Vloekverbod

Het nieuwe vloekverbod van de gemeente Molenlanden gaat tegen de Grondwet in

Posters van de Bond tegen vloeken op het Randstadrail-station in Rotterdam Schiebroek. Beeld Peter Hilz, Hollandse Hoogte

Op aandringen van de SGP en ChristenUnie besloot de gemeente Molenlanden tot een vloekverbod. Maar, zeggen rechtsgeleerden, vloeken mag gewoon. Dat staat in de Grondwet.

Vloekers krijgen in de Zuid-Hollandse gemeente Molenlanden te maken met de wet. De gemeenteraad besloot op initiatief van de SGP en ChristenUnie een vloekverbod op te nemen in de algemene plaatselijke verordening (APV). Dit druist in tegen de Grondwet, die bepaalt dat niemand toestemming nodig heeft om gedachten of gevoelens te uiten. Een boete voor een vloek zal bij een rechter dus niet overeind blijven.

“Laat ze dit vloekverbod maar weer schrappen”, zegt hoogleraar staats- en bestuursrecht Jon Schilder van de VU Amsterdam. “Het is een dode letter, en zo’n vloekverbod dient dus geen enkel nut. Alleen de landelijke overheid heeft iets te zeggen over uitingsdelicten.”

Beeld Sander Soewargana

Verbod heeft een ‘verkillend effect’

Ook Tom Zwart, hoogleraar cross-cultureel recht aan de Universiteit Utrecht, pleit voor intrekking. Volgens hem zorgt een plaatselijk vloekverbod voor verwarring. “Burgers zouden wel eens niet kunnen weten hoe de Grondwet luidt. Dan heeft zo’n verbod een verkillend effect op de vrijheid van meningsuiting. Mensen gaan zichzelf dan beperken.”

Dat het een dode letter is weten de raadsleden van Molenlanden, maar ze wilden het verbod toch, vanwege de symbolische waarde. Burgemeester Dirk van der Borg (CDA) heeft het over ‘een moreel appel’.

Molenlanden meegerekend, gelden nu in veertien plaatsen op de biblebelt vloekverboden. Onder meer in Staphorst en Nunspeet en op Urk en Tholen. Sinds de landelijke overheid in 1986 de toen bestaande vloekverboden vernietigde, hebben gemeenten weer nieuwe verboden ingesteld. Dat deden ze met een juridische truc: ze schrijven nu bij het plaatselijke vloekverbod dat het ‘geen betrekking heeft op uitingen als bedoeld in artikel 7 in de Grondwet’.

‘Een behendige vondst, maar niet geheel sluitend’

Hoogleraar Zwart noemt de vondst ‘behendig, maar niet geheel sluitend’. De regering kan deze plaatselijke verboden toch opnieuw vernietigen, zegt hij. “Want wanneer is een vloek dan niet beschermd door artikel 7? Nooit.” Ook is er nog het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens. Dat beschermt nog meer uitingen, zoals in de reclame. “Denk aan een reclame in een dorp op de Veluwe waarin gevloekt wordt.”

In Molenlanden, een fusiegemeente in de Alblasserwaard van ruim twintig plaatsen, waaronder Kinderdijk, Bleskensgraaf en Arkel, stemde ook de VVD voor het verbod. Fractievoorzitter Bert Snoek: “Vloeken is weinig respectvol naar je medemens. Wij zijn voor vrijheid, maar dan wel met wederzijds respect.”

‘Vloeken treft ons in het hart’

Het ging Corné Egas, SGP-fractievoorzitter in Molenlanden, en al negentien jaar actief in de lokale politiek, om de naam van God. “Met vloeken haal je die naar beneden. Dat is voor ons heel erg – dat treft ons in het hart. In de Tien Geboden staat: ‘Gij zult de naam des Heeren niet ijdel gebruiken’.” Dat het ingaat tegen de Grondwet, neemt hij voor lief. “Voor christenen stijgen de tien geboden toch uit boven de Grondwet.”

Hij is dankbaar voor de steun in de gemeente. Maar wat zou hij zeggen tegen de minderheid van ongelovigen die zich in haar vrijheid beperkt ziet? “Ik zou zeggen: Ik begrijp dat je dit als een beperking voelt, maar dan stijgt het belang van de eer van Gods naam daar toch boven uit. Die naam is ons heiliger en dierbaarder dan uw gevoel.”

Lees ook:

Uithuilen en opnieuw beginnen

Moslims hebben de sharia, de reformatorische gelovigen hebben ‘artikel 36 NGB’. Dat artikel behelst een oproep om alles wat niet gereformeerd is ‘uit te roeien’. Een achterhaald relict, legt Sam Janse uit.

‘Tolerantie is cruciaal voor de vrije meningsuiting, ook als de mening je niet bevalt’

In het debat over de Nashville-verklaring botsen twee grondrechten met elkaar. Welk recht weegt zwaarder

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden