Column Stijn Fens

Het afscheid van zuster Margareth

Er stond een rouwadvertentie in deze krant. Ik las ‘in liefdevolle herinnering’, haar naam en schrok. Zuster Margareth. Zij was het. Een combinatie van intelligente vroomheid, praktisch inzicht en oog voor mensen. Ik stuurde een appje naar een oud-collega en kreeg meteen een bericht terug: ‘Gisteren uitvaart in onze kerk met 400 mensen, ontroerend’. Ik schrijf terug dat ik het wel had willen weten. Meteen weer antwoord: ‘Website Martha en Maria, kun je alles horen’.

Een paar dagen later ga ik achter mijn laptop zitten en klik op de link ‘Uitvaart zuster Margareth, 4 jan 11.00 uur’. De opname duurt een uur en vierendertig minuten. Zuster Margareth – ze werd 86 jaar – was kanunnikes van het Heilig Graf en woonde het grootste gedeelte van haar leven in Priorij Emmaus te Maarssen, gebouwd volgens de strenge regels van de benedictijner monnik en architect Hans van der Laan. Ik heb haar daar een paar keer bezocht. De buitenkant van de priorij had iets onvriendelijks. Maar als zuster Margareth dan de deur opendeed, was je dat meteen weer vergeten. Daar stond ze. Weggecijferd. Plaatsgemaakt. Jij was belangrijk. Dan liepen we samen door de priorij met die sobere maar tegelijk intieme gangen en dat karakteristieke meubilair. Alles straalde een soort eeuwige rust uit. Dit zou nooit voorbijgaan. Daar waakte zuster Margareth wel over.

Ik start de opname. Ik hoor ­gekuch. Even later begint het orgel zacht te spelen. De melodie komt me vaag bekend voor. Dan beginnen door het orgelspel heen de klokken te luiden. Even later is het weer stil. Ik hoor iemand fluisteren. Is het stoffelijk overschot van zuster Margareth achter in de kerk aangekomen en zegent de priester dat met wijwater?

Een indrukwekkend in memoriam

Terug naar de kerkradio. De priester zegt: “Nu wordt het kleed van de orde op de kist gelegd”. Ik kijk uit het raam en zie dat in het park tegenover mij een soort zwembad is aangelegd. Er staat nu geen water in. Het lichtblauw van de tegels steekt af tegen de kale, donkere bomen. De priester heet iedereen welkom. De familie van zuster Margareth, haar medezusters en alle andere aanwezigen in een kerk die bomvol moet zitten. Tenminste, dat stel ik me zo voor. Ik heb geen beeld en moet het doen met een foto op mijn laptop van de buitenkant van de kerk en een balk die laat zien hoeveel tijd er van de opname verstreken is.

Een medezuster neemt het woord en spreek een indrukwekkend in memoriam uit. Dat ze in oktober van het vorige jaar in kleine kring de zestigste verjaardag van haar eeuwige professie vierde. Dat ze uit een warm Brabants gezin kwam, drie zussen en een broer had en aanvankelijk moeilijk kon wennen in het klooster. Dat ze uiteindelijk bleef en zelfs priorin werd en dat ze directeur was van De Cloese, een opleidingsinstituut dat aan de priorij verbonden was waar meisjes werden opgeleid tot medisch secretaresse of management­assistente. Na hun opleiding bleef ze vaak contact houden met de oud-leerlingen. De zuster werd niet zelden een tweede moeder. Ik hoor ook een magnifieke uitspraak van haar: ‘De liefde van Christus kent geen rust’.

Wees even gul als God is geweest

De laatste keer dat ik op bezoek was bij zuster Margareth, vertelde ze me dat de priorij verkocht zou worden. De communiteit was te klein geworden. Ze vond het vreselijk. In de ontmantelde klooster­bibliotheek lag een stapel boeken die ze voor mij had bewaard. Er lag een briefje bij waarop met een heilig handschrift ‘Voor Stijn Fens’ stond geschreven.

Even naar beneden. Er zou vandaag toch een pakketje voor mij worden bezorgd? Maar er heeft niemand aangebeld. Misschien heeft de bezorger het in de bus ­gegooid. Dat blijkt niet het geval. Straks maar even bellen met het postorderbedrijf.

Terug op mijn werkkamer moet ik nog achtendertig minuten beluisteren. Er komen nog verschillende mensen aan het woord en er wordt gecollecteerd. “Wees even gul als God is geweest door ons zuster Margareth te schenken”, wordt er gezegd. Even later is de opname voorbij, midden in het slotgebed. Buiten is het inmiddels donker. Zuster Margareth zal nu in haar ­hemel zijn. De gangen zijn er sober maar intiem, en het meubilair opvallend karakteristiek. Geniet van uw rust, zuster Margareth.

Trouw-redacteur Stijn Fens volgt de katholieke kerk al decennia op de voet en schrijft columns over het geloof en zijn persoonlijk leven. Lees ze hier terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden