Religieus erfgoed

Kerncollectie Bijbels Museum verhuist naar Catharijneconvent

In 1879 maakte Conrad Schick, stadsarchitect en archeoloog in Jeruzalem, in opdracht van Leendert Schouten een model van de Tempelberg.

Een belangrijk deel van de collectie van het Bijbels Museum in Amsterdam, waaronder de beroemde maquettes van dominee Schouten, krijgt een nieuw thuis in museum Catharijneconvent. “Een waardevolle toevoeging aan ons museum”, zegt directeur Van Schijndel.

Drie jaar geleden werd de gemeentelijke subsidie voor het Bijbels Museum in Amsterdam stopgezet. Dat dwong het museum tot rigoureuze maatregelen: de vaste collectie moest worden afgestoten. Vandaag maakt het Bijbels Museum bekend waar de bonte verzameling voorwerpen uit de geschiedenis van het protestantisme naartoe zal gaan. Het belangrijkste deel, de ‘kerncollectie’, verhuist naar museum Catharijneconvent in Utrecht; de rest gaat naar andere musea zoals het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden en het Joods Historisch Museum. Het Bijbels Museum is inmiddels al overgestapt op reizende tentoonstellingen, een formule die zijn succes heeft bewezen: in 2018 werd het aantal bezoekers verdubbeld.

Geitenhaar uit Syrië

De kerncollectie is de verzameling van dominee Leendert Schouten, het ‘Schoutenkabinet’. In 1852 startte Schouten een museumpje: iedere veertien dagen mochten bezoekers zijn levensechte maquette van het Tabernakel uit het Oude Testament bekijken, gemaakt naar de precieze beschrijvingen uit de Bijbel. Aan ieder detail werd gedacht: de kleden zijn van geitenhaar uit Syrië, en het zand liet Schouten overkomen uit de Sinaï-woestijn. Ook bezat Schouten een gigantische maquette van de Tempelberg in Jeruzalem, die in 1873 werd gemaakt voor de wereldtentoonstelling in Wenen. Zijn collectie vormde de basis van het Bijbels Museum, dat in 1925 werd geopend.

“Wij zijn heel blij dat we de zorg voor het Schoutenkabinet mogen gaan dragen”, zegt Marieke van Schijndel, directeur van museum Catharijneconvent. “Schouten wilde de bezoekers echt meenemen naar het Heilige Land. Zijn doel was om een soort historische ervaring van de Bijbel op te wekken. Dat is een waardevolle toevoeging aan ons museum.” De maquette van de Tempelberg krijgt vanaf september 2020 een plaats in de vaste collectie, en zal vooral worden gebruikt voor educatieve doeleinden. Van Schijndel: “Wij ontvangen 20.000 kinderen per jaar, en die willen we graag verhalen vertellen over het jodendom, het christendom en de islam. Hoe kun je dat nou beter doen dan met een grote maquette van de Tempelberg, voor alle drie religies een heilige plek?” De maquette is groot, zo’n vijf vierkante meter. Daar een goed plekje voor vinden is een ‘museale uitdaging’, volgens Van Schijndel.

Croon en Van Schijndel zijn blij verrast door de manier waarop de afstoting van de collectie verloopt. Croon: “Bij iedere deelcollectie wordt de vraag gesteld: in hoeverre is collectie van belang voor de geschiedenis van het protestantisme in Nederland? De zogenoemde Collectie Nederland staat daarbij centraal: al het erfgoed dat Nederlandse musea gezamenlijk willen bewaren voor de toekomst. Alle betrokken musea realiseren zich dat we een zorgplicht hebben voor dat erfgoed.” Dat beaamt Van Schijndel. “Er is echt een grote collegialiteit.”

Lees ook: 

Bijbels Museum stoot de gehele collectie af wegens geldgebrek

Het Bijbels Museum, gevestigd in het Cromhouthuis aan de Amsterdamse Herengracht, krijgt sinds 2017 geen structurele subsidie meer. Daarom zal afscheid worden genomen van de gehele collectie.

Een nieuw Luther-museum vertelt het verhaal over de kerkhervormer en de hedendaagse lutheranen

In Amsterdam staat het Luther Museum. De hele geschiedenis komt langs: van de antisemitische schaduwzijden van de reformator tot het eerste lutherse homohuwelijk.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden