Minaret

Hoe China van moslims zombies maakt

In een programma van de Chinese staatsomroep CCTV zijn jonge moslims te zien, die Chinees leren. Ze zitten vast in een ‘Centrum voor beroepsopleiding’ in Hotan. Beeld AP

De honden blaffen, maar de karavaan trekt verder. Dat lijkt het motto van het Chinese communistische bewind in de noordwestelijke, islamitische regio Xinjiang. 

De kritiek zwelt aan. Het Amerikaanse Congres bereidt sancties voor, de VN grommen, maar er verandert niets en de meest wonderlijke nieuwe berichten blijven binnenkomen over repressie Chinese stijl van de Turkstalige moslimminderheid, de Oeigoeren.

Loslippige overheidsdienaren

Een hoofdrol in de nieuwsvoorziening speelt Radio Free Asia (RFA). Opvallend is de loslippigheid van overheidsdienaren in telefoongesprekken met die zender. Ze lijken de toch tamelijk potsierlijke onderdrukking zo normaal te vinden, dat ze best openheid van zaken willen geven. En anders doen websites dat wel, zoals die van de universiteit van de stad Kashgar, die studenten en staf opdraagt om Chinees te eten en niet islamitisch.

Dat betekent verplichte verorbering van varkensvlees, verboden voor moslims. De universiteit veroordeelt de islamitische spijswetten als ‘panhalalisme’, bron van de ‘drie krachten van het kwaad’: terrorisme, extremisme en separatisme. Studenten en docenten moeten pal staan in de strijd tegen ‘panhalalisme’ en daarom betuigen ze met een heuse eed hun trouw aan de Chinese keuken.

Van de tien miljoen Oeigoeren verblijven er een ­miljoen in ‘heropvoedingskampen’. Vaak zitten ook hun kinderen vast, in volgestouwde weeshuizen of schoolgebouwen met de deur op slot en weinig eten, want wie de jeugd heeft, heeft de toekomst. Wie nog vrij is, leeft in de constante angst zelf naar een kamp te moeten. Ophokplicht, niet voor pluimvee maar voor mensen. Van jong tot oud verpietert een natie.

Onlangs sprak RFA een voormalige kampbewaker. Volgens hem zijn de ‘cursisten’ (ze krijgen immers een ‘beroepsopleiding’) opgeborgen in gebouwen van vijf verdiepingen. Beneden zit de staf, daar is ook de centrale controlekamer. Elk gebouw herbergt ongeveer zevenhonderd ‘cursisten’. Camera’s bespieden zelfs toiletten. Het recht op vrije stoelgang is beperkt. ‘Cursisten’ moeten hun hand opsteken naar een camera, waarna ze precies vijf minuten naar het toilet mogen.

Gedurende het complete etmaal is het de ‘cursisten’ streng verboden met elkaar te praten. Wel blijven de stembanden in vorm, doordat ze leuzen van de Chinese president moeten opdreunen. Ter voorbereiding op ­uiterst zeldzaam familiebezoek, een beloning voor ­gehoorzaam gedrag, krijgen ze toneeltraining zodat ze overtuigende vrolijkheid kunnen uitstralen. Slapen doen ze in ruimtes met tien tot veertien personen. Bij toerbeurt houden twee van hen anderhalf uur de wacht. Wat mensen in hun slaap zeggen, moeten ze doorgeven aan de leiding. Ook gemurmel. Omdat het een gebed zou kunnen zijn, verricht in een politiek incorrecte droom?

Kogelvrije vesten

De camera’s en de wachten controleren of mensen echt slapen of doen alsof. Ook handbewegingen zijn een aandachtspunt, ze zouden onderdeel van het islamitische gebedsritueel kunnen zijn. ’s Ochtends begeleiden hulpagenten de ‘cursisten’ naar de klaslokalen. Ze dragen kogelvrije vesten en helmen, voor het geval andere, bewapende agenten van achter metalen schermen bij muiterij moeten schieten op de ‘cursisten’.

Is al dat absurdistische theater enkel totalitaire machtswellust? Of geloven de machthebbers echt dat mensen robots zijn, die je in een werkplaats kunt herprogrammeren, in dit geval van moslims tot ­zombies?

Is dat het mensbeeld van het hypermoderne nieuwe China, getipt als wereldleider?

Eildert MulderIn de rubriek ‘In de schaduw van de minaret’ leest u bespiegelingen over de islamitische wereld van Eildert Mulder, arabist en oud-redacteur van Trouw.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden