In de schaduw van de minaret Eildert Mulder

Israa Ghrayeb plaatste een video op Instagram, dat werd haar dood

Wat maakt de jonge Palestijnse vrouw Israa Ghrayeb uniek? Niet dat ze begin augustus nog leefde en aan het einde van die maand op een snijtafel lag. Evenmin dat ze daarop belandde door toedoen van haar familie, 21 jaar na haar geboorte.

Afschuwelijk, maar niet opzienbarend. Volgens een vrouwenorganisatie zijn er in de eerste acht maanden van dit jaar in de Palestijnse gebieden minstens achttien andere vrouwen vermoord vanwege ‘eer’. Ze bleven net zo anoniem als verkeersdoden. Het unieke van Israa is dat zij wel publiciteit kreeg, ook in Arabische buurlanden. En dat er na een storm van verontwaardiging zelfs een serieuze berechting komt. Israa werd een icoon, dankzij sociale media die eerder juist haar dood veroorzaakten.

Hoe overleef je in een tribaal milieu een verloving en hoe niet? Israa woonde in een tweelingstad van Bethlehem, Beet Sahour. Daar zongen, zo weten de inwoners zeker, engelen bij de geboorte van Jezus ‘Ere zij God’. 2000 jaar later voltrok zich op dezelfde plek het drama van de moslima Israa.

In die noodlottige augustusmaand 

Ze werkte in een schoonheidssalon. In die noodlottige augustusmaand vroeg een bruidegom haar hand. Het paar mocht van Israa’s familie de verloving samen vieren in een restaurant. In hun euforie plaatsten ze een video op Instagram, een doodzonde. Valse adders stelden wellustig hun ‘zedeloosheid’ aan de kaak. De familie, te kijk gezet door het geklets, besloot Israa mores te leren, misschien onder druk van de grote familieclan of de stam. De bestraffing liep uit de hand.

Volgende week is de rechtszaak. Misschien wordt het verhaal dan compleet, nu zweven er op internet vooral brokstukken rond. Het autopsierapport sluit een ‘val van een balkon’ uit. De toegetakelde Israa is nog naar een ziekenhuis gebracht in Bethlehem. Daar zou ze zelf over dat (lage) balkon zijn begonnen. Versleepte de familie haar vervolgens, zwaar gewond, dagenlang langs duiveluitdrijvers, wat ze niet overleefde? Ze was, heette het, bezeten door een geest, een ‘djin’. Die zou haar van dat balkon hebben laten springen. De familie bedreigde iedereen die het over eremoord had met twee soorten justitie: van de staat en van het ‘stammenrecht’.

Lichtstraaltje: de discussie die is losgebarsten over een taboe dat lang bedekt lag onder het conflict met Israël. Luid klinkt de roep om een wet die vrouwen beschermt. Waarom pas nu en niet bij de dood van al die andere vrouwen? Israa doet denken aan de getreiterde Tunesische groenteboer Bouazizi, die in 2010 met zijn zelfverbranding de Arabische revoluties uitlokte. Ook toen staken er wel meer geschoffeerde Arabieren zich in brand, onopgemerkt. Bouazizi gaf hun ineens een gezicht.

Het gevolg van oeroude, gruwelijke gebruiken 

Israa deed hetzelfde voor al die andere gedode vrouwen. Wachten er nieuwe omwentelingen, nu niet politiek maar cultureel? Israa’s lijdensweg is het gevolg van oeroude, gruwelijke gebruiken die het bijbelboek Deuteronomium verkoopt als Gods gebod. Een extreem voorbeeld is hoofdstuk 22 vers 21. Daar is te lezen dat een bruid waarvan de maagdelijkheid niet kan worden aangetoond, voor de deur van haar ouderlijk huis dient te worden gestenigd door de ‘andere inwoners van de stad’.

De gelijkenis met IS is luguber. Ook in Raqqa, hoofdstad van het IS-kalifaat, moesten burgers het beulswerk voltooien wanneer een homo, van een flatgebouw geschopt, nog ademde. Er staat overigens niet in Deuteronomium of de Koran dat een videootje op Instagram fataal is voor vrouwelijke maagdelijkheid.

In de rubriek ‘In de schaduw van de minaret’ leest u bespiegelingen over de islamitische wereld van Eildert Mulder, arabist en oud-redacteur van Trouw.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden