ColumnStijn Fens

Hoe ik in het reine kwam met het nietsdoen

Al een week of twee ben ik in een huis dat mij zeer bekend is, maar dat toch nog geheimen voor mij bleek te hebben. Geluiden die ik niet kende, een deur die sneller dichtvalt dan ik inschatte, minutenlang ­vertwijfeld op zoek zijn naar een rol plakband. Ik zorg, verschoon kattenbakken en bereid kattenmaaltijden, terwijl ik ondertussen een goed gesprek voer met de twee katten die hier wonen. “Zou jij niet eens je excuses aan ons maken?”, zei de oudste deze week. “Jij gaat maar gewoon naar de supermarkt om lekkere dingen voor jezelf te kopen, terwijl wij binnen moeten blijven. Wij vinden het heel onverstandig van jou om geen rekening te houden met de inwerking van de nieuwe beperkingen.” De jongste knikte ­instemmend.

“Ik ben betrokken, maar niet onfeilbaar”, antwoordde ik. Zo’n zin doet het altijd goed. Vervolgens vulde ik voor de tweede keer die dag het blauw aardewerken kattenvoerbakje met kwaliteitsbrokjes. Mijn dagen zijn vol. Af en toe sta ik mijzelf toe niets te doen. Beter gezegd: iets te doen dat niet direct nut heeft. Ik kijk uit het raam of gun mijzelf een kwartier televisie kijken of doelloos internetten.

Als student was ik heel goed in lanterfanten. Er gingen dagen voorbij dat er niets noemenswaardig uit mijn handen kwam. Ik was zielsgelukkig en mijn bankrekening groeide.

De laatste tijd merk ik dat het me steeds meer moeite kost, even nietsdoen. Ik voel me schuldig. Zeker in ­deze coronatijd. Vanuit het niets kwam er een bijbelspreuk mijn hoofd ingevlogen, die ik lang geleden eens op internet las: ‘Een vlijtig mens verwerft gezag, luiheid leidt tot slavernij’.

U herkent deze tekst misschien wel: Spreuken, hoofdstuk 12, vers 24. Zou er misschien toch een calvinist in mij schuilen? Ik mag hopen van niet. Er zijn al zat problemen in de wereld en er wordt al voor genoeg mensen gecollecteerd.

Preken Online

Hoe kon ik mij verlossen van dit gevoel van schuld en continue tekortschieten? Er was maar één mogelijkheid.

Een dominee van orthodoxe signatuur moest mij die tekst uit Spreuken maar eens zo uitleggen dat ik niet langer het gevoel had een zondaar te zijn. Ik typte de tekst in op YouTube met daarbij de toevoeging ‘preek’ en ‘gereformeerde gemeente’ en drukte op ­enter. Ik kwam vervolgens terecht in het voor mij nieuwe land dat ‘Preken Online’ heette. 

Ik zag strenge mannen in donkere pakken met bijpassende dassen tevoorschijn komen. Om te beginnen klikte ik op dominee Johannes van der Poel, bij leven vele jaren predikant van de Oud Gereformeerde Gemeente van Ede.

Het was een oude opname, de stem van de predikant kraakte vervaarlijk. “Ik ben de Heere uw God, Die u uit Egypteland, uit het diensthuis, uitgeleid heb. Gij zult geen andere goden voor Mijn aangezicht hebben”, zei hij met grote nadruk. Wat een prachtige stem had hij, maar ik werd er ook een beetje bang van en voelde mij al snel een nog een grotere zondaar dan voor ik de opname had aangeklikt. Ook al omdat ik merkte dat ik niet genoeg geduld had om de lange predicatie helemaal tot mij te nemen. 

Na nog een aantal preken van ­andere dominees geprobeerd te hebben, gaf ik het op. Hier zou ik geen verlossing vinden.

Dan maakte ik toch meer kans bij Fran Lebowitz, een Amerikaanse schrijfster. Ik had tot voor kort nog nooit van haar gehoord, maar ik las laatst een interview met haar dat al in april in The New Yorker verscheen. De eerste zin is al geweldig: ‘Fran Lebowitz is de beschermheilige van thuisblijven en nietsdoen’. 

Toen in haar woonplaats New York de lockdown werd afgekondigd en vrienden haar uitnodigden mee te gaan naar hun tweede huis in Connecticut, sloeg ze dit voorstel verontwaardigd van de hand. Waarom zou ze haar huis moeten verlaten?

Op de vraag hoe ze de eerste tijd van de lockdown was doorgekomen, antwoordde ze: “Het hangt ervan af in hoeverre je de tijd meerekent dat je aan het mokken bent. Laat ik het zo zeggen: als er een lijst wordt opgemaakt met helden van deze tijd, sta ik er niet op. Ik heb vooral veel gelezen.”

Een vrouw verzoend met haar eigen tekortkomingen. Dat werkt nou bevrijdend.

Trouw-redacteur Stijn Fens volgt de katholieke kerk al decennia op de voet en schrijft columns over het geloof en zijn persoonlijk leven. Lees ze hier terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden