null Beeld

MinaretEildert Mulder

Islamitische geleerden spreiden over abortus een opvallende mildheid ten toon

Eildert Mulder

Geen juichtonen. De vlag bleef in de kast bij de meeste Amerikaanse moslims na de uitspraak van het Hooggerechtshof die een einde maakte aan het grondwettelijke recht op abortus.

Je zou denken dat de lobby tegen vrije abortus stevige steun zou krijgen van moslims. Bij ethische kwesties trappen die vaak hard op de rem. Dat is althans het gangbare beeld. Maar volgens het onderzoeksinstituut Pew vindt 55 procent van de Amerikaanse moslims abortus aanvaardbaar in alle of bijna alle gevallen, 37 procent is tegen en de rest weet het niet. De steun voor vrije abortus komt volgens Pew vooral van moslimmannen, minder van vrouwen.

Onder Amerikaanse moslims is er geen massale afkeer van het geloof. Daaraan ligt het dus niet. Van de islamitische voorstanders van vrije abortus gelooft 80 procent in God. De rest twijfelt of gelooft niet. Wat wel de vraag oproept, niet gesteld door Pew, of je die laatsten nog moslim kunt blijven noemen.

Opvallend ambivalent is de sharia

Denken de Amerikaanse moslims over abortus anders dan hun geloofsgenoten in de moslimwereld? Dat is nog maar de vraag. Er zijn ook daar bewegingen die streven naar legalisatie. In Tunesië is die al sinds 1973 een feit, maar de meeste moslimlanden blijven abortus verbieden. Opvallend ambivalent is de sharia. Al is het ook in dit geval wat moeilijk om te spreken over ‘dé sharia’, want de ideeën over wat God wel of niet toestaat of wat de profeet ervan vond kunnen sterk verschillen.

Wat geldt bijvoorbeeld als ongeboren leven? Van oudsher hebben islamitische wetsgeleerden het over ‘inblazing van de geest’, uitgevoerd door een engel. De hemelse boodschapper verschaft aan het embryo een vorm, voorziet het van gehoor en gezichtsvermogen, bepaalt namens God het geslacht en ook de leeftijd die het zal bereiken. Die engel is een uitvoerder, God beslist. Het doet denken aan het Genesisverhaal, waarin God de levensadem inblaast bij Adam via de neus.

Pas na die ‘inblazing’ is er sprake van menselijk leven. Overleveringen, alle toegeschreven aan de profeet, verschillen van mening over de vraag wanneer de inblazing plaatsheeft: veertig dagen na de bevruchting of pas na honderdtwintig dagen. Hoe dan ook is er in deze traditionele voorstelling een periode waarin er nog geen menselijk leven is en waarin abortus dus geen moord is.

De religieuze basis van het taboe oogt gammel

Niet alle wetsgeleerden trekken die conclusie. Hardliners vinden zelfs dat redding van de moeder abortus niet rechtvaardigt. Maar de religieuze basis van het taboe oogt toch gammel. De sharia vertoont een zekere mildheid die vreemd is aan de harde kern van de anti-abortusactivisten.

In Marokko laaide de discussie op in augustus 2019. De journaliste Hajar Al-Raissouni kreeg toen een jaar cel vanwege een abortus en buitenechtelijk geslachtsverkeer. Ook haar verloofde en haar gynaecoloog moesten het gevang in. Assistenten van de arts kregen voorwaardelijke straffen. Kennelijk plaatst de Marokkaanse justitie abortus niet op één lijn met moord, want anders waren de vonnissen heel anders geweest.

Raissouni ontkende de abortus. Er kwam fel protest op gang. Al na twee maanden kregen de veroordeelden van de koning gratie, die wel volhield dat ze een fout hadden gemaakt. De campagne tegen het verbod op abortus en buitenechtelijk geslachtsverkeer, begonnen naar aanleiding van de zaak-Raissouni, duurt voort. Raissouni is oomzegger van Ahmed Al-Raissouni, president van de mondiale unie van islamitische wetsgeleerden.

In de rubriek ‘In de schaduw van de minaret’ leest u bespiegelingen over de islamitische wereld van Eildert Mulder, arabist en oud-redacteur van Trouw.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden