. Ze hebben geen werk meer en niet genoeg geld om te eten. Maar haar kerk, de Eglise Evangelique de la Haye, kan deze families niet helpen. De kerk moet de hypotheek aflossen. Dat gaat nu voor, hoezeer dat secretaris Taba ook aan het hart gaat.

De Frans- en Nederlandstalige evangelische kerk met zo’n 90 leden uit Congo, Burundi, Angola en Kameroen, trok zo’n tien jaar geleden in de Haagse Exoduskerk. Ze kocht het gebouw van de Protestantse Kerk in Nederland en betaalt nu zo’n 5000 euro per maand aan hypotheek. Omdat dat te veel is, verhuurt ze het gebouw op zaterdag aan een Filippijnse geloofsgemeenschap, en op zondagochtend aan een andere evangelische gemeente. Op zondagmiddag zitten ze er zelf.

Dat liep goed, zegt Taba, maar door de coronacrisis zit de gemeente in de problemen. Ze mist de collectes. De gemeenschap van hoofdzakelijk asielzoekers, schoonmakers en mensen die in de bloemen werken, volgt de dienst online. Gecollecteerd wordt er niet, ze maken niet uit zichzelf geld over, en een rondgang langs een paar families heeft niks opgeleverd.

En dat terwijl ook de dominee nog moet worden betaald, die zit nu ook zonder inkomsten. “Het is echt moeilijk op dit moment”, concludeert Taba. “We kunnen mensen niet dwingen geld te geven, als ze dat al hebben.”

Van het noodfonds heeft de kerk nu 1900 euro gekregen. Gelukkig neemt de christelijke kredietverstrekker genoegen met wat de Eglise Evangelique momenteel kan betalen, ‘maar dat kan geen maanden duren’, weet Taba. In juli mag de kerk weer diensten houden met maximaal 100 mensen. Die passen er volgens de secretaris ook op anderhalve meter van elkaar, makkelijk in.

Maar ze vreest dat veel van de gemeenteleden thuis gaan blijven. “Mensen zijn bang”, merkt ze. “Niemand durft de kinderen naar school te brengen. Dus ik weet niet of ze meteen zullen komen. We zijn dankbaar voor het beetje geld dat we nu hebben gekregen, maar we moeten vechten om het gebouw te houden.”

Het noodfonds voor internationale kerken moet het hebben van crowdfunding. Particulieren, kerken en fondsen hebben daarin tot nu toe in totaal enkele tienduizenden euro’s gestort. 55 kerken hebben zich gemeld voor een bijdrage, zo maakt het fonds vandaag bekend, 25 konden worden geholpen zonder dat er geld aan te pas kwam. Dertig kerken hebben een aanvraag voor financiële steun ingediend, 24 zijn er toegewezen. Afhankelijk van onder andere de grootte, komen ze tussen de 250 en 12.000 euro per maand tekort, gemiddeld zo’n 2000 euro per maand.

Leven vanuit dankbaarheid

Het fonds vergoedt gemiddeld ongeveer een maand terugval van inkomsten.“In verhouding tot het tekort is dit maar een deel van het bedrag dat ze nodig hebben”, zegt Grant. “Toch zijn wij en de kerken die we kunnen helpen, er heel blij mee. Ik probeer vanuit dankbaarheid te leven, ook al lost dit niet alle problemen op.”

De crisis duurt immers nog wel even. Kerken kunnen vanaf 1 juni weer voorzichtig beginnen met diensten met maximaal 30 mensen, en vanaf 1 juli zijn 100 mensen toegestaan, maar dat is voor veel internationale kerken bij lange na niet de normale situatie. Zij moeten zich dus voorbereiden op een langere periode van gederfde inkomsten.

Sommige kerken zegden huur op en gaan online verder

De 24 kerken die hulp krijgen zijn niet onder één noemer te vangen. Ze variëren in grootte, er zitten Zuid-Amerikaanse bij, Afrikaanse, uit grote zowel als kleinere steden. Over het algemeen zijn de hulpvragende kerken de ‘eenpitters’, de kerken die niet aangesloten zijn bij een groter, internationaal kerkgenootschap. En het zijn vaak de jongere kerken die problemen hebben, niet diegene die hier al meerdere generaties gevestigd zijn. Die hebben meer contacten en netwerken binnen de samenleving die hen kunnen helpen.

Inmiddels weet Grant ook van kerken die zozeer in de problemen zitten dat ze de huur opzeggen en volledig online verder gaan. Het noodfonds kan hen ook niet helpen, zegt Grant. “Wij kunnen hen ook niet overeind houden, onze bedragen zijn daarvoor te bescheiden.” Niettemin blijft het noodfonds nog wel even bestaan. Het geld is expres niet helemaal opgemaakt. Niettemin blijft het noodfonds nog wel even bestaan; het geld is expres niet helemaal opgemaakt. Alleen al in Rotterdam heeft 40 procent van de internationale kerken geldzorgen. Grant: “Er is veel onzekerheid, maar we hebben wel één zekerheid: de crisis is nog niet voorbij.”

Lees ook:

Trouw maakte in het voorjaar een serie portretten van internationale kerken in Rotterdam. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden