null Beeld

Bladen & BlogsNico de Fijter

‘Heilige Corona, bid voor ons.’ Hoe het virus religie verandert

Ineens was ze er, samen met het virus: de heilige Corona. Al gauw gingen er berichten rond dat zij de beschermheilige zou zijn tegen epidemieën. Dat is niet waar. Corona van Egypte stierf rond het jaar 177 de marteldood. Ze is patrones van grafdelvers, schatgravers, slagers en houthakkers, ze kan worden aangeroepen bij rugklachten, financiële malaise en hagelbuien.

Veel meer dan dat is er over haar eigenlijk niet te vertellen. Een kaarsenfabrikant beweerde desalniettemin dat Corona wel degelijk de heilige is bij wie we met onze gebeden tegen de epidemie wezen moeten en hij bood al rap kaarsen te koop aan waarop haar afbeelding te zien is. ‘Heilige Corona, bid voor ons.’ In de Dom van Aken werden Corona’s relieken - die al decennialang onopgemerkt in de opslag lagen - gauw tevoorschijn gehaald. Er werd een pelgrimswandelroute naar Aken opgetuigd. In een holle boom bij Goirle ontstond een geïmproviseerd altaartje, met afbeeldingen van de heilige Corona.

Religiewetenschappers kunnen de komende jaren hun lol op: de coronacrisis heeft op allerlei manieren gezorgd voor nieuwe vormen van religiositeit, voor nieuwe of aangepaste rituelen, voor nieuwe vormen van spiritualiteit.

Nieuwe rituelen

Op religionnews.com komt er ander mooi voorbeeld van voorbij, uit India. Dat land is hevig getroffen door de coronacrisis. Het overwegend hindoeïstische land - zo’n tachtig procent van de 1,8 miljoen inwoners is hindoe - heeft een geschiedenis van het aanbidden van vrouwelijke goden in tijden van uitbraken van ziekten. De afgelopen eeuwen, schetst religionnews.com, zijn er godinnen van de pest, de pokken en de cholera geweest.

Aan het begin van de crisis voegde Anilan Namboothiri, inwoner van de zuidelijke staat Kerala, een nieuwe godin toe aan zijn huisaltaar, die hij sindsdien eert als coronagodin. In heel het land worden op vergelijkbare wijze vrouwelijke goddelijke vormen van het coronavirus aanbeden.

“Omdat er geen centrale autoriteit is om te beslissen wanneer en hoe nieuwe goden aan het hindoepantheon worden toegevoegd, gebeurt dat vanzelf als daar in de samenleving behoefte aan ontstaat”, zegt hoogleraar Indische studies Pankaj Jain op religionnews.com. “Het aanbidden van godinnen is een oude traditie in het hindoeïsme in India, het shintoïsme in Japan en vele andere inheemse tradities over de hele wereld. Wanneer mensen de behoefte voelen aan moederlijke liefde en zorg, wenden ze zich tot godinnenverering.”

Zelfgemaakte godin

Namboothiri bidt tot zijn zelfgemaakte godin om kracht en steun voor wetenschappers en zorgmedewerkers, vertelt hij. Dat doet hij totdat de pandemie voorbij is. Daarna is de tijdelijke godin niet meer nodig, en zal hij haar in zee werpen.

In de Nederlandse kerkelijke bladen wordt volop gesproken over de effecten van de cornocrisis op het kerkelijk landschap. In Doopsgezind.nl vertellen twee aankomende predikanten over de impact van de crisis op de kerk. “Ik heb er een beetje moeite mee om te stellen dat iets wat de samenleving zo ontwricht, ook iets goeds brengt”, zegt Jan Willem Stenvers in dat blad. “Het brengt vooral crisis. Wel ben ik hoopvol als ik zie welke initiatieven er allemaal zijn en blijven ontstaan, op lokaal, maar ook op nationaal en internationaal niveau. Door middel van digitale vieringen ontstaan bijvoorbeeld nieuwe gemeenschappen, in samenstellingen die we van te voren niet hadden bedacht.”

Lees ook:

Plotseling is ze weer populair: de comeback van de heilige Corona

In de katholieke kerk behoorde zij lange tijd tot de categorie ‘obscure’ heiligen. Maar sinds het virus dat haar naam draagt ons leven heeft lam gelegd, staat de heilige Corona weer volop in de belangstelling.

Lees eerdere afleveringen in ons dossier Bladen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden