TemplegangerEd van der Geest

Het roomse jongetje komt in hem boven omwille van de sfeer

De keppel die Ed van der Geest (81) draagt is van hemzelf – ooit gekocht in een joodse winkel in de Amsterdamse wijk Buitenveldert.Beeld Maartje Geels.

Trouw trekt door Nederland en gaat mee met tempelgangers van velerlei soort. Vandaag: Ed van der Geest (81), die een joodse muziekavond bijwoont in de Portugese Synagoge.

Het eerste dat opvalt

Hij zou een donkergroene loden jas aan doen, als teken van herkenning, en de Trouw van vandaag onder zijn arm houden. Maar eenmaal in de synagoge blijkt dat van de krant een grapje. De jas draagt Ed van der Geest (81) wel, tegen de kou in de monumentale Portugese Synagoge in Amsterdam. Naast hem in de houten bank zit zijn buurman Wim. Ze dragen allebei een keppel.

Joods is hij niet, maar wel gelovig. Protestants, vertelt Van der Geest, en gepensioneerd marketingdirecteur van een vliegtuigmaatschappij. “Van huis uit ben ik katholiek, tot ik in aanraking kwam met de Westerkerk. Daar hadden ze een vrouwelijke dominee, en niet die vreselijke hiërarchie. Ja, dat vond ik allemaal veel prettiger.”

Hier in de synagoge komt hij vooral omwille van de sfeer. “Dan word ik even weggedragen”, zegt hij. “Of nou, dat klinkt zo overdreven. Maar er gebeurt iets met me, dat zeker.” Misschien zijn het de kaarsen, zegt hij, kijkend naar de grote kandelaars met de brandende kaarsen, de enige lichtbron in de verder donkere sjoel. Er stijgt een wolkje uit zijn mond als hij begint te praten. “Ik was als kind ook altijd aan het tuttelen met kaarsjes. Dat is misschien toch nog dat roomse jongetje in me.”

Wat is het programma?

Maar hij komt ook voor de muziek – een kaarslichtconcert van saxofonist Yehonatan Elazar-DeMota en pianiste Christina Diaz. Ze spelen jazz, en middeleeuwse Sefardische muziek – Elazar-DeMota is naast saxofonist ook rabbijn en heeft een Caribisch-sefardische achtergrond. Dat is al haast meer dan meneer Van der Geest weet over deze avond. “Ik ben hier puur vanwege de nieuwsgierigheid.”

Hij wordt snel geraakt, zegt Van der Geest. “Dat heb ik vooral met Bach, maar ook met Amerikaanse dingen. Twee nachten terug lag ik wakker, zette ik de radio aan, en kwam precies mijn liedje voorbij.” Het doet hem denken aan iets wat de voormalige dominee van de Westerkerk, Fokkelien Oosterwijk, weleens zegt. “Vinger Gods, wat zijt gij groot.”

Tussen de muziekstukken door vertelt Elazar-DeMota over zijn vertrek uit Israël, en dat zijn ziel daar nog altijd is. “Mooi hè?”, stoot Van der Geest zijn buurman aan.

Af en toe wiegt hij even met zijn hoofd, of houdt hij z’n hand iets omhoog en maakt er dan een deinend gebaar mee op de klanken. Fluisterend: “Ik vind die muziek uit de islam ook iets prachtigs, ook zo melancholisch. Dat je denkt: o, dit is mijn leven!”

Zijn er rituelen?

De keppel die Van der Geest draagt is van hemzelf – hij kocht hem ooit in een joodse winkel in de Amsterdamse wijk Buitenveldert. Bij de ingang staat ook een doos met keppels, daar had de buurman zijn exemplaar uitgehaald. Of het verplicht is weten ze niet. “Het is vast geen doodzonde als je die niet op doet”, zegt Van der Geest. “Mij gaat het om het gebaar: ik voel me dan een van hen.” Hij vindt het een mooi gebruik. “Joden dragen het uit nederigheid voor God. Ik vind het daarom iets gewijds hebben.

En het is een uiting, hè? Een vriend van me is moslim. Als die op bezoek is, dan rolt hij ook zijn kleedje bij me uit, trekt hij een wit gewaad aan, en daalt hij neder voor God. De ernst en de trots waarmee joden en islamieten hun godsdienst beleven, dat mis ik weleens bij christenen.”

Wat hier niet de bedoeling is

Halverwege het concert haalt Van der Geest een doosje muntsnoepjes tevoorschijn, en geeft ze door aan de mensen naast hem in de bank. “Hopelijk is het koosjer”, grapt hij.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden