Bladen

In de bladen: een kerk voor dertigers, met of zonder kinderen

De mainstreamkerk is nog altijd sterk gericht op gezinnen, gevoed door de kinderdoop, schrijft Kees Bregman, predikant en oud-redacteur van Contextuele berichten. Zijn eigen blad is of was ook niet vrij van gezinsdenken: begin dit jaar kwam het met een special over grootouders en daarin was bar weinig aandacht voor de ‘schrijnende pijn van de kleinkinderloosheid’, zo constateerde Bregman zelf destijds in het voorwoord. Die omissie – of blinde vlek? – maakt de redactie nu ruimschoots goed, met een themanummer ‘Zonder kinderen en kleinkinderen’.

Het begrip kinderloos volstaat niet, vindt Bregman: “Het deelt een feit mee, en tegelijk heeft het een bepaalde, negatieve klank. Alsof er iets mist, een manco, een gebrek ten opzichte van hoe het zou moeten zijn.” Ook het onderscheid tussen ongewenst en bewust kinderloos is hem te simpel. “In het ene geval de tragiek die compassie verdient, in het andere geval de keuze die het zonder compassie zou kunnen stellen.” Tussen die twee zit van alles en pastores moeten oog hebben voor ‘de bandbreedte van belevingen en interactie’: “Het vergt nauwkeurige afstemming om te horen wat het voor deze unieke mens betekent dat er geen eigen kinderen zijn, wanneer die er voor jou als pastor wel zijn. Hetzelfde is aan de orde tussen partners: het zonder kinderen zijn kan voor de een verdriet betekenen (...) voor de ander kan het ruimte geven en een gevoel van vrijheid en wellicht ook opluchting.”

Als perspectief schetst Bregman de extended family, de grootfamilie, “waarin de (ongetrouwde?) tante een vertrouwenspersoon kan zijn voor nichtjes en neefjes, of waarin de aangetrouwde zwager een praatoom voor adolescenten in de familie kan worden. En als het niet in de familie kan, zou het dan in de kerk kunnen? Vanouds kennen we daar al de peetoom en peettante!”

Plek van verbinding

Voor zover het ooms en tantes van een jaar of dertig, veertig zijn, zijn ze in de gemiddelde protestantse en katholieke kerk nauwelijks nog te vinden. Hoe dat te keren? Woord&Weg, het magazine van de Protestantse Kerk, laat hierover voorgangers aan het woord.

“Dertigers en veertigers komen voor de inhoud, het moet gaan over het dagelijkse en seculiere leven, en over levensdilemma’s”, weet Arjan Markus, predikant in de Oude of Pelgrimskerk in Rotterdam. In zijn kerk is deze generatie de grootste groep. “Dat zij zo vertegenwoordigd zijn is een godsgeschenk. Maar als het over betrokkenheid gaat is het niet altijd feest. (...) Twintigers en dertigers zijn druk met de opbouw van hun leven en hun carrière, en sommigen met hun gezin. Veertigers zijn druk met hun werk.” Hij gunt ze de tijd om op adem te komen in de kerk, maar de kerk heeft ze ook nodig. Kans op inzet is het grootst als de kerk hun vraagt wat ze op hun hart hebben, en daarop inspringt, aldus Markus.

Zijn collega Dorothee Berensen-Peppink, predikant in de Protestantse Gemeente in Zeewolde, sluit daarbij aan: “Mijn ervaring is dat wanneer je de mens achter de vrijwilliger ziet, er vaak ook ruimte en zin komt om vorm te geven aan creatieve ideeën die leven voor de kerk. De kerk zou een plek moeten zijn die de verbinding maakt tussen de twee procent van de zondagochtend en de 98 procent van de drukke werkweek. Dat ­betekent echt ruimte maken voor verandering. Uniek blijft dat de kerk een plek is waar generaties elkaar van hart tot hart kunnen ontmoeten.”

Lees ook:

De schrijnende pijn van kleinkinderloosheid

Ook in deze grootouder-special van Contextuele berichten komt de kleinkinderloosheid nauwelijks aan de orde, erkent de redactie zelf. Maar auteurs Annette Melzer en Kees Bregman weten wel dat het bestaat, en dat is misschien al heel wat. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden