In de schaduw van de minaretEildert Mulder

In Pakistan kan de doodstraf je leven redden

Doen de drie miljoen christelijke levens in Pakistan ertoe? Antwoord: vraag het aan Shagufta Kausar, voormalig conciërge op een christelijke school in de stad Gojra.

Al zes jaar woont ze in een dodencel. In het cellencomplex was ze buurvrouw van de veel bekendere, eveneens christelijke, boerin Asia Bibi, die in 2018 aan de galg ontkwam. Dat gebeurde in het hoogst mogelijke beroep, acht jaar na haar doodvonnis wegens belediging van Mohammed. Pas een jaar later was ze echt vrij, in Canada. 

Kausar heeft dezelfde advocaat. Haar hoger beroep loopt nog. Ook haar veroordeelden lagere rechters ter dood wegens blasfemie, samen met haar man Shafqat Emmanuel. Hij is deels verlamd, rijdt in een rolstoel. Zijn vrouw verdiende de kost voor het gezin met vier opgroeiende kinderen. In 2013 pakte de politie het tweetal op. Een jaar later klonk hun doodsoordeel.

Aanklagers riepen pathetisch dat ze in geval van vrijspraak bereid waren zelf ‘heilige strijders’ te worden, net als Mumtaz Qadri. Opmerkelijk, officieren van justitie die dreigen te gaan moorden als hun twee prooien mochten ontsnappen aan de galg. Want hoe moet je het anders interpreteren? Hun rolmodel Qadri schoot in 2011 de gouverneur van de provincie Punjab dood, Salmaan Taseer, met 28 kogels. Hij deed dat omdat Taseer Asia Bibi steunde. Qadri was Taseers lijfwacht. In 2016 werd hij opgehangen. Honderdduizend bewonderaars woonden zijn begrafenis bij.

Dreigden de aanklagers nou met moord op het echtpaar?

Wat bezielde deze aanklagers? Wat was hun boodschap? Dreigden ze eigenhandig het christelijke echtpaar te zullen doden en misschien ook de rechters? Of praatten ze, uit angst, de publieke tribune naar de mond? Ze roemden ook de timmerman Ilm-ud-Din, een volksheld die in 1929 in Lahore een hindoe-schrijver doodstak vanwege een boek over Mohammed.

Van Asia Bibi is bekend wat haar de strop bezorgde. Op een snikhete dag werkte ze op het land, samen met islamitische buurvrouwen. Ze haalde voor iedereen water, dronk alvast zelf een slok. Daarmee was volgens de buurvrouwen het water ritueel verontreinigd. Een dialoog over Jezus en Mohammed liep uit de hand.

Bibi’s verhaal is een film. Ze werd een icoon. Bij het echtpaar is de toedracht vager. Ze zouden een lelijke boodschap hebben verstuurd aan een imam, in het Engels. Het duo is analfabeet. De gewraakte tekst is niet bekend.

De Pakistaanse blasfemiewet, die vooral minderheden treft, is ook theologisch een monster. Een keihard dogma luidt: Mohammed is geen god. Maar door hem te beschermen tegen godslastering maak je juist wel een god van hem.

Verbijsterende paradox: in Pakistaanse blasfemie-zaken is tot nu toe juist de doodstraf levensreddend gebleken. Vrijspraak is levensgevaarlijk. Er dreigt dan lynching, van de verdachte en zelfs de rechters. Met een doodvonnis beschermen lagere rechters zichzelf en ook de veroordeelde want die is in de dodencel beter af dan op straat. Hogere instanties rekken vervolgens eindeloos de beroepsprocedures. Vorige week stelde het hooggerechtshof in Lahore een zitting uit in de zaak van het echtpaar.

Nog nooit is een doodvonnis wegens blasfemie uitgevoerd. Executies om die reden zouden rampzalig zijn voor Pakistans reputatie. Gelyncht is er wel, al tientallen malen. Niet gelynchte veroordeelden lijden enorme psychische schade in hun dodencellen. Als er eens iemand vrijkomt, zoals Asia Bibi, dan knikt de wereld dankbaar. Maar bloed met een ‘fout’ geloof blijft goedkoop in Pakistan.

Lees ook:

Advocaat Asia Bibi duikt op in Nederland: ‘Ze komt binnenkort vrij’

Niet lang na de definitieve vrijspraak van Asia Bibi was haar advocaat even in Nederland. De Nederlandse stichting Hulp Vervolgde Christenen ondersteunde hem jarenlang financieel. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden