Koert Hommel: ‘Muziek maken verbindt beide hersenhelften en ‘eist’ dat de hersenen voor even minder aandacht besteden aan pijnsignalen’.

Zin in het alledaagseKoert Hommel

Koert Hommel besloot te stoppen met vechten tegen zijn chronische pijn: ‘Pijn is een uiterst negatieve ervaring’

Koert Hommel: ‘Muziek maken verbindt beide hersenhelften en ‘eist’ dat de hersenen voor even minder aandacht besteden aan pijnsignalen’.Beeld Lars van den Brink

Welk verhaal geeft uw leven zin? Trouw-lezers vertellen hun zingevingsverhaal. In deze aflevering: Koert Hommel (1974). ‘Als je stopt tegen de chronische pijn te vechten kun je een boeiend en zinvol leven leiden.’

“Er kwam een meisje binnen, Julia. Achter Julia aan kwamen haar ouders, een beetje voorzichtig. Julia niet. Ze keek blij, verwachtingsvol, had er overduidelijk zin in. Julia, kaal koppie, zat onder de slangetjes en infusen. We waren in de muziekstudio van het Prinses Máxima Centrum. De opgewektheid van Julia raakte mij.

Ik was al een tijdje op zoek naar zingeving. Gezondheid is voor mij niet vanzelfsprekend: op mijn 21ste, midden in mijn studententijd aan de Nationale Hogeschool voor Toerisme en Verkeer, ben ik voor het eerst geopereerd aan een hernia, in het Amphia ziekenhuis in Breda. Daarna hield mijn rug zich een tijd lang redelijk goed, met halfjaarlijks onderhoud door een chiropractor en rekening houden met tillen.

Ik werkte hard en met volle tevredenheid bij een stichting voor talentontwikkeling en internationale samenwerking. Tot, bijna tien jaar terug, de hernia terugkwam. Zelfde pijn, zelfde tussenwervel, zelfde ellende. Ik heb het lang weten te rekken, de laatste periode lag ik op bed te typen. Alles voor het werk. Maar uiteindelijk moest ik toegeven dat het niet meer ging. De pijn werd te heftig, te invaliderend.

Een operatie volgde, nog een operatie en nóg een. De operaties hadden weinig effect: de drie tot zes maanden hersteltijd, die de specialisten mij voorspelden, zijn bij mij inmiddels jaren geworden. Jaren waarin ik, samen met gezin, familie en vrienden, ontzettend heb gezocht naar oplossingen voor die pijn: behandelingen, therapieën, zowel in het medische als in het alternatieve circuit. Ik ben nog een paar keer geopereerd, er is een neurostimulator geplaatst, mijn onderrug is vastgezet. Er is een hoop gesleuteld dus, om uiteindelijk in de fase van ‘ermee leren leven’ terecht te komen.

Je moet een nieuwe houding ten opzichte van pijn vinden

Chronische pijn is een uiterst negatieve ervaring. Als je stopt ertegen te vechten kun je een boeiend en zinvol leven leiden. Het draait niet zozeer om pijnreductie, maar om het vinden van een nieuwe houding ten opzichte van de pijn.

Je bungelt heen en weer tussen hoop, woede, berusting; sommigen vergelijken het met de fasen van rouw. Ik weet niet of die vergelijking helemaal opgaat, maar het is zéker afscheidnemen van een oud leven en leren leven met een nieuw leven.

Toegeven dat ik niet meer kon werken, vond ik verschrikkelijk. Vind ik nog steeds. Ik had nooit vermoed in deze situatie terecht te komen. Het gebeurt. Ik heb wel ­altijd het gevoel gehouden: oké, ik krijg een arbeidsongeschiktheidsuitkering, maar ik moet daar wel iets zinvols tegenover stellen, een maatschappelijke bijdrage blijven leveren.

In 2018 las ik in een regionale krant over Muziekids, een stichting die in ziekenhuizen muziek maakt met kinderen. Het sprak me onmiddellijk aan. Ik heb heel wat ziekenhuizen bezocht, en altijd viel het me weer op hoe weinig er te beleven valt. En als ik dat al vind, als volwassene, hoe saai moeten ziekenhuizen dan wel niet voor kinderen zijn.

De kracht van muziek

Muziek staat centraal in mijn ­leven. Ik ben toetsenist bij een singer-songwriter en speel sinds 1994 in een coverband van acht muzikanten, met blazers erbij. In 26 jaar is de samenstelling van de band nauwelijks veranderd. We treden zo’n tien tot twaalf keer per jaar op, in een kroeg, op een bedrijfsfeest. Je ziet de kracht van de muziek voor je, als mensen enthousiast ­raken, als je ze aan het dansen krijgt. Wat er door de pijn ook bij me weggehaald wordt, muziek ­maken niet. Als dat zou gebeuren, geef ik het op.

Ik zat die dag al een tijdje in de Muziekids-studio, een nieuwe studio in het Prinses Máxima Centrum in Utrecht. Er stonden gitaren, een drumstel, een piano, er was een dj-set. Ik was er om kennis te maken met de mensen achter de stichting, een studio in bedrijf zien, en te praten over de realisatie van Muziekids in het Bredase Amphia ziekenhuis.

Toen kwam Julia binnen. Ze stapte enthousiast op een keyboard af. De muziekprofessional vroeg haar naar haar favoriete muziek. Ze aarzelde niet, wist direct een nummer. Samen gingen ze aan de slag. De ouders op de achtergrond, stilletjes genietend van dit bijzondere moment.

Huilen bij een concert van Bruce Springsteen

Even moest ik denken aan een concert van ‘The Boss’, Bruce Springsteen, een held sinds mijn jeugd. Ik had kaartjes voor een concert op 14 juni 2016. Maar vanwege een nieuwe operatie was het onzeker of ik erheen zou kunnen. Ik haalde het. Mijn nichtje ploegde de rolstoel over het drassige Malieveld naar het rolstoelpodium. Toen de eerste noten van de E Street Band klonken, kwamen de eerste waterlanders bij mij naar boven. En ik ben geen huilebalk, verre van zelfs. Ik was er. En met mij Bruce Springsteen, zijn vaste band en die 50.000 anderen. Voor mijn gevoel was bijna ík daar, op mijn podium, het stralend middelpunt. Ik genoot van iedere minuut. Wat een prachtig concert, van ruim 3,5 uur!

Muziek brengt je in het moment, leidt af, maakt blij. Muziek werkt helend. Door piano te spelen zakt mijn pijn voor even naar de achtergrond. Dat heeft veel te ­maken met afleiding in de hersenen; muziek maken verbindt beide hersenhelften en ‘eist’ dat de hersenen voor even minder aandacht besteden aan pijnsignalen. Ik weet dat, maar het was Julia die me dit nog duidelijker deed beseffen.

Terwijl ik daar, in Utrecht, aan het overleggen was, speelde zij muziek, een half uur, een uur. Volop in de muziek, geconcentreerd. En met een enorme glimlach op haar gezicht. Hoe kun je, in zulke ellendige omstandigheden, toch zo blij zijn, zó in het moment zijn?

Julia bood mij de ultieme zingeving. Voor háár, en voor die honderdduizenden andere kinderen die jaarlijks in Nederlandse ziekenhuizen verblijven, wilde ik aan de slag. Ik had een nieuwe roeping ­gevonden, alle rode draden kwamen bij haar, op dat moment, ­samen.”

Voor meer informatie: erzitmuziekinmijnleven.org.

Heeft u ook een zingevingsverhaal te vertellen en wilt u dat delen? Mail dan naar: zingeving@trouw.nl.

Lees ook:

Zin in het alledaagse

In deze verhalenreeks vertellen Trouw-lezers hoe ze zin geven aan hun bestaan. Eerdere afleveringen uit de reeks zijn hier terug te lezen. Bij de reeks hoort ook een podcast. Klik hier om de podcast te beluisteren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden