Coronavirus

Kerken en moskeeën gaan online, ook al mag de viering doorgaan

De Tilburgse dominee Otto Grevink tijdens de online coronaviering in de Opstandingskerk.Beeld ANP

De coronamaatregelen hebben ingrijpende gevolgen voor religieuze vieringen. Kerken en moskeeën weren gelovigen en gaan over op online diensten.

Verreweg de meeste kerken en moskeeën hebben alle samenkomsten opgeschort, met oog op de aangescherpte maatregelen die het kabinet maandag aankondigde. De Protestantse Kerk in Nederland (PKN) adviseert haar gemeenten om alleen nog online kerkdiensten te verzorgen. Ook de Nederlandse bisschoppen hebben alle vieringen tot 1 juni afgelast. Het Contactorgaan Moslims en Overheid (CMO) raadt moskeeën aan hetzelfde te doen, en gebeden online uit te zenden.

Gisteren maakte het kabinet bekend dat voor religieuze vieringen een uitzondering geldt op het samenkomstverbod. Met een maximum van dertig gelovigen mogen die nog plaatsvinden, mits ze de voorgeschreven 1,5 meter afstand van elkaar bewaren en geen handen schudden. Zowel het Interkerkelijk Contact in Overheidszaken (CIO) als het Contactorgaan Moslims en Overheid (CMO) spreken nog met minister Grapperhaus over de invulling van de aangescherpte maatregelen.

‘Het virus vraagt van eenieder dezelfde offers’

Het Humanistisch Verbond heeft een brief gestuurd aan minister Grapperhaus, waarin de organisatie eventuele uitzonderingen voor religieuze vieringen ‘onbegrijpelijk’ noemt: “Het coronavirus is immers voor iedereen net zo gevaarlijk, godsdienstig of niet-godsdienstig. Het virus vraagt van eenieder dezelfde offers.”

Voor moslims werd na de persconferentie van maandagavond duidelijk dat de verlenging van de coronamaatregelen ook ingrijpende gevolgen zullen hebben voor de ramadan. De vastenmaand begint dit jaar op 23 of 24 april. Het dagelijkse avondgebed in de moskee, de tarawih, vaak drukbezocht, zal ook met maximaal 30 personen moeten plaatsvinden.

De Joriskerk in Amersfoort, een PKN-gemeente, liet aan het begin van de coronacrisis nog vijftig kerkgangers toe bij de zondagse diensten, zij het verspreid over het kerkgebouw. Maar die kerk is inmiddels overgeschakeld op online diensten met twee of drie mensen. Scriba Teunis Meerkerk van de Joriskerk: “Dat het tot 1 juni gaat duren, dat hakt er wel in. Het is allemaal heel ingrijpend, we zijn een beetje gedesillusioneerd.”

Wereldwijd gebed en een extra Urbi et Orbi

Paus Franciscus roept alle christenen op tot het bidden van het Onze Vader, woensdagmiddag om 12 uur. Vrijdagmiddag spreekt hij de pauselijke zegen ‘Urbi et Orbi’ (Aan de stad en de wereld) uit, vanwege de corona-pandemie. Dat is zeldzaam, normaal gesproken doet de paus dat alleen op Eerste Kerstdag, met Pasen en als er een nieuwe paus is gekozen.

Moskeegangers zijn ook van slag, zegt Köktas. Niet alleen vanwege de gebeden die niet meer doorgaan. Voor oudere mensen fungeert de moskee soms als een soort tweede huiskamer, zegt hij. “Zij wonen vaak alleen, de kinderen zijn al de deur uit. Voor hen is de moskee de plek waar ze niet eenzaam zijn. Voor hen is het nu heel moeilijk.”

Bij de Blauwe Moskee in Amsterdam proberen ze de ruimte die ze nu zelf niet gebruiken nuttig te maken. Mocht de coronacrisis uit de hand lopen, en ziekenhuizen de stroom patiënten niet meer aankunnen, dan bieden ze het gebedshuis aan als noodhospitaal. Hoofdimam Yassin Elforkani tegen het ANP: “Op het moment dat het nodig is, geven wij de sleutel.”

Door de nieuwe maatregelen kunnen ook de vieringen rond Pasen, Hemelvaart en Pinksteren niet doorgaan. Ook de vijftigste editie van de Pinksterconferentie van Opwekking, het grootste christelijke feest in Nederland, is afgelast. Dat geldt ook voor ‘The Passion’, het televisiespektakel dat op 9 april zou plaatsvinden in Roermond.

Lees ook:

De kerk is leeg, de gelovige zit thuis: wat nu?

Nu de zondagse vieringen in kerken door het coronavirus niet op normale wijze kunnen doorgaan, moeten geloofsgemeenschappen improviseren. Gelovigen moeten intussen wennen aan onlinevieringen. ‘Zet een kaars bij je laptop om het gemeenschapsgevoel op te roepen.’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden