IN DE SCHADUW VAN DE MINARET

In een vrij land mag je zeggen dat God groot is, in alle talen en of je het nu meent of niet

De minaret van een moskee in Genève. Beeld Reuters

Zwitserland is geen Maleisië, waar op dit moment diverse betrapte vrijdenkers op lange celstraffen wachten wegens belediging van Mohammed. 

Toch vertoont godsdienstvrijheid ook in het Alpenland haarscheurtjes, getuige een bizarre uitspraak vorige week van een rechter in Zürich tegen een moslimvader. Het is van een andere dimensie dan Maleisië of Pakistan, maar ook kleine stapjes in een foute richting geven een onprettig gevoel.

De vader vocht vergeefs een boete aan van de leerplichtambtenaar van omgerekend 440 euro. Hij kreeg die, omdat hij in 2016 zijn drie zonen verbood mee te doen aan een kerstconcert van hun school. Die wilde de jongens wel vrijstelling geven voor het concert zelf, maar niet voor de generale repetitie. Reden: die vond plaats in schooluren.

De vader beschouwde de opvoering, in een kerk, en de repetitie als één geheel. Kennismaking met andere godsdiensten, prima, maar verplichte medewerking aan een kerstconcert vond hij belachelijk. Hij beriep zich op godsdienstvrijheid. Het was ook wonderlijk dat de zoons moesten oefenen voor een optreden waaraan ze zelf om principiële redenen niet zouden meedoen. Ook die verplichte lestijd is onzin. De jongens hadden in die uren op een proefwerk scheikunde kunnen blokken of een gedicht uit het hoofd kunnen leren. Ook dan was ruimschoots voldaan aan de leerplicht.

Wat gaat diezelfde school trouwens doen als atheïstische of orthodox-joodse ouders zo’n kerstconcert boycotten? Verlinken ze ook die bij de leerplichtambtenaar? En geeft de rechter de school en die ambtenaar dan opnieuw gelijk? Want dat deed die Salomo in Zürich en daarmee schiep hij foute jurisprudentie. Dat hij de boete verlaagde, doet daaraan niets af.

Het staat niet op zichzelf. Hilarisch en treurig was ander Zwitsers integratieverdriet, in Schaffhausen. Ook dat eindigde met een geldstraf. De 22 jaar oude Orhan E. – jawel, initialen, van Turkse komaf – riep in mei vorig jaar toen hij een vriend tegenkwam verheugd ‘Allahoe Akbar’. Een politieagente sprak hem erop aan, omdat mensen zouden kunnen schrikken van die uitroep, berucht van aanslagen. De decibellen van Orhans Allahoe Akbar hadden de agente en hij verschillend ervaren. Orhan vond ze meevallen. Hij legde uit dat je een blije verrassing wel vaker viert met Allahoe Akbar of een andere religieus getinte kreet. Je bent dan nog niet gelijk een terrorist. In Egypte kun je een vriend zelfs joviaal toewensen dat God zijn huis mag laten instorten, een smeekbede die in het land van de Nijl met zijn vele verkrotting nog wel eens verhoord wordt ook. 

In moslimlanden rolt de godsnaam vlot over de lippen, zelfs bij atheïsten. Allahoe Akbar betekent ‘God is groot’, maar staat vaak voor ‘hoera!’. En in een vrij land mag je zeggen dat God groot is, in alle talen en of je het meent of niet, zolang je geen bom gooit of doet alsof. Misschien was een standje nog wel op zijn plaats. Want terroristen hebben met hun Allahoe Akbar de schrik erin gejaagd, en daarmee moet je op straat rekening houden. Maar was het nodig dat er drie maanden later, na een bureaucratische woestijnreis binnen het politie-apparaat. een bekeuring op Orhans mat viel van 125 euro?

Klein bier? Vergeleken met Maleisië misschien, maar het gaat bij zulke schijnbaar onnozele gevalletjes al gauw over een democratisch juweel dat niet onnozel is en waarvan je moet afblijven, zeker als rechter: geloofsvrijheid, voor een terrorist even onaangenaam als knoflook voor een vampier.

In de rubriek ‘In de schaduw van de minaret’ leest u bespiegelingen over de islamitische wereld van Eildert Mulder, arabist en oud-redacteur van Trouw.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden