Zin in het alledaagseManuela Klein

Manuela Klein stond voor een dilemma: ‘Volg ik mijn moeder of blijf ik trouw aan mijn vader?’

Manuela Klein Beeld Judith Jockel
Manuela KleinBeeld Judith Jockel

Welk verhaal geeft uw leven zin? In deze reeks vertellen Trouw-lezers hun zingevingsverhalen. Vandaag Manuela Klein (1972): ‘Bid jij ook?, vroeg de juffrouw. Nee, dat mag niet van mijn vader, zei ik. De juffrouw bleef erop aandringen dat ik mee zou doen. Ik bleef weigeren.’

Peter Henk Steenhuis

“Als mijn vader mij de gevangenis binnen zou zien stappen, zou hij trots zijn. Ik ben niet iemand geworden die het hoog in de bol heeft. Dat ik dat vanuit mijn geloof zou doen, zou hij niet begrijpen. Daarin lijk ik op mijn moeder.

Ik ben rooms-katholiek gedoopt, omdat mijn moeder rk was. Mijn vader was socialist. Ze trouwden in de kerk, mijn vader met tegenzin, maar omdat hij zo verliefd was hield hij de schijn op. Naderhand bezocht mijn moeder alleen of in gezelschap van mijn broer de kerk.

“Toen ik drie was, overleed mijn moeder. Ze heeft drie maanden met leukemie in het ziekenhuis gelegen, daarna was ze weg. Mijn vader was kapot van verdriet. En woedend op God. Als er een God is, waarom doet hij ons dit aan? Nadat hij ons had uitgeschreven uit de kerk is de pastoor op bezoek gekomen. Mijn vader wees hem de deur: ‘Jullie zijn allemaal oplichters.’

In die tijd werd op de katholieke lagere school nog gebeden. Ik deed niet mee, als kind volg je je ouders, in mijn geval mijn levende ouder. ‘Bid jij ook?’ vroeg de juffrouw. ‘Nee, dat mag niet van mijn vader’, zei ik. De juffrouw nam daar geen genoegen mee, ze bleef erop aandringen dat ik mee zou doen. Ik bleef weigeren. Uiteindelijk werd er een compromis gevonden: ik deed niet mee, maar ik moest wel eerbiedig zijn. Met mijn armen over elkaar wachtte ik tot de anderen klaar waren.”

Graf van mijn moeder geruimd

“Mijn afkeer van het geloof is minder geworden op de middelbare school. Op een dag – ik was dertien - werd het graf van mijn moeder geruimd. Ik had haar nooit bezocht, het kostte mijn vader te veel moeite naar haar graf te gaan. Ik heb een goede jeugd gehad, er is veel van ons gehouden, maar dit kon mijn vader niet opbrengen. O, dacht ik, nu ben ik te laat.

De ruiming van mijn moeders graf was een wake-upcall. Ik ontdekte dat ik behoefte had aan contact met haar. Fotoboeken konden daar niet voor zorgen, op een plaatje bleef ze op afstand. Als ik achterin een kerk ging zitten, naar een roosvenster keek en aan mijn moeder dacht, ontstond dat contact wel. Ik kan niet zeggen met wie ik dan contact had, misschien wel met een abstractie.

Toen ik zestien was, overleed ook mijn vader. Ik belandde in een shock, mijn broer en ik bleven eerst een half jaar in het ouderlijk huis wonen. Daarna zijn we opgenomen in een Brabants pleeggezin, familie van mijn moeder. Zij waren trouw katholiek, mijn pleegmoeder was actief in de kerk. Na verloop van tijd ben ik bij het koor gaan zingen. De kerstmis, de katholieke rituelen, ik voelde me er goed bij. Mijn vaders woede – een goede God kan dit toch niet toestaan? – heb ik niet gevoeld.

Ik ging geschiedenis studeren, dan bezoek je nog weleens een kerk. In de stilte van de kerk lukte het me met mijn moeder te communiceren. Ik vertelde een kennis van mij dat ik best mee wilde doen met de katholieke diensten, maar ik mocht niet ter eucharistie, omdat ik geen eerste communie had gedaan. Zij zei: ‘Ach, je gaat gewoon in de rij staan’. Dat wilde ik zelf niet.

null Beeld Judith Jockel
Beeld Judith Jockel

Het was nog een echt dilemma: volg ik mijn moeder of blijf ik trouw aan mijn vader? Door mijn verleden had ik in die tijd veel last van paniekaanvallen. Als ik dan weleens ging wandelen, stelde ik me voor dat ik samen met mijn vader en moeder door het park liep. Dan voelde ik altijd een warme hand op mijn schouder. Dat was de hand van de Heilige Geest, zo vulde ik in.

Op een dag, in 2008, heb ik de knoop doorgehakt en contact opgenomen met de binnenstadparochie van Eindhoven: of ik mijn eerste communie mocht doen. Tijdens een paaswake heb ik mijn eerste communie gedaan. Het was een prachtige mis, ik mocht meehelpen de kaarsjes te laten ontbranden die iedereen tijdens de mis doorgeeft. Een paar jaar later heb ik vormsel gedaan in de parochie in Geldrop, waar ik ondertussen naartoe verhuisd was.

Trots ben ik wel op de manier waarop ik ben teruggekeerd naar de rk-kerk. Tien jaar geleden heb ik een poging gedaan theologie te gaan studeren, om geestelijk verzorger te worden. Het stond te ver van de praktijk. Maar het was ook te zwaar voor mij, als alleenstaande vrouw moet ik de kost verdienen.”

Iedereen kan elk moment wegvallen

“Ik heb ooit samengewoond, een korte tijd, maar de gebeurtenissen uit mijn jeugd hebben eraan bijgedragen dat ik moeilijk duurzame relaties aanga. Iedereen kan elk moment wegvallen – dat gevoel. Als mensen te belangrijk voor mij worden, ontstaat de angst dat ik ze kwijtraak. Daardoor gaan ze juist weg.

Een aantal jaar geleden ben ik gaan biechten. Ik vond het toch wel gemeen dat ik geen gezin heb en alleen door het leven moet. Ik was jaloers. Dat was mijn bozigheid op God: wat maak je me nou?

De biecht heeft me opgelucht, ik kom steeds dichter bij de kern. Er is voor mij geen God die aan de touwtjes trekt – en soms aan de verkeerde. God is een stukje ín mij, zodat ik liefde kan uitdragen, ongeacht wat er gebeurt.

Als vrijwilliger voor een christelijke organisatie bezoek ik nu een gedetineerde. Zij is een ex-drugsverslaafde, heeft twee kinderen voor wie ze zich schaamt. Het is heel wat, om als moeder anderhalf jaar vast te zitten. Daarover praten we. Ik evangeliseer niet, ik doe dit omdat ik geef om mijn medemens. Zo blijf ik mijn vader en mijn moeder trouw. Mijn vader, omdat ik toch maar zo’n gevangenis instap, solidair ben met de kameraden. Mijn moeder, omdat ik toch naar de kerk ga.”

Heeft u ook een zingevingsverhaal te vertellen? Mail naar zingeving@trouw.nl.

In de verhalenreeks Zin in het alledaagse vertellen Trouw-lezers hoe ze zin geven aan hun bestaan. Eerdere afleveringen uit de reeks zijn hier terug te lezen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden