Hoe gaat Trump de steun van evangelicals waarmaken?

Evangelicals zijn een belangrijke doelgroep voor Trump.Beeld afp

Ze hadden zo hun bedenkingen, maar toch rukten conservatieve witte protestanten dinsdag massaal uit om Donald Trump aan een overwinning te helpen. Volgens exitpolls wist Trump zo'n 81 procent van de evangelicals voor zich te winnen. Welke christelijke politiek verwachten ze van hem?

Niemand heeft de illusie dat Trump de ideale kandidaat is, klonk het afgelopen maanden op conservatief-christelijke nieuwssites en op reli-radio. Maar ja, het alternatief is nog veel slechter. Hillary Clinton zal met haar progressieve agenda het christendom nog verder naar de maatschappelijke marges drukken - en door de ontkerkelijking zit de kerk al zo in de verdrukking. Erger nog: met haar liberale abortusbeleid gaat ze miljoenen door God geschonken levens in de kiem smoren. Trump moet het dus helemaal anders gaan doen. Stap één in de religieuze cultuurstrijd: 's lands hoogste rechtbank.

Abortus

Op het lijstje met politieke speerpunten staat abortus met stip op één. Trump kan daar indirect een grote slag slaan: als hij de huidige vacature in het Hof opvult door een conservatieve rechter te benoemen, hebben conservatieve rechters de meerderheid en is de kans veel groter het Hof gunstig oordeelt over nieuwe maatregelen om abortus tegen te gaan. Een landelijk verbod zit er waarschijnlijk niet in, maar op het niveau van individuele staten woedt nog een felle strijd.

In juni ging het - in de ogen van veel evangelicals - mis. Het Hof floot toen de staat Texas terug, omdat diens nieuwe regels voor abortusklinieken ongrondwettig waren. De conservatieve staat wilde klinieken verplichten om hun gangen te verbreden, meer medische faciliteiten te bieden en hogere eisen te stellen aan de medici die de ingrepen uitvoeren. De medische noodzaak daarvoor ontbrak, stelde het Hof. Bovendien hadden vrouwen een constitutioneel recht op het afbreken van hun zwangerschap en zouden de regels zorgen voor 'onnodige belemmeringen'.

Trump heeft zelf niet zulke sterke anti-abortusopvattingen. Beter gezegd: hij was tot voor kort vóór legalisering van abortus. Na zijn kandidaatstelling lijkt hij zich te hebben bedacht, al heeft hij nog geen scherpe visie geformuleerd. De staten moeten erover beslissen, zei hij eerder dit jaar.

En wat als vrouwen de abortusverboden overtreden? "Het antwoord is...", zei hij traag en weifelend, afgelopen voorjaar tijdens een interview met nieuwszender MSNBC, "er moet een vorm van straf zijn." In de biblebelt viel die uitspraak slecht. Abortus sanctioneren doe je in de ogen van conservatieve christenen niet door de vrouwen te straffen, maar door de aborteurs aan te pakken. Inmiddels lijkt hij die klunzigheid goed te hebben gemaakt. Hij heeft aangekondigd de subsidie stop te zetten voor Planned Parenthood, de grootste keten van abortusklinieken.

Beeld afp

Homoseksualiteit en transgenders

De afkeer van abortus mag in de biblebelt dan vrijwel unaniem zijn, homo's kunnen op iets meer begrip rekenen. Op openlijke homoseksualiteit en openstelling van het huwelijk rusten nog steeds stevige taboes, maar de acceptatie van homo's is sinds een paar jaar wel aan het toenemen. Ook op dit thema geldt: Trump was er jarenlang vóór, totdat hij dat niet meer was. Inmiddels steunt hij de wet in North-Carolina die transgenders verplicht om in openbare toiletten naar het toilet te gaan van hun biologische geslacht - het geslacht waarmee ze geboren werden. In de biblebelt scoort hij daar punten mee.

Gewetensbezwaren

Evangelicals zullen het waarschijnlijk meer moeten hebben van Trumps vice-president, Mike Pence, die zelf ook conservatief protestants is en die als gouverneur van Indiana een wet goedkeurde die het ondernemers toestaat om homo's te weigeren als klant. Een kwestie van godsdienstvrijheid, vindt Pence.

Een gelovige wordt volgens hem niet alleen in zijn vrijheid worden aangetast als hij vanwege zijn religie wordt vervolgd, maar ook wanneer zijn bedrijf verplicht wordt om mee te werken aan praktijken die hij afkeurt. Nu loopt de bloemist die het homokoppel weigert in de meeste staten nog het risico dat hij wordt aangeklaagd. Het weigeren van diensten aan iemand op basis van geaardheid heeft immers verdacht veel weg van discriminatie. Pence wil het geweten zwaarder laten wegen.

Ook op dit thema geldt: Trump en Pence kunnen vooral kleine veranderingen bewerkstelligen. Het Hooggerechtshof heeft twee jaar geleden al bepaald dat homo's moeten kunnen trouwen. De kans dat dat wordt teruggedraaid lijkt klein.

Israël

Net als conservatieve protestanten in Nederland dragen evangelicals Israël en de Joden een zeer warm hart toe. Trumps Israël-positie is onconventioneel, maar voor hen waarschijnlijk niet onverteerbaar. Hij wil de Amerikaanse ambassade verplaatsen van Tel Aviv naar Jeruzalem en ziet geen heil in de tweestatenoplossing voor het Israël-Palestinaconflict. Ofwel: het land van de Joden hoeft geen grondgebied in te leveren, ook niet het grondgebied dat het in de loop der jaren heeft geclaimd. Het Israëlische kabinet heeft dan ook enthousiast gereageerd op Trumps overwinning.

Op Trumps liefde voor het volk van Israël valt wel af te dingen, want een deel van Trumps fanatiekste aanhangers is antisemiet. Ook Trump flirtte de afgelopen maanden een aantal keer openlijk met antisemitisme. Zo twitterde hij een foto van Hillary Clinton met een davidsster, zittend op een enorme berg geld. Een duidelijke verwijzing naar het vooroordeel dat Joden rijk en inhalig zijn, uiteraard. De foto was een bewerking; het origineel stond op een antisemitisch online forum. Ook enkele andere van zijn tweets kwamen uit de duistere, antisemitische krochten van het web. Een retweet van een white neo nazi-account bijvoorbeeld, met onder meer een uitspraak van dictator Mussolini. De tweets leidden tot korte controverses, maar die waaiden snel weer over. En in conservatief-christelijke media werd het nauwelijks opgemerk

Een Trump-souvenir in een winkel in Jeruzalem.Beeld afp

Islam

Trumps belofte dat hij islamitisch extremisme keihard wil aanpakken, valt goed bij evangelicals. Zes op de tien verlangt van de nieuwe president dat hij er geen doekjes om windt als hij het over de islam heeft, constateerde onderzoeksbureau Pew begin dit jaar. Ongeveer een kwart ziet moslims als pro-Amerikaans, de rest heeft een minder gunstig beeld, variërend van iets minder gunstig tot ronduit negatief.

Trump wil hij er onder meer voor zorgen dat immigranten pas het land in mogen als ze er blijk van hebben gegeven dat ze de 'Amerikaanse waarden, instituten en mensen' een warm hart toedragen en moet er een tijdelijke immigratiestop komen voor 'regio's die terreur exporteren'. Zijn veelbesproken plan om inreizende moslims bij de grens tegen te houden lijkt hij te hebben ingeslikt: dat is afgelopen week stilletjes van zijn site verdwenen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden