interview

Hij sprak op de Royal Wedding, nu gaat bisschop Curry dieper in op zijn boodschap

Beeld EPA

Zijn gloedvolle preek bij het huwelijk van Meghan Markle en prins Harry werd wereldwijd geprezen. In dit interview met René de Reuver gaat bisschop Curry dieper in op de betekenis van zijn boodschap.  

Een Amerikaanse voorganger die predikt bij een koninklijk huwelijk. Waarom kozen prins Harry en Meghan Markle voor u?

Michael Curry: “Daar kan ik alleen naar raden. Iemand bij mij op kantoor vertelde me dat ze mij als voorganger wilden. Ik zei: ‘Ja, ja, geintje zeker’. Maar het was natuurlijk een grote eer.”

Het bruidspaar vroeg Curry te preken over een tekst uit het bijbelboek Hooglied, hoofdstuk 8: ‘Sterk als de dood is de liefde, beklemmend als het dodenrijk de hartstocht. De liefde is een vlammend vuur, een laaiende vlam. Zeeën kunnen haar niet doven, rivieren spoelen haar niet weg.’

Curry: “Een geweldige keuze. Het bijbelboek Hooglied is geweldige liefdespoëzie tussen een man en vrouw. Ze bezingen de liefde voor elkaar en vertellen elkaar hoe geweldig ze de ander vinden. En dan ineens in hoofdstuk 8 houdt de vrouw stil en realiseert ze zich dat die liefde die ze voor elkaar voelen uit een bron moet komen die groter is dan zijzelf. En dan klinken er woorden die veel verder gaan dan dit liefdespaar, en die de bron van hun liefde beschrijft – en uiteindelijk is die bron God zelf. Daar ging het in mijn preek om.”

De boodschap van uw preek – liefde is de weg, liefde kan de wereld veranderen – is heel krachtig. Maar hoe gaat dat, liefde die de wereld verandert?

Curry: “We denken vaak dat haat het tegenovergestelde van liefde is. Dat is niet zo. Het tegenovergestelde van liefde is egoïsme. Dat betekent dat elke beweging die ons wegvoert van egoïsme, van jezelf centraal stellen, en streeft naar een betere wereld voor de ánder, een beweging van liefde is. Dat is mijn definitie van liefde. Kijk naar mensen als Desmond Tutu, Nelson Mandela, Mahatma Gandhi, Martin ­Luther King, moeder Teresa. Zij waren bereid om hun eigen belangen op te ­offeren voor de ander. En dat leidde tot verandering. Mijn stelling is dat gedisciplineerde, georganiseerde, gemobiliseerde liefde altijd de kracht is geweest achter verandering.”

Maar hoe kan die liefde het leven van heel gewone mensen ­veranderen, mensen die worstelen met problemen, die zorgen hebben en tegenslagen in het leven?

Curry: “Het begint met de persoonlijke overtuiging dat je een leven moet leiden dat niet om jou draait. En daar hard aan werken.”

Dus ik word helemaal in beslag genomen door mijn eigen ­problemen en dan zegt u: wees niet zo egoïstisch?

Curry: “Precies. Probeer op zo’n ­manier met je problemen om te gaan dat het niet alleen om jou draait. Een tijdje terug bezocht ik de familie van Trayvon Martin, die onschuldige tiener uit Florida die werd doodgeschoten. Zijn ouders hebben hem verloren, daar kunnen ze niets aan veranderen. Maar wat ze wél doen, is zich inzetten voor betere wapenwetten in de Verenigde Staten. Dat is een enorm gevecht, maar dat doen ze om te voorkomen dat andere ouders hetzelfde moeten meemaken als zij. Ze helpen zichzelf door anderen te helpen.

“Als ik besef: het draait niet alleen om mij en mijn problemen, en ik ook oog heb voor de zorg voor anderen, dan wordt het veel makkelijker om met mijn eigen problemen om te aan. Daarvoor heb je geestelijke discipline nodig. Die kan ervoor zorgen dat ik uit het middelpunt van mijn eigen leven stap, en God en de ander daar plaats laat nemen. Dan verdwijnen mijn problemen niet, maar ze worden wel hanteerbaar.”

In Nederland klonk ook kritiek op uw preek: de boodschap dat liefde de wereld kan veranderen, is te makkelijk, werd er gezegd. Wat is uw reactie daarop?

Curry: “Dat is eenvoudig. Ik ben een zwarte man in Amerika. Als kind en als jongeman leefde ik in een wereld waar wit en zwart gescheiden waren. Maar ik heb gezien hoe de Amerikaanse samenleving door de kracht van liefde zeer ­ingrijpende veranderingen heeft ondergaan. Daar was niets makkelijks aan. Dat kwam door gedisciplineerde, georganiseerde, gemobiliseerde liefde.”

In het seculiere West-Europa had uw preek een enorme impact. Hoe verklaart u dat?

Curry: “Of iemand nou gelovig is of ongelovig, iedereen verlangt ernaar om geliefd te worden. We willen geliefd worden, we willen aanvaard worden, en we willen dat er voor ons gezorgd wordt. En op onze beste momenten ­weten we dat we op aarde zijn om lief te hebben, om de ander te aanvaarden en voor de ander te zorgen. Als ik als kind weer eens te veel met mezelf bezig was, zei mijn vader altijd: de Heer heeft je hier niet neergezet om alleen maar zuurstof te verbruiken. Het gaat erom wat je kunt geven en doen om een verschil te maken in de levens van anderen en in de wereld. Ik denk dat die boodschap van liefde die in mijn preek weerklonk mensen aan elkaar kan verbinden.

“Hier in de VS zitten we midden in een worsteling over de vraag door welke waarden we ons laten leiden, als land en als samenleving. Laten we ons leiden door haat en onverdraagzaamheid? Of laten we ons leiden door liefde en gerechtigheid en fatsoen. We moeten kiezen! Ik was in Charlottesville, een maand nadat de neonazi’s er door de straten liepen. Amerika heeft daar in de afgrond kunnen kijken, kunnen zien hoe haat eruitziet. We hebben gezien wat haat kan aanrichten en die kant moeten we niet op. Ongebreideld egoïsme kan deze aarde vernietigen, zo giftig is het.”

In Nederland is het morgen Kerkproeverij (zie kader). Wat kunnen kerken doen om mensen terug de kerk in te krijgen?

Curry: “Een van de belangrijkste manieren waarop we dat kunnen doen is door een christendom te laten zien dat daadwerkelijk iets reflecteert van Jezus van Nazareth. Geen cultuurchristendom, of op geschiedenis of traditie gestoeld christendom. Kijk naar Jezus van Nazareth. Dat is de gast over wie Mahatma Gandhi zei: met christenen kan ik niet veel, maar die Jezus, ja die zou ik kunnen volgen. Jezus is een boeiend figuur. Hij heeft iets te zeggen. Ik denk dat de kerk echt de moeite waard wordt als die kerk Jezus centraal stelt. Jezus inspireerde een beweging van ­volgelingen die de wereld op z’n kop hebben gezet. Ze vormden een gemeenschap, oorspronkelijk van overwegende Palestijns-Joodse komaf. Maar ze realiseerden zich dat Jezus hen ertoe opriep om mensen te verwelkomen van ver buiten hun eigen wereld. Ze vormden een gemeenschap die we nu zeer divers, multicultureel en multi-etnisch zouden noemen. Ze vormden een gemeenschap van vrijheid, gelijkheid en broederschap. En dat deden ze door Jezus te volgen. Man, dát is een boodschap. Welnu, als de kerk díe boodschap verkondigt, dan zullen mensen ernaar willen luisteren.”

Een tijdje terug kwam u samen met andere christelijke leiders en theologen met een statement, getiteld ‘Reclaim Jesus’. Wat was dat voor iets?

Curry: “Dat was een statement waarin we christenen opriepen om de lessen van Jezus van Nazareth te volgen. Heel vaak ziet het christendom eruit als iets dat helemaal niets met Jezus te maken heeft. Christelijke leiders die zwijgen terwijl kinderen van hun ouders worden gescheiden en worden opgesloten, christenen die zwijgen terwijl er geen goed onderwijs voor iedereen is, ongelijke kansen voor kinderen, de doodstraf die maar uitgevoerd blijft worden – dat heeft allemaal niets met christendom te maken. Christelijke leiders die zwijgen terwijl de leugen de waarde van de waarheid in dit land heeft verdrongen – dat is geen christelijk leiderschap. We hoeven het niet overal mee eens te zijn. Maar we moeten wegen vinden om met elkaar samen te leven met waarden als integriteit, fatsoen, eer en liefde. Als mensen onrecht wordt aangedaan en christelijke leiders hun mond houden – dat is gewoon verkeerd.”

Ik las het manifest als een impliciet protest aan het adres van de regering-Trump.

Curry: “Het is groter dan Trump. We richten ons in het manifest op de huidige politieke waarden en het huidige ­politieke klimaat in dit land. Je kunt in dit land wegkomen met leugens. Je kunt hier onverdraagzaamheid en haat onweersproken laten. Mensen moeten opstaan en zeggen: dit is niet de christelijke weg. ‘Reclaim Jesus’ is geen politiek statement. Het is een statement van geestelijke waarden die iets betekenen voor politiek en samenleving. Daarom kan dat verhaal over de Barmhartige Samaritaan mensen ook zo ontzettend raken: daarin wordt iemand geholpen van een andere groep. Naastenliefde overstijgt ras, nationaliteit, politiek, ideologie, religie. Dat is de profetische stem van de kerk. Het is de stem van de kerk waarin de stem van de Heer te horen is. Daar gaat het om bij het opnieuw opeisen van Jezus. Als dat gebeurt, vinden we onszelf terug in een wereld die niet om onszelf gaat, maar om de ander.”

Dit is een ingekorte versie van het interview met bisschop Michael Curry door PKN-voorman René de Reuver. Het volledige interview wordt zondag 16 september uitgezonden om 12.00 uur op NPO 2.

Kerkproeverij

Zondag 16 september organiseren veel Nederlandse kerken voor de tweede keer de Kerkproeverij: kerkleden nodigen daarbij niet-kerkleden uit om een keer mee naar de kerk te gaan. Het initiatief is overgewaaid uit Engeland waar een kleine vijftien jaar geleden Back to Church Sunday werd geïntroduceerd. 

Lees ook:

De preek was het hoogtepunt van de Royal Wedding

Niet de kus, niet het jawoord, niet de jurk, niet de muziek, niet de rijtour. Nee, het hoogtepunt van de huwelijkssluiting van de Britse prins Harry en zijn bruid Meghan Markle – en daar leek werkelijk iedereen het over eens te zijn – was de preek.

Dit is de veelbesproken preek die Michael Curry uitsprak op het huwelijk van Harry en Meghan

De preek die Michael Curry, bisschop van de Amerikaanse Episcopaalse Kerk, uitsprak bij het huwelijk van de Britse prins Harry en Meghan Markle wist wereldwijd vele mensen te raken. Lees hier de Nederlandse vertaling die Trouw publiceerde.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden