Asielopvang

Kerken gaan duizenden vluchtelingen opvangen in leegstaande huizen

In de Groningse Immanuelkerk verblijft tijdelijk, totdat de opschaling in Zoutkamp geregeld is, een groep asielzoekers uit Ter Apel. Beeld reyer boxem
In de Groningse Immanuelkerk verblijft tijdelijk, totdat de opschaling in Zoutkamp geregeld is, een groep asielzoekers uit Ter Apel.Beeld reyer boxem

Statushouders die nu op een woning wachten in asielzoekerscentra, gaan hulp krijgen van kerken en andere maatschappelijke organisaties. Met het plan, dat gefinancierd wordt door het Rijk, worden asielzoekerscentra ontlast.

Maaike van Houten

Kerken en andere maatschappelijke organisaties gaan met steun van de overheid tijdelijke huisvesting en sociale begeleiding regelen voor statushouders. Op termijn verwachten ze voor 8000 tot 10.000 mensen die nu in asielzoekerscentra wachten op een huis, versneld woonruimte te vinden in leegstaande pastorieën, ambtswoningen, vakantiehuisjes of andere geschikte onderkomens.

“Als mensen een huis hebben, kunnen ze starten met het opbouwen van hun leven”, zegt Marleen de Sterke, woordvoerder van Kerk in Actie, de sociale poot van de Protestantse Kerk in Nederland (PKN) die het project samen met de gemeente Kampen heeft ontwikkeld. Naast woonruimte wordt er voorzien in begeleiding door vrijwilligers.

Gezinnen of alleenstaanden

Het initiatief komt uit de PKN, maar het hoeft niet tot kerken beperkt te blijven. “Iedereen kan aanhaken”, zegt De Sterke. In alle gevallen gaat het om kleinschalige opvang, van gezinnen of van alleenstaanden die samen een woning betrekken.

Het enige criterium om in aanmerking te komen voor een huis is dat de vluchtelingen een verblijfsvergunning hebben. Duizenden van deze statushouders wachten momenteel in volle asielzoekerscentra op een woning. Gemeenten moeten voor 1 januari 20.000 statushouders huisvesten, in de eerste helft van volgend jaar komen daar nog eens ruim 20.000 mensen bij. Vanwege het woningtekort hebben veel gemeenten een achterstand.

De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) is dan ook blij met het ‘significant aantal plekken’ dat kerken in het vooruitzicht stellen. “Dit zal daadwerkelijk impact gaan hebben op de doorstroming in asielzoekerscentra”, zegt VNG-woordvoerder asiel Theo Weterings, burgemeester van Tilburg.

Tijdelijk

De opvang door kerken en andere organisaties is nadrukkelijk tijdelijk: de statushouders kunnen zes maanden in het aangeboden huis wonen. Vooraf wordt met de bewuste gemeente afgesproken dat die na dit half jaar zorgt voor permanente huisvesting. “Dat doen we om de druk op de gemeente te houden”, zegt De Sterke.

De PKN heeft ook een meer principieel argument voor de termijn van een half jaar, die eventueel kan worden verlengd tot een jaar. De kerk ziet de opvang van vluchtelingen ‘in de eerste plaats’ als taak van de overheid. Tegelijkertijd kwam er vanuit zowel de voorlieden van de PKN als van de rooms-katholieke kerk in augustus een oproep aan iedereen, ook de eigen kerkelijke achterban, niet langer ‘weg te kijken’ en mee te werken aan de oplossing van de opvangcrisis. Als de overheid tekortschiet, dan moet de kerk helpen, zo is de redenering. Kerken, met name in het noorden, hebben inmiddels ook 600 mensen uit Ter Apel tijdelijk onderdak geboden.

Het idee voor de samenwerking tussen kerken en lokale overheid bij de tijdelijke huisvesting van statushouders komt uit Kampen. Daar hebben kerken 250 Oekraïners gehuisvest. Zij zijn daarbij ook financieel geholpen door de gemeente, die het geld weer terugkrijgt van het Rijk.

Veel animo

Landelijk is er voor dit project, de Thuisgevers, volgens projectmanager Laura Prat Bertrams nu al veel animo. In korte tijd zijn in tien gemeenten 100 bedden aangeboden. “Dat is veelbelovend”, zegt de manager. Ze verwacht dat de aanpak in de helft van de lokale gemeenten wordt geïntroduceerd, en dat op die manier 8500 tot 10.000 statushouders kunnen worden geholpen.

De tijdelijke huisvesting wordt gefinancierd door het Rijk. Staatssecretaris van asiel Eric van der Burg zegt onder de indruk te zijn van de inzet van de kerken en andere maatschappelijke organisaties. “Het is prachtig als kerken gemeenten bijstaan in deze belangrijke taak”, zegt de VVD-politicus in een video van de Thuisgevers. “Ik ben blij met elk bed, dus ik ben nu al 100 keer blij.”

Lees ook:

Kerken: Niemand mag meer wegkijken

De verantwoordelijkheid voor de opvang van vluchtelingen ligt niet alleen bij de landelijke politiek, maar óók bij burgers. Daarom doen kerken een beroep op alle Nederlanders om klaar te staan voor mensen in nood.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden