Zin in het alledaagse Peter Henk Steenhuis

‘Je wilt gewandeld hebben met God’

John Eberhardt: ‘De natuur breekt mijn wereld open’. Beeld Lars van den Brink

Welk verhaal geeft uw leven zin? In deze reeks vertellen Trouw-lezers hun zingevingsverhalen. Vandaag: John Eberhardt (66). ‘Omgaan met de natuur is onderdeel van de zin van het leven. We horen in de natuur thuis.’

Ik denk dat wij mensen ruimte en bewegingsvrijheid nodig hebben, waarin niet het machinetempo, maar het natuurlijk tempo de sfeer bepaalt en waar de band met onze omgeving niet enkel functioneel, maar ook affectief kan zijn. Als ­cartograaf van rustige fietspaden heb ik er altijd naar gestreefd het natuurlijke levenstempo van de mens in uitgestrekte gebieden mogelijk te maken. In de provincie, maar ook dichtbij de steden.

“De eerste topografische kaarten vond ik in de schuur van mijn vaders stencilbedrijf. Ik was verrast door wat ik zag, schitterend mooie kaarten vond ik het. Je kon er een ontdekkingsreis op maken, lang voordat Google Earth uitgevonden was. Kaarten laten veel zien waar je makkelijk aan voorbijgaat.

“Toen ik vanaf mijn zestiende op de fiets plaatselijke verkenningen ging uitvoeren, ontmoette ik op een dag een oude baas, die uit een bosrijk gebied bij de Amstel kwam lopen. Het bleek een voormalig schoolmeester, die hier zelf een landgoed had aangelegd. Daar had hij de eerste jeugdherberg van Nederland gesticht. We raakten aan de praat, ik was negentien. Ik vertelde hem dat ik een artikel geschreven had voor Natuurmonumenten over wandelpaden in het Vechtplassengebied. De man maakte me onmiddellijk secretaris van zijn stichting, die als doel had trekkersroutes door Nederland te maken. Enthousiast begon ik allerlei beleidsbrieven te schrijven.

“Later, na een andere ontmoeting, ontdekte ik dat je behalve met officiële stukken ook veel bereikt met het publiceren van routes waarlangs je mooi kunt wandelen of fietsen. Daar bleek heel veel vraag naar te zijn, ik heb duizenden stencils, kopietjes gedistribueerd.”

Groene fietsje

“Inmiddels waren we met een aantal gelijkgezinden. We noemden ons ‘Het groene fietsje’ en breidden onze activiteiten uit naar heel ­Nederland. We ontwierpen een route langs de Noordzee, naar Duitsland, schuin door Nederland van Amsterdam naar Groningen, via rustige fietspaden en jeugdherbergen. Ik maakte folders, kaarten en boekjes en was actief als promotor van de bewegwijzering langs routes zonder gemotoriseerd verkeer. Met de bakfiets reed ik langs al de routes om groene-fietsje-stickers op te plakken, waaraan de gebruikers de route konden herkennen.

“Wij deelden de overtuiging dat omgaan met de natuur onderdeel is van de zin van het leven. We zijn zelf schepselen, we horen in de natuur thuis. De natuur wordt toegeschreven aan een scheppende Samenhang, of je dat nou in evolutionistische of in theologische zin beleeft. Essentieel voor mij was de beleving van de natuur, die wilde ik delen en doorgeven.

“Ik had al eens de ANWB geschreven, met een voorstel om op basis van topografische kaarten fietsroutes te realiseren. Ik kreeg een dooddoener als antwoord: wij zijn zelf al met zoiets bezig en hebben je hulp niet nodig.

“Enkele jaren later kreeg ik wel de kans mij aan fietspublicaties te wijden. Ik werd vertegenwoordiger bij een uitgeverij. Omdat mijn werk niet genoeg opleverde om mijn salaris van te kunnen betalen, vroeg ik toestemming iets met fietspublicaties te doen. Dat mocht. Na twee jaar praten met belangengroepen hebben we een landelijk routenetwerk langs rustige paden kunnen ontwerpen, waarvan ik de cartografie verzorgd heb.

“Ik heb me daar flink aan vertild. Want die gedetailleerde landkaarten bestonden toen nog uit zeventien verschillende themalagen, die over elkaar heen werden gelegd, en dus vooral niet mochten verschuiven. Dat heb ik ingevoerd in een tekenprogramma van een ­ouderwetse, hele kleine computer, die aanvankelijk redelijk snel was, maar erg vertraagde naarmate het geheugen gevuld werd. Maar het is me gelukt.”

Door de zon geblakerd

“Uiteindelijk stonden deze kaarten aan de basis van het huidige netwerk ‘Langeafstandfietsroutes’ ofwel ‘LF-routes’. Die kaarten ben ik blijven bijhouden, met steeds betere hulpmiddelen. Dat doe ik nog steeds.

“Ik fiets en wandel ze nog graag. Fysieke inspanning is heel gezond, en helend. Tegen de wind in fietsen, door de zon geblakerd raken. Maar het is meer dan de zon zien en de wind voelen. Alle zintuigen doen mee, niet alleen de bekende, maar bijvoorbeeld ook de spieren die informatie doorgeven over zwaartekracht. Fietsend ben je betrokken op de omgeving, de schepping, in al die lagen van de beleving. Iedereen die deze samenhang kent, ervaart daar iets transcendents bij.

“Alles hangt met alles samen – het is een dooddoener, maar het samenwerken van natuurkrachten kun je in je eigen lichaam ervaren. Die broodnodige zwaartekracht zelfs heel stevig, als je de Paaschberg bij Oldenzaal opgaat. Maar die trotseer je met liefde om deel uit te maken van het grote geheel van geuren en geluiden, van uitzichten en inzichten: ogen en oren, spieren en evenwichtsorgaan, je reukorgaan en alles wat je bent, wil vervuld worden. Je wilt verzadigd thuiskomen, gewandeld hebben met God.

“En het kennen en gekend worden tijdens de wandeling wil je delen: al die natuur van zwaarte en horen en zien, van licht en zon en vogels wil je geestelijk begrijpen, als woorden en daden van liefde vertolken voor je medemens, met een glimlach of een lied of een tekening, een foto of een zucht. Je was even op de berg, voor een snelle herschepping, een re-creatie, om weer op te staan uit het zweet waarin je je brood verdiend hebt.

“Wandelen en fietsen zijn voor velen de enige manier om alleen te kunnen zijn, om gekoesterd te worden door vogelzang en bloesemgeur, zon, wind en kleurenpracht. Wandelen is net zo ‘oer’ als op een schommel zitten: een ritme waar je helemaal in op kunt gaan.

“Als we onszelf opsluiten in een zelfgemaakt wereldje dat slechts gekenmerkt wordt door één of enkele aspecten van het bestaan, voelen we ons langzaam leegbloeden. De natuur breekt dat wereldje weer open. Dat is een ervaring die niet alleen in new-agekringen beschreven wordt, maar ook in de ‘Vogelvrije Fietser’, het nuchtere blad van de Fietsersbond, of in beleidsstukken van de overheid.”

In de verhalenreeks ‘Zin in het alledaagse’ vertellen Trouw-lezers hoe ze zin geven aan hun bestaan. Heeft u ook zo’n verhaal te vertellen en wilt u dat delen? Mail dan naar: zingeving@trouw.nl

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden