Column

Ik gun de katholieken net zo'n worsteling met het homohuwelijk

Beeld Trouw

Ik wil het hier nog even hebben over Anne-Marie van Briemen, predikant te Boskoop. Een dappere vrouw. Ruim een week geleden sprak zij op de synode van de Protestantse Kerk in Nederland (PKN) over haar coming-out als lesbische dominee.

Zo vertelde ze dat, toen ze bekendmaakte verliefd te zijn op een vrouw, ze felicitaties en ook kaartjes kreeg van gemeenteleden. Maar - zo las ik in deze krant - er was ook afwijzing. 'Plekken in de kerk bleven leeg, preekbeurten in andere gemeenten werden afgezegd', noteerde de verslaggever. En nu komt het: 'Haar werd de rug toegekeerd in de winkel'. Dus je moet nog even naar de supermarkt voor een pak melk. Kom je bij de zuivelafdeling zomaar die lesbische dominee tegen, waardoor je razendsnel moet uitwijken naar het broodbeleg.

Van Briemen kwam ook openheid tegen en ging in gesprek met mensen, maar ook nu nog ziet ze lege stoelen in de kerk als zij voorgaat. 'Daar moeten we een plek voor vinden. Want we horen bij elkaar.'

Ze moet zielsveel van haar kerk houden.

Enige moeite 

Die synode van de PKN discussieerde over de vraag of het huwelijk tussen hetero's en dat tussen homoseksuelen gelijk moet worden behandeld in de kerk. Er werd open, maar ook met enige moeite over gepraat in die zaal met die grote ramen in Doorn. De beslissing werd uitgesteld. De kerkleiding durfde nog geen voorstel te doen. Jammer? Misschien wel.

Ik zag vooral een kerkgemeenschap die worstelde met een kwestie die op andere plekken wordt doodgezwegen. De moed van de PKN verdient een felicitatie en een kaartje.

Neem nou de rooms-katholieke kerk in ons land. Daar leek eerder dit jaar sprake van een opening als het gaat om het contact met homo's, lesbiennes, biseksuelen en transgenders. Bisschop Gerard de Korte van 's-Hertogenbosch gaf toestemming de oecumenische gebedsviering tijdens Roze Zaterdag in zijn eigen Sint-Jan te houden. Later trok hij zijn goedkeuring in. Het gaf zoveel commotie 'dat de goede verhoudingen binnen de geloofsgemeenschap in het geding zijn'. Dan krijg je lege stoelen, bijna-aanrijdingen in winkels, maar uiteindelijk ook afwijzing.

Blijven zoeken 

Die viering werd verplaatst naar een protestantse kerk en De Korte beloofde te blijven zoeken naar een goede vorm van dialoog. Dat zal hij ook gedaan hebben. De vraag is of het genoeg is. Heeft ook de Nederlandse rooms-katholieke kerk - juist nu - een Anne-Marie van Briemen nodig?

Niet om meteen alles voor elkaar te krijgen. Idealisme gaat ook in ons land vaak gepaard met ongeduld. Maar ik gun de katholieken een vergelijkbare openbare 'worsteling' als hun protestantse broeders en zusters daar in Doorn. Dat moeilijke gesprek is er bij de katholieken wel geweest, maar lijkt verdampt in een proces van kerkverlating en een gevoel van 'het heeft toch geen zin' en 'we gaan onze gang toch wel'.

De Amerikaanse rooms-katholieke kerk heeft iemand die probeert iets te doen aan wat ik maar even noem de 'roze olifant in de kamer'. Hij heet James Martin en is priester en jezuïet. Dit jaar schreef hij een boek met de eenvoudige titel 'Building a Bridge' en een hele lange ondertitel die ik maar weglaat anders is mijn column vol. Laten we zeggen dat hij probeert het gesprek tussen kerkleiding en hiërarchie op gang te brengen en te faciliteren. Een soort zelfhulpboek voor hoe je van de ene oever naar de andere komt. Martin werkt al jaren met lhbt'ers en besloot zijn boek te schrijven na de aanslag op een nachtclub in Orlando die populair was bij de homogemeenschap. Negenenvijftig mensen kwamen om. Kerkleiders reageerden ontzet, maar slechts een paar namen het woord 'lhbt'er' in de mond.

Geen eenrichtingsverkeer 

Martins boek is geen eenrichtingsverkeer. De kerk moet zich normaal gedragen, maar ook lhbt'ers moeten ondanks alle beledigingen en uitsluiting de kerk behandelen 'met respect, compassie en fijngevoeligheid'. De jezuïet gaat met zijn boek de boer op. De zalen zitten bomvol. Er is herkenning, er vloeien tranen. Maar ook hij krijgt te maken met afgezegde spreekbeurten. Rechtzinnige katholieken noemen hem op internet een ketter. Weer eens wat anders dan iemand de rug toekeren.

Ik zou zeggen: vertaal zijn boek in het Nederlands. De titel is makkelijk: 'Bruggen bouwen'. Daar zijn we in Nederland toch zo goed in?

Lees ook:
De positie van de homo binnen de PKN is vooralsnog onbeslist
- Het commentaar van Trouw: Homo's verdienen een volwaardige plek in de PKN
- En lees hier meer columns van Stijn Fens. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden