Overzicht Bladen

Het thuisgevoel van Leonard Cohen en reli-surfers

U denkt in deze eerste zomermaand misschien al aan uw vakantiebestemming, maar in de juni-bladen gaat het juist opvallend vaak over thuisgevoel en gemeenschapszin. 

Thierry Baudet blijkt lang niet de enige die zich zorgen maakt over de psychologische gevolgen van globalisering en internationalisering. Volgens hem leiden we collectief aan ‘oikofobie’, angst voor het bekende. De term ‘oikos’ heeft hij van de Engelse filosoof Roger Scruton.

De Vlaamse filosofe Alicja Gescinka ergert zich aan Baudets annexatie van Roger Scrutons ideeën, zegt ze in Filosofie Magazine. “De basis van Scrutons conservatisme is respect voor de omgeving en de ander. Baudet blinkt uit in het gebrek aan een dergelijk respect.” Zelf erkent de Pools-Belgische filosofe volmondig hoe belangrijk het voor mensen is om zich  thuis te voelen. Maar zoals ze al beschreef in ‘Thuis in muziek’ (2018) kan dat verlangen ook gestild worden door muziek. “Waar ik ook ben in de wereld, of het nu in New York is of hier in Beerse, ik kan me altijd wenden tot de Chopin of Schubert. En dan is alles goed. Dan ben ik weer thuis in de wereld.” Muziek biedt ons de mogelijkheid over de landsgrenzen te kijken, betoogt Gescinka, die zich onlangs kandidaat stelde als Europarlementariër. “Veel eurosceptici zouden het volgens mij niet uithouden met alleen muziek die binnen hun grenzen wordt gemaakt.”

‘Going home without my sorrow’ 

Waar kun je nog meer spiritueel thuiskomen? Die vraag moet de rusteloze singer-songwriter Leonard Cohen (1934-2016) hebben beziggehouden, getuige zijn lied ‘Going home’, waarin die twee woorden als een mantra terugkeren. “Going home / Without my sorrow / Going home / Sometime tomorrow / Going Home / To where it’s better / Going home / Without my burden / Going home / Behind the curtain.” Zwervend van hotel naar hotel, van vriendin naar vriendin en van geloof naar geloof, was Cohen hét voorbeeld van een rusteloze zoeker, constateert theoloog en geestelijk verzorger Frans Kazenbroot in HerademingDankzij zenmeditatie vond de Canadese zanger meer innerlijke rust, al verdiepte hij zich ook in joodse en christelijke mystiek.  

Terecht interpreteert Kazenbroot ‘Going home’ als een lied waarin Cohen aangeeft op weg te zijn naar een plek “waar hij alles kan loslaten wat hem op aarde belast.” Hij noemt ‘Going Home’ ook een religieus lied, “want de mens Cohen luisterde naar de Stem van God die liefdevol de weg naar huis wijst.” Die interpretatie heeft iets teleurstellends, omdat ze Cohens tekst vastpint op dat ene begrip: God. Is ‘Going home’ niet juist zo aansprekend, omdat het meerdere antwoorden open laat?

Urgente vragen over ‘thuis-zijn’ stelt  Volzin. Het magazine voor religie en samenleving is deze maand gewijd aan het thema ‘Gemeenschap’, bij uitstek dus aan de vraag waar en bij wie we ons thuis voelen. Volgens Nikolaas Sintobin, jezuïet en internetpastor, is dat steeds vaker in de digitale ruimte: voor een groeiend aantal christenen is de fysieke kerkelijke omgeving weggevallen. Op internet kunnen ze zich ook spiritueel voeden. Het voordeel: de ‘digitale reli-winkel’ is altijd open en je hoeft er je huis niet voor uit. Zo bekeken is het internet een godsgeschenk voor christenen, concludeert Sintobin. 

Toch ziet Nikolaas Sintobi ook problemen. Want de christelijke reli-surfer is niet altijd bereid andere gelovigen in de fysieke wereld te ontmoeten.  Bovendien worden sociale media geteisterd door christenen die “uitspraken doen die ze in de fysieke wereld nooit zouden doen”. De gevolgen zijn manipulatie, verwarring en polarisatie. Geen reden om de digitale wereld teleurgesteld te verlaten, concludeert Sintobin. Wel om de digitale ruimte slimmer in te richten. Je zou kunnen zeggen: als een veiliger en betrouwbaarder woning .

Lees ook

De hele wereld lijkt wel op zoek naar een thuis
Enkele jaren geleden maakte de Duitse schrijver Daniel Schreiber (1977) een crisis door, toen hij in Londen woonde. Hij miste een thuis. Waarom kan dat zo'n gemis worden? In het literair-filosofische essay ‘Thuis’ zoekt hij naar antwoorden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden