COLUMN

In onspectaculaire sleur schuilt geluk, niet in de belofte van dampende seks

Ger Groot Beeld Trouw

Geruststellend was het niet, het interview met Jan Latten, afscheidnemend hoofd-demograaf van het CBS, dat vandaag in ­deze krant verscheen. Stijgende bevolkingsaantallen, toenemende segregatie, almaar meer alleenstaanden, wegdeemsterende sociale cohesie. Te veel om in één column te bevatten.

Ik houd het daarom bij de alleenstaanden: dat probleem is al groot genoeg. De nieuwe woningnood die sinds de crisis is ontstaan is er mede door veroorzaakt. Hoe meer mensen er alleen in een huis wonen, des te meer woningen er nodig zijn.

Onze almaar langere levensverwachting is daar deels debet aan, begrijp ik van Jan Latten, dat lijkt me winst.

Anders ligt dat met de afnemende populariteit van het duurzame huwelijk: de andere reden voor zoveel alleenstaanden. Niet dat mensen geen ander in hun leven willen toelaten. Het romantische partnerideaal lijkt me zelfs krachtiger dan ooit. Ieder die al niet is voorzien, lijkt wel op zoek te zijn naar een ander. En áls het tot een huwelijk komt, wordt alles uit de kast gehaald, met een symboliek en ceremonieel waar de jaren zeventig vreemd van zouden hebben opgekeken.

Toen gold het huwelijk, volgens Jean-Paul Sartre een typisch burgerlijk instituut, immers als afgedaan. De toekomst was aan de vrije mens met zijn individuele ­levensproject. Daarin pasten wel geslachtelijke relaties, maar boven alles stond de eigen verwerkelijking. En die twee wilden nog weleens botsen.

Maximale ontplooiing

Dat leidde tot een ideaal waarin het huwelijk maximale ontplooiing moest bieden aan ieders persoonlijkheid – waarbij de ander zowel voorwaarde als hindernis was. Zolang het eerste overheerste, was de relatie de ­zevende hemel. Brak de tweede aan, dan werd het tijd om te verkassen. De levenslange echt werd een kwestie van seriële monogamie, onvermijdelijk bespikkeld met periodes van alleenwonen, of bij wie gaandeweg sceptisch en voorzichtig was geworden een latrelatie met ­ieder zijn eigen appartement.

Eén ding verdween ongemerkt: het besef dat het ­leven met een ander voornamelijk bestaat uit onspectaculaire sleur en heel veel water bij de wijn. Paradoxaal genoeg moest de populariteit van het romantische huwelijk daarom uitlopen op een steeds groter fiasco van datzelfde huwelijk. De afwisseling van verwachting en teleurstelling versterkte dat nog eens in toenemende mate.

Ontgoocheling

Want wie bij tegenvallende resultaten de gemeenschappelijke woning verliet, maakte niet de saaie werkelijkheid van het samenleven, maar de opwinding van de romantische verliefdheid tot criterium. En wie zichzelf niet de tijd gunde om te wennen aan de sleur en daarvan op den duur óók de voordelen te onderkennen, raakte almaar minder geschikt voor een duurzame relatie. Het resultaat was het soort draaideurhuwelijk dat door sommige filosofen inmiddels als ideaal wordt omarmd, al drijft het in feite op een bestendige ontgoocheling van de diepste wensen. Want elke lust wil eeuwigheid, schreef Nietzsche al.

Het zal niet meevallen die trend om te draaien. De belofte van dampende seks klinkt tenslotte aantrekkelijker dan de routineuze vraag aan de ontbijttafel: of de ander de melk of de suiker even aan kan geven. Literatuur, film, praatprogramma’s en zelfs filosofische pamfletjes helpen niet erg mee om te beseffen dat pas in dat laatste het echte geluk schuilt. Intussen zitten ook nog eens de demografie en de woningbouw met de handen in het haar.

Lees ook: 'We denken in Nederland over van alles na, maar niet over de bevolkingsgroei. Onbegrijpelijk'

Het aantal inwoners van Nederland groeit snel, zegt Jan Latten bij zijn afscheid van het Centraal Bureau voor de Statistiek, maar niemand denkt goed na over het bevolkingsvraagstuk. Frappant, vindt hij. 'Niets doen is geen optie.'

Lees hier meer columns van Ger Groot. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden