Kerk in Actie

Kritiek op hulpactie voor Syrische christenen: ‘Dit is gratis propaganda voor Assad’

Een verwoeste kerk in de Syrische stad Raqqa. Beeld AFP

Kerk in Actie wil kerken in Syrië gaan herstellen, maar legitimeert zo het regime van Bashar al-Assad, vindt schrijfster en filosoof Désanne van Brederode van Het Syrische Comité.

Kerk in Actie, de christelijke hulporganisatie van de PKN, begint deze maand aan een campagne om geld in te zamelen voor de wederopbouw van door oorlog verwoeste kerken in Syrië. Schrijver en filosoof Désanne van Brederode vindt dat geen goed idee. Van Brederode is sinds 2012 lid van Het Syrische Comité, een organisatie die zich inzet voor een vreedzame revolutie in Syrië en hulp biedt aan oorlogsslachtoffers in het land. Van Brederode: “Ik stoor me aan de toon die in de campagneteksten wordt aangeslagen. Het beeld wordt geschetst dat Syrië weer veilig is nu Islamitische Staat en andere terroristische groepen zijn verslagen.” Een van de teksten waar van Brederode op doelt, staat op de website van Kerk in Actie: “Nu het (in Syrië) langzaam maar zeker veiliger wordt, keren de inwoners terug en beginnen ze met het herstel van hun land.” Van Brederode: “In de stad Idlib worden nog altijd scholen en ziekenhuizen gebombardeerd. Dit moet je niet willen op het moment dat de oorlog nog gaande is.”

Gratis propaganda voor Assad

Met de campagne verleent Kerk in Actie bovendien legitimiteit aan het regime van dictator Assad, zegt Van Brederode. “Het is gratis propaganda voor Assad. Door te zeggen dat de oorlog op zijn eind loopt, suggereert Kerk in Actie dat de Syriërs verder kunnen gaan waar ze voor de oorlog waren gebleven. Ik moet er niet aan denken dat het weer zou worden als voor de oorlog, want toen was het onmogelijk om kritiek te leveren op het regime. De mensen waren niet vrij.” De filosoof vreest dat de hulp de kiem legt voor nieuwe conflicten door de hulp exclusief te richten op christenen. “Christenen krijgen zo een bevoorrechte positie. Het is nu juist die bevoorrechte positie van minderheden die loyaal waren aan Assad die de scheidslijnen tussen de Syriërs heeft vergroot.”

Syriër Nzar Adnan (40) gelooft in de goede bedoelingen van Kerk in Actie, maar hij heeft ook zijn bedenkingen. Adnan vluchtte in 2016 vanuit Damascus naar Nederland. Zijn ouders wonen er nog altijd. “Assad zal de wederopbouw van kerken aangrijpen voor propaganda, om te laten zien dat het goed gaat met Syrië. Maar er is nog altijd oorlog, en er zitten duizenden onschuldige mensen in de gevangenis.” Adnan hoopt ooit terug te keren, maar alleen als Assad is verdwenen. “Ik hoop dat hij in het Internationaal Strafhof in Den Haag wordt berecht.”

Scheidslijn tussen politiek en humanitaire hulp

Jurjen de Groot, directeur van Kerk in Actie, kan zich niet vinden in de kritiek. “Met deze campagne willen wij geenszins suggereren dat de oorlog in Syrië voorbij is of dat het veilig is. Ik was vorige week in Syrië en je voelt aan alles dat de oorlogsmachine draait.” De beschuldiging dat Kerk in Actie met de campagne het regime van Assad in de kaart zou spelen, vindt hij onterecht.

“Ik vind dat je een duidelijke scheidslijn moet trekken tussen politiek en humanitaire hulp. Op het politieke vlak zijn er in Syrië grote uitdagingen, en het is heel goed dat we daar kritisch naar kijken, maar dat weerhoudt ons er niet van om nu humanitaire hulp te bieden. Wij willen in het hier en nu betekenisvol zijn.” Kerk in Actie is er voor alle Syriërs, zegt De Groot. “Dat wij ons richten op de wederopbouw van kerken wil niet zeggen dat we ons exclusief op christenen richten: de wederopbouw van kerken is van cruciaal belang om ook de samenleving verder op te bouwen, en daar profiteren alle bevolkingsgroepen van.”

Lees ook: 

Waarom Syriërs Aliaa (20), Rahaf (29) en Ali (29) nog niet kunnen terugkeren

Een deel van de Tweede Kamer wil al langer dat Syrische vluchtelingen snel huiswaarts keren. Denken ze daar al over na, nu het IS-kalifaat verslagen is en het ergste oorlogsgeweld achter de rug lijkt? 

Syrische vluchtelingen in Turkije: mishandeld, uitgezet, neergeschoten

Syrische vluchtelingen vertellen over systematische mishandeling in Turkse deportatiecentra en uitzetting naar oorlogsgebieden in Syrië. De Europese Unie lijkt een oogje toe te knijpen. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden