Het lichaam van generaal Soleimani wordt naar zijn laatste rustplaats in de stad Kerman gereden. In de begrafenisstoet werden honderden mensen vertrapt, met zeker vijftig doden tot gevolg.

Soleimani

In Iran worden martelaars als heiligen vereerd

Het lichaam van generaal Soleimani wordt naar zijn laatste rustplaats in de stad Kerman gereden. In de begrafenisstoet werden honderden mensen vertrapt, met zeker vijftig doden tot gevolg.Beeld AFP

De dood van generaal Soleimani brengt honderd­duizenden Iraniërs op de been. Dat komt door de hoge status van martelaars in het sjiisme.

Het lichaam van generaal Soleimani werd de afgelopen dagen vervoerd langs de heilige plaatsen van het sjiisme, de Iraanse staatsreligie, op weg naar zijn laatste rustplaats in de stad Kerman. Honderdduizenden, volgens de staatsmedia zelfs miljoenen mensen gingen de straat op. In Kerman ging het gisteren mis: in de begrafenisstoet werden honderden mensen onder de voet gelopen, met zeker vijftig doden en honderden gewonden tot gevolg. De begrafenis werd aanvankelijk uitgesteld maar ging uiteindelijk toch door.

Die publieke uiting van rouw heeft een paar typisch sjiitische kenmerken, zegt Annemeik Schlatmann van de Universiteit Utrecht, die promoveerde op sjiitische religieuze regelgeving. Het sjiisme onderscheidt zich van het soennisme, de grootste stroming binnen de islam. “Rouw is in het sjiisme een centraal thema. Elk jaar tijdens Asjoera, de eerste tien dagen van de islamitische maand Muharram, herdenken sjiieten wereldwijd het martelaarschap van imam Hussein, kleinzoon van de profeet Mohammed, die stierf in 680. Dat gaat gepaard met huilen.”

 Khamenei barstte in snikken uit

Het martelaarschap van Hussein dient volgens Schlatmann tot op de dag van vandaag als middel om het geloof te verbinden aan politieke gebeurtenissen, zoals de dood van Soleimani. De Iraanse leiders maakten maandag een directe link met Hussein: grootayatollah Ali Khamenei en een aantal andere hoge Iraanse geestelijken barstten in snikken uit tijdens de herdenkingsceremonie voor Soleimani in de hoofdstad Teheran.

“Het verlangen naar martelaarschap, oftewel het sterven in dienst van het geloof is in het sjiisme heel sterk aanwezig, meer dan in het soennisme. Martelaars zijn een soort heiligen. Het is typisch sjiitisch, typisch Iraans”, zegt ook Ashgar Seyed Gohrab, universitair hoofddocent Midden-Oostenstudies aan de Universiteit Leiden. Hij werd in Iran geboren en bracht er zijn jeugdjaren door.

Begrafenisrituelen

Ook de driedaagse reis van het lichaam van Soleimani langs de heilige plaatsen heeft te maken met het martelaarschap, zegt Seyed Gohrab. Het is gebruikelijk dat een islamitische dode binnen 24 uur wordt begraven, maar dat geldt niet voor martelaars. “Wanneer je als martelaar sterft vervallen de gebruikelijke begrafenisrituelen. Het lichaam hoeft bijvoorbeeld ook niet gewassen te worden. De ziel van de martelaar gaat direct naar God.”

Het is onduidelijk in hoeverre de grote menigtes het gevolg zijn van de Iraanse propagandamachine, die Soleimani’s martelaarsstatus wil uitbuiten. In The Washington Post zegt de Iraanse journaliste Masih Alinejad dat de Iraanse overheid studenten heeft gedwongen om naar de herdenkingsceremonie te gaan. Basisschoolkinderen moesten odes voor Soleimani schrijven: wie niet kon schrijven werd aangemoedigd te huilen. “Het blijft gissen”, vindt ook Seyed Gohrab. Toch denkt hij dat de rouw om Soleimani voor het grootste deel oprecht is. “Soleimani was een held die boven de partijen uitsteeg. Heel veel Iraniërs die tegen het regime zijn waren toch pro-­Soleimani, omdat hij tegen Islamitische Staat had gevochten. Zij zijn nu ook op de been om hun verdriet en hun boosheid te uiten.”

Lees ook: 

Iraniërs massaal de straat op om Soleimani te herdenken

Iraniërs zijn in Teheran massaal de straat opgegaan om stil te staan bij de dood van generaal Qassem Soleimani. Het gaat volgens staatsmedia om miljoenen mensen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden