Recensie

Liefdesmanifest over positieve gehechtheid

Beeld RV

Als de liefde voorbij is
Jan Drost
De Bezige Bij, 272 blz., € 19,99
★★★

De schrijver

Jan Drost (1975) is als docent verbonden aan de School of Life, afdeling Amsterdam. Met zijn boek 'Het romantisch misverstand' (2011) schiep hij een niche voor zichzelf als liefdesfilosoof. In 2015 hield Drost met het boek 'Denken helpt' een pleidooi voor 'doendenken', oftewel constructief nadenken over het goede leven.

Uitgangspunt van dit boek

Van dat doendenken kan Drost in 'Als de liefde voorbij is' wel een fikse dosis gebruiken. De liefdesfilosoof vertelt hoe hij na een gelukkige en betekenisvolle relatie van tien jaar de bons kreeg van zijn vriendin.

Zoals veel mensen dat doen na een liefdesbreuk reconstrueert Drost nauwgezet de verschillende fasen van de relatie. Zo borrelen er allerlei vragen naar de oppervlakte: waar ging het mis, wat deed hij fout, wat deed zij fout, had hij de klap aan kunnen zien komen, valt de relatie nog te lijmen? En waarom is het zo moeilijk om na een liefdesbreuk de draad van het leven weer op te pakken?

Door goedbedoelde, maar desastreuze adviezen uit zijn omgeving gaat Drost twijfelen of we ons wel raad weten met liefdesverdriet. "Zoals alle mensen ben ik een kind van mijn tijd", observeert hij. "Maar ik vind dat mijn tijd als het op liefdesverdriet aankomt geen goede ouder voor me is."

Vaak moedigen we liefdesverdrietigen aan om zich zo onafhankelijk mogelijk op te stellen: snel weer overeind krabbelen en doorgaan, dat ben je aan jezelf verplicht. Die onthechte houding is Drost een doorn in het oog. Niemand is een eiland, mensen zijn juist relationele wezens. Volgens Drost is het zwak noch ziek om te rouwen als iemand van wie je houdt ineens uit je leven verdwenen is. Het loont om de mooie momenten van een voorbije relatie met weemoed te omarmen, en zo jezelf stukje bij beetje te genezen.

Opvallende passage

"Juist als je tot het einde der tijden zou willen samenvallen met je verdriet is het goed jezelf je verhaal te vertellen. Daardoor ontstaat er in jou een verdubbeling van verteller en personage en dat maakt je machteloosheid handelbaarder en de dingen betekenisvoller."

Reden om dit boek niet te lezen

Bovenstaande observatie lijkt ontleend aan de psychotherapie. De lezer die wijsgerige haarkloverij zoekt in 'Als de liefde voorbij is', zal misschien niet aan zijn trekken komen. "Omdat zij het was, omdat ik het was", citeert Drost de filosoof Montaigne, om al terugblikkend de ontluikende liefde voor zijn ex te verklaren. Maar Montaigne paste deze woorden toe op vriendschap, over de liefde tussen twee partners drukte hij zich aanzienlijk meer profaan uit.

Bij het verstrekken van helende tips neigt Drost soms naar de platitude. Ondanks zijn krachtig beleden afkeer van 'spiritueel gezeik' bezigt Drost soms wel de taal die daarbij hoort, bijvoorbeeld met constructies als: "Heden, houd me vast".

Reden om dit boek wel te lezen

Geheel in de lijn van de School of Life zoekt Drost naar troost en herkenning in literatuur, beeldende kunst, film en poëzie. Zijn eigen boek leest soms als een introspectieve roman. De schrijver eindigt het achtste hoofdstuk zelfs met een heuse cliffhanger: komt zijn ex nog opdagen voor één laatste afspraak of niet?

Af en toe schetst Drost schrijnende komische scènes, zoals het moment waarop zijn vriendin hem laat weten dat ze even tijd voor zichzelf nodig heeft. Om haar bij dit moeilijke gesprek moreel te steunen is ook haar moeder aangeschoven. Drost ergert zich groen en geel als zijn schoonmoeder zegt dat er 'iets spiritueels' is gebeurd met zijn vriendin, een term die hij noch zijn vriendin ooit zou hebben gebruikt. Het eerste teken dat er iets niet in de haak is.

Ironisch genoeg gaat 'Als de liefde voorbij is' over de liefde die niet ophoudt. Drost zet zich af tegen de tijdgeest, waarin we steeds meer verworden tot 'romantische consumenten op de liefdesmarkt'. Als in een manifest bepleit hij een vorm van positieve gehechtheid. "Ik verklaar mezelf afhankelijk", juicht Drost, onkreukbaar in zijn geloof dat mensen op hun best zijn als ze liefhebben. Zijn boek is de moeite waard om te lezen, misschien juist wel als de liefde net begonnen is.

Lees hier meer boekrecensies van Trouw.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden