Atoomwapens

Kerken weer ten strijde tegen kernwapens

Een demonstratie tegen kernwapens nabij de vliegbasis Soesterberg in 1980.Beeld ANP

In een sfeer van eensgezindheid, roepen achttien kerken met een achterban van miljoenen gelovigen, de regering op werk te maken van een kernwapenvrije wereld. 

Zowel het produceren en het bezitten van massavernietigingswapens als de dreiging ermee moet worden verboden, schrijven de kerken in een verklaring die de Raad van Kerken dinsdag aan kabinet en parlement heeft gestuurd.

De oproep van de achttien bij de Raad van Kerken aangesloten kerkgenootschappen is in feite een herbevestiging van de verklaring die de kerken in de jaren tachtig opstelden tegen de kernwapenwedloop. Die lijn is niet veranderd, maar de ernst van de problematiek is volgens vicevoorzitter van de Raad van Kerken, Kees Nieuwerth, zozeer toegenomen dat een nieuwe tekst nodig was.

In de jaren tachtig zorgde de discussie over kernwapens in de hele samenleving en ook in de kerken voor een enorme polarisatie. Voor- en tegenstanders van met name plaatsing van kruisraketten in Nederland verketterden elkaar. Het Interkerkelijk Vredesberaad IKV liep voorop in de demonstraties tegen kernwapens, het eveneens interkerkelijke ICTO keerde zich juist tegen dat actieve verzet tegen kernwapens.

Rondom dit thema zijn dat soort splijtende kerkelijke discussies verleden tijd, zegt Nieuwerth. Maar een hamerstuk was de verklaring nu ook weer niet. “We hebben wel op de tekst zitten zwoegen”, zegt hij. Het debat binnen de kerken zit nu tussen diegenen die wapenbeheersing voorstaan en anderen die totale ontwapening nastreven, schetst hij. Kleine kerkgenootschappen als de Doopsgezinden en de Quakers zijn van oudsher pacifistisch, grote kerken als de Protestantse Kerk in Nederland hebben intern vaak meerdere vleugels.

In de uiteindelijke verklaring pleiten de kerken niet voor beheersing van het atoomarsenaal of voor het instellen van plafonds aan het aantal kernwapens, maar voor volledige afschaffing ervan. De oproep is gericht op de inzet van Nederland in de Verenigde Naties. De VN zouden eind april vergaderen over het precies vijftig jaar oude internationale verdrag tegen verspreiding van kernwapens. Die bijeenkomst is met het oog op corona verschoven naar volgend jaar. Maar Bevrijdingsdag leek de Raad van Kerken een passend moment de politiek op te roepen een nieuwe kernwapenwedloop te stoppen.

Lees ook:

Mister Pax vertrekt: Ik ging óók het gesprek aan met mensen die bloed aan hun handen hebben

Wat staten vaak niet lukte, deed Jan Gruiters wel. Hij onderhandelde in het diepste geheim met leiders met bloed aan de handen, zolang er maar zicht was op verbetering van de humanitaire situatie. Na ‘veertig jaar voor de vrede’ neemt hij afscheid als directeur van Pax.

Komt de kerk weer in actie nu er een nieuwe wapenwedloop in de maak is?

Het begon met de aankondiging van president Trump, begin deze maand, dat de VS zich terugtrekken uit het INF-verdrag, dat een verbod op nucleaire kruisraketten regelt. Want, zei Trump, Rusland hield zich niet aan de afspraken. Wat moeten kerken hiermee?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden