Beeld Trouw

Column Welmoed Vlieger

Laat de wereld op adem komen, omwille van haarzelf

Vorige week was ik een paar dagen in het dominicanenklooster te Huissen. Vier broeders wonen er nog. Toch komen er jaarlijks zo’n 25.000 bezoekers op het klooster af: studenten, snelle managers, vastgelopen mensen etc. Hier kunnen ze op adem komen, nieuwe perspectieven ontwikkelen, zicht krijgen op iets dat groter is dan ze zelf zijn.

Eenmaal thuis verraste Twitter mij met een bericht van het ministerie van buitenlandse zaken. Dat wilde iedereen bedanken voor de ontvangen berichten met de oproep aan de Nederlandse ambassadeur in Brazilië om president Bolsonaro te bellen. ‘Goed te horen dat jullie de toekomst van de Amazone belangrijk vinden. Nederland zet zich hier al lang voor in.’

Nederland is de een na grootste soja-importeur in de wereld. Uit de nieuwste cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek blijkt dat we vorig jaar 7 miljoen ton soja hebben geïmporteerd waarvan een heel groot deel uit Brazilië komt. Om dit mogelijk te maken helpt de Nederlandse overheid Brazilië met de aanleg van ‘sojasnelwegen’: een reusachtig infrastructuurproject om soja uit het midden van Brazilië zo snel mogelijk te kunnen exporteren.

Alleen al de ontbossing heeft enorme gevolgen voor het milieu en voor de inwoners van het uitgestrekte gebied. Toch beweren de Nederlandse overheid en de ambassade dat het infrastructuurproject duurzaam is. Zijn ze dan niet op de hoogte van de schadelijke effecten? Zeker wel. Onderzoeksplatform Investico heeft interne documenten over het project opgevraagd bij het ministerie waaruit blijkt dat Nederland de projecten wel duurzaam noemt, maar dat ze heel goed weten dat het een onhaalbare zaak is in zo’n gebied. Karlijn Kuijpers, journalist bij Investico, liet weten dat een van die documenten een glasheldere opsomming bevat van de negatieve gevolgen: ontbossing, corruptie, landconflicten, moord. Hoezo ‘Nederland zet zich hier al lang voor in’?

Je zou er graag een antwoord op willen. Een eerlijk antwoord. Juist dat zwijgen maakt ongerust. Misschien is het gêne om met de waarheid op de proppen te komen. Er is nog een groter gevaar: dat van de ontkenning onder aanvoering van hen die het leven alleen nog kunnen zien als een strijd om de macht. Remmingen van waarheid of oprechtheid zijn er dan niet, alleen nog de roes van de zelfverheffing en -aanbidding. Dan kun je bosbranden ontkennen, miljarden liters smeltwater negeren, zeggen dat die oerwouden van jou zijn en de rest er geen zier mee heeft te maken, handelsoorlogen ontketenen en de economische neergang aan anderen wijten. En veel mensen willen juist dat horen: om van het heden te kunnen genieten, om zowel het verleden van de eigen fouten als de onvermijdelijke toekomstige backlash te vergeten.

De Duitse filosoof Rüdiger Safranski schrijft ergens: ‘Echte religies verhinderen een inburgering met huid en haar. Ze herinneren de mens eraan dat hij slechts te gast is, met een beperkte verblijfsvergunning. De religie eist van de mens dat hij zijn onmacht, eindigheid, feilbaarheid en schuldbeladenheid toegeeft. En ze maakt ze tegelijk draaglijk.’ Soms denk ik: hoe minder eigenmachtigheid en hoe meer onthechting, des te meer bereidheid om de waarheid onder ogen te zien, om de handen uit de mouwen te steken, onszelf in te binden en de wereld te omarmen. Je wenst de wereld toe dat ze op adem komt, misschien wel in het klooster van de afgezworen religies. Ter wille van haarzelf.

Lees ook: 

Om de Amazone te redden, moet Europa maximale druk uitoefenen op Bolsonaro

Europa moet op zijn minst de deur dichthouden voor soja en vlees van de Braziliaanse landbouwgronden die nu worden ontgonnen, maar ook veel verdergaande wijzigingen in de afspraken over import kunnen een optie zijn, schreef deze krant in zijn commentaar.

Nederland bouwt mee aan een sojaroute die de Amazone nog verder vernielt

Nederland werkt al tien jaar met Brazilië aan een snelle sojaroute dwars door de Amazone. ‘Duurzaamheid’ is een kernbegrip bij dit enorme infrastructuurproject, volgens ettelijke documenten die onderzoeksplatform Investico in handen kreeg. Maar daar blijkt in de praktijk weinig van.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden