null Beeld

BladenNico de Fijter

Ludger, de onbekende missionaris die christenen van ons maakte

Nico de Fijter

Over Bonifatius weten de meeste mensen waarschijnlijk nog wel te vertellen dat-ie bij Dokkum werd vermoord. Maar wat Bonifatius daar überhaupt aan het doen was: vermoedelijk veel minder bekend. Hetzelfde zal gelden voor Willibrord: roept wel wat herkenning op, maar hoe het ook alweer precies zat? Nog een stuk onbekender, maar zeker ook van groot belang, was Ludger. Hij was – net als Bonifatius en Willibrord – een middeleeuwse missionaris, die een belangrijke rol speelde in de kerstening van wat we nu Nederland noemen. Met die kerstening waren Bonifatius en Willibrord al een heel eind gekomen. Ludger (742-809) trad in hun voetsporen. Hij verrichtte missiewerk in Friesland, Groningen, de Achterhoek en het Münsterland, stichtte daar allerlei kerkjes en werd bisschop.

Dat Ludger zo onbekend is, daar moet iets aan veranderen, vindt de Ludger Kring. Daarom is er nu een glossy, met de doelgerichte titel Ludger, die in zijn geheel is gewijd aan de middeleeuwse missionaris.

De overredingskracht van de prediker

Ludger leefde in de tijd dat Karel de Grote een langjarige en bloedige veroveringsoorlog voerde tegen de Saksen. “Die Saksische oorlogen gingen gepaard met veel geweld, massale standrechtelijke executies, gedwongen landonteigening, deportaties én gedwongen bekeringen”, schrijft universitair docent middeleeuwse geschiedenis Sven Meeder. Die gewelddadige kerstening was zelfs in wetteksten vastgelegd. Maar, schetst Meeder, met die aanpak was Ludger het niet eens. In een van Ludgers geschriften stelt de missionaris dat het succes van de christelijke missie niet wordt bepaald door geweld of mysterieuze wonderdaden. Wat echt werkt, zegt Ludger, is de overredingskracht van de prediker.

Desalniettemin zijn er over Ludger wel een paar wonderverhalen bekend. Een daarvan verklaart waarom Ludger vaak wordt afgebeeld met twee ganzen. Een boer riep Ludgers hulp in, toen hij over droogte te klagen had. “Ludger greep twee ganzen, stak hun koppen in de grond en beval hun daar te graven. De boer vond water in overvloed. De ganzen kwam niet terug, maar kropen in Billerbeck naar boven. Op die plek welt tot de dag van vandaag de Ludgerusbron op.”

‘Ludger bracht iets nieuws; dat wilden de mensen wel horen’

Behalve over Ludger gaat de naar hem vernoemde glossy ook over de vraag hoe het hedendaagse missiewerk eruitziet. De naar Nieuw-Zeeland geëmigreerde priester Marcel Smits komt aan het woord: “De onbekendheid met het evangelie neemt toe. Dat brengt me op een bepaalde manier terug bij Ludger; ook hij werkte in een land waar men van het evangelie niet gehoord had. Een belangrijk verschil met zijn situatie was, denk ik, de receptiviteit van de mensen. Ludger bracht iets nieuws; dat wilden de mensen wel horen. Als ik over het evangelie begin, reageren mensen niet zelden met ‘oh ja, dat verhaal kennen we al’. Ze vinden het niet meer zo boeiend.”

Zuster Anima Christi is sinds 2019 betrokken bij het missiewerk in het Oost-Russische Chabarovsk. Ze is aangesloten bij de wereldwijde congregatie Dienaressen van de Heer en de Maagd van Matara, die zo’n duizend zusters heeft uitgezonden naar 33 landen. “Ik zag en zie veel leed, en ik wijd mijn leven eraan in zware omstandigheden voor verlichting te zorgen. [...] Ieder keer als ik denk: ‘God, zoek het maar uit’, dan stuurt Hij me weer iemand. ‘Zuster, ik heb een probleem, kunt u me helpen?’ God zegt op zo’n moment: ‘Jij mag dan wel denken dat je hier niks te zoeken hebt, maar dit is een kind van mij, en ik wil dat je ervoor zorgt’. [...] Het zijn knipogen uit de hemel. Na zo’n knipoog kan ik niks anders doen dan gewoon maar weer beginnen, mezelf vergeten en me wijden aan mijn missie.”

Lees eerdere afleveringen in ons dossier Bladen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden