column

Het heilige kladje van Gelsenkirchen verdient zijn eigen Lourdes

Stijn Fens Beeld Trouw

Van God en iedereen verlaten stond ik maandagavond laat op het station van Lochem. Hier zou een trein moeten gaan stoppen die mij naar Zutphen en uiteindelijk naar huis zou brengen. 

Maar ja, niets in het leven is zeker, dus ik maakte mij weinig illusies. Het was me even ontschoten dat op datzelfde moment ruim 80 kilometer daarvandaan Nederland tegen Duitsland voetbalde. Tot mijn telefoon plotseling signalen begon af te geven. Ik haalde hem uit mijn zak en las: ‘Miraculeuze ontsnapping Nederlands elftal in Gelsenkirchen’.

Een bericht in de trant van ‘Wonderbaarlijke genezing in Lourdes’.

Al snel las ik over een briefje dat een grote rol had gespeeld bij die miraculeuze ontsnapping in dat Duitse heiligdom. We zijn in de laatste minuten van de wedstrijd, Nederland staat met 2-1 achter. Via Kenny Tete en Matthijs de Ligt krijgt verdediger Virgil van Dijk een briefje in handen. “Er stond op dat we naar voren moesten”, vertelde Virgil later. Hij gehoorzaamt aan het goddelijke plan en maakt in blessuretijd de gelijkmaker.

Een gelijkspel door een wonderbriefje. Een toekomstige reliek was ons geboren. 

Ik ben dol op relieken.

Het eerste tastbare overblijfsel van een dierbare overledene dat ik ooit vast mocht houden, was het haarstukje van tante Rita, een ver familielid van mij. Dat haarstuk was na haar voortijdige dood in de kledingkast van mijn grootouders terechtgekomen. Daar vonden mijn broer en ik deze kostbare reliek. We speelden ermee, zetten het op onze hoofden. Hoe dom hadden we kunnen zijn. Wekenlang nachtmerries was het gevolg.

Het mooie was wel dat ik tante Rita nooit vergeten ben. Net als Pius X, paus van 1903 tot 1914, van wie ik als twaalfjarige jongen voor het eerst de stoffelijke resten in de Sint-Pieter zag. Daar lag hij in zijn glazen kist, als was hij Sneeuwwitje.

Het mooie van relieken, of het nu om haar, botten of bloed gaat, is dat ze iemand weer tot leven roepen. Bovendien duiken ze vaak op de meest onverwachte plekken op: een kledingkast van grootouders, een kantoorgebouw in Londen (waar vorig jaar door een schoonmaakploeg een botje van de heilige Clemens werd gevonden) of op een voetbalveld in Gelsenkirchen.

Zoekgeraakt

Zoals bij veel relieken ontstond er ook daar al snel onduidelijkheid over de herkomst van dit met heiligheid omgeven voorwerp. Eerst leek het erop dat het briefje van bondscoach Ronald Koeman zelf afkomstig was, later werd duidelijk dat het om een van zijn assistenten ging, de heilige Dwight Lodeweges. Vervolgens was het briefje – zoals vaak bij relieken gebeurt – zoekgeraakt. Op een video van de NOS is te zien hoe Lodeweges na de wedstrijd zelf op zoek gaat naar het briefje, dat eigenlijk meer een kladje was. “Al mijn aantekeningen staan erop”, schijnt hij geroepen te hebben. Er gingen foto’s rond waarop Rafael van der Vaart, die de miraculeuze wedstrijd voor de NOS analyseerde, het wonderbriefje in handen hield. Later leek het alsof voetbalcommentator Jeroen Elshoff het in bezit had, maar inmiddels schijnt Lodeweges het zelf weer te mogen koesteren. Ik hoop dat hij het heeft ingelijst.

Je kunt je afvragen of Virgil van Dijk ook zonder dat briefje voorin was gaan spelen en daar had gescoord. Maar is dat van belang? Stel: iemand geneest op voorspraak van een heilige van een ernstige ziekte. Het lijkt me dat de genezing dan vooropstaat. Nu is dat goddelijk ingrijpen wel iets waarin je moet geloven. Je kunt dat briefje zo groot maken als je wilt. Ik maak het graag groot. Aan de andere kant zou het briefje ook zomaar hebben kunnen figureren in de stripreeks ‘De Wondersloffen van Sjakie’. Die jongensboeken hebben altijd ook iets van heiligenlevens.

Wonderen zien

Het briefje van Virgil raakt aan een andere wereld en om daarin te geloven, heb je voorstellingsvermogen nodig. Dat voorstellingsvermogen vind je in sport en ook in religie en noem je ook wel mystificatie.

Dat briefje hoort in een reliekschrijn en verdient zijn eigen Lourdes. Het KNVB-sportcentrum in Zeist wordt omgebouwd tot een heiligdom voor ‘het heilige kladje van Gelsenkirchen’. Elk juniorenelftal krijgt de kans om het te bezoeken en te vereren. Het zal leiden tot een regen aan doelpunten op de amateurvelden.

Wonderen bestaan nog, je moet ze alleen wel willen zien.

Stijn Fens schrijft over katholicisme. Lees al zijn columns in ons dossier.

Lees ook:

Briefjes in de sport: het heeft niet altijd een magische werking

Het illustere Boekje van Jan Reker, het a-4‘tje van Andy Murray... Het briefje van Koeman is niet het enige bekende briefje dat tijdens een wedstrijd is uitgereikt. Maar niet ieder briefje had de gewenste uitwerking.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden