Bladen

Hoe verkondig je het Woord als granaten oversuizen?

Wat is ‘gepast spreken’ in tijden van oorlog? Krijgsmachtpredikant Ko Sent buigt zich in het tijdschrift Contextuele Berichten over die vraag. Hij ging op uitzending naar landen als Irak en Afghanistan. ‘En ik liep daar tussendoor als dominee, als dienaar des Woords en heb me meermaals afgevraagd: wat moet ik nu zeggen? Hoe moet ik het woord voeren als granaten oversuizen en de kruitdampen in de lucht hangen?’

Je in de positie van je vijand te verplaatsen en je bevrijden van haat, dat is waar zijn boodschap op neerkomt. Tenminste? Het bijbelvers ‘heb je vijanden lief en bid voor wie jullie vervolgen’ gaat hem te ver. Dat zou de predikant militairen ‘nooit als norm voorhouden’.

Hij haalt een bericht aan uit NRC over Nederlandse F-16-piloten die bommen gooiden op IS-gebied. Van de ravage die ze aanrichtten, maakten ze filmbeelden, die tijdens wekelijkse, min of meer informele bijeenkomsten voor het hele kamp te zien waren. Er was machorock onder gezet, en commentaar als: “Achmed wordt uit zijn badslippers geschoten” en “weer een paar jurken verdampt”.

Respectloos

Daarover schrijft de krijgsmachtpredikant: ‘Hoezeer ik dit soort uitspraken ook veroordeel, ik begrijp ze wel. (…) Respectloos spreken past bij respectloos bombarderen.’ En: ‘Van grote hoogte mensen verpulveren, kun je alleen als je hen ontmenselijkt. Zodra je hen beschouwt als vaders en moeders, dochters of zonen, kun je dit “werk” niet meer doen.’

Tussen het Drentse dorp Stuifzand en de Amsterdamse Rozengracht vond over een periode van drie maanden een levendige mailwis­seling plaats. Andréa Koekoek, 17 jaar, moest voor een eindexamenopdracht op haar reformatorische middelbare school een gesprek aangaan met een ‘andersdenkende’. Dat werd Mehmet Yamali, 44 jaar, allround medewerker in de ­Fatih-moskee in het centrum van de hoofdstad.

Ze vertellen erover in De Groene Amsterdammer. Andréa had nog nooit contact gehad met iemand die moslim is. Ze kende de islam ‘van aanslagen enzo’. Mehmet kent het christendom juist ‘vrij goed’. Hij gaat regelmatig naar kerken, woont diensten bij.

Stink-Turk

Zodoende zit Andréa vooral in de vraagmodus. Heel voorzichtig begint ze in een mail over het beeld van de islam als gewelddadige godsdienst. ‘Zelf denk ik (zeker na de gesprekken met u) dat dat niet een eerlijke kijk op de religie is, maar hoe kijkt u daar zelf tegenaan?’

Mehmet heeft geen moeite met haar vraag. ‘Als kind en puber was ik regelmatig de stink-Turk, sinds 9/11 terrorist. Ik kan wel wat hebben.’ En wat betreft terrorisme: ‘De Koran zegt dat als iemand een onschuldig persoon doodt, hij zal berecht worden alsof hij de hele mensheid heeft uitgemoord’.

Hij wil ‘lijmen’, vertelt Mehmet. ‘Hoe kunnen we beter samenleven? Daar gaat het om. Mensen moeten beseffen dat we niet meer leven in een puur joods-christelijke samenleving. Wij zijn er ook, moslims, atheïsten, boeddhisten.’

De twee schreven bijna zeventig A4’tjes vol – en hopen dat het een boek wordt. Andréa kreeg er een tien voor. ‘Twintig pagina’s had ook volstaan’, zei haar docent.

Goede katholiek

In Tussentijds Magazine, het tijdschrift van katholiek Utrecht, komt het Filippijns-Nederlandse koppel Rannie (54) en Lilibeth (59) Aquino aan het woord. Hij woont al sinds zijn tienertijd hier. Het was wennen. ‘Ik ben opgevoed als een goede katholiek.’ 

Toen hij merkte dat protestanten en katholieken hier gezamenlijk naar de mis gingen, besloot hij alleen nog met feestdagen te komen. Maar jaren later, toen hij een nieuwe liefde zocht die Filippijns was en op dezelfde manier in God geloofde, ging hij weer naar de kerk. ‘Om spiri­tueel voorbeid te zijn.’ 

Zo vond hij Lilibeth. ‘Eerst had ik mijn twijfels’, zegt zij. ‘Ik dacht dat hij al te Nederlands was.’ Dat viel mee. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden