Seksueel misbruik

Hardere kerkelijke straffen na seksueel misbruik

Filippo Iannone (r) en Juan Ignacio Arrieta Ochoa de Chinchetru tijdens de persconferentie waarop de herziening van het kerkelijk wetboek werd aangekondigd. Beeld AP
Filippo Iannone (r) en Juan Ignacio Arrieta Ochoa de Chinchetru tijdens de persconferentie waarop de herziening van het kerkelijk wetboek werd aangekondigd.Beeld AP

Met een stevige herziening van het kerkelijk wetboek zet paus Franciscus een nieuwe stap in de strijd tegen het seksueel misbruik in de rooms-katholieke kerk.

Priesters die minderjarigen of kwetsbare volwassenen hebben misbruikt, kunnen uit hun ambt worden gezet en daarnaast nog ‘andere rechtvaardige straffen’ krijgen opgelegd. Dat geldt ook voor geestelijken die zich schuldig maken aan grooming: het winnen van vertrouwen van een ander met het doel die ander te misbruiken.

Bisschoppen en oversten hebben bovendien niet meer de overweging te maken of er een straf moet worden opgelegd in het geval van misbruik: strafoplegging wordt verplicht. En het wordt verplicht verdenkingen van misbruik aan te geven. In de oude versie van het wetboek werd misbruik geschaard onder het overtreden van de kuisheidsregels. Dat is niet meer zo: in de nieuwe versie staat het onder de titel ‘Overtredingen tegen menselijk leven, waardigheid en vrijheid’.

Het Vaticaan werkt, sinds Franciscus’ voorganger Benedictus XVI daar opdracht toe gaf, al veertien jaar aan de herziening van het kerkelijk wetboek. Dinsdag werd het eerste deel daarvan - over het strafrecht - gepresenteerd.

Volgens paus Franciscus heeft de kerk uit het oog verloren dat het opleggen van stevige straffen nodig is ‘wanneer de omstandigheden en de rechtvaardigheid dat vereisen’. Daardoor is volgens Franciscus ‘veel schade aangericht’. Met alleen ‘vermaningen en adviezen’ is de rechtsorde niet geholpen, aldus de paus.

Sinds zijn aantreden in 2013 streeft Franciscus ernaar om de schandalen rondom misbruik in de kerk aan te pakken. Twee jaar geleden organiseerde hij een grote top in het Vaticaan die geheel aan de bestrijding van misbruik was gewijd en die later tot nieuwe richtlijnen en kerkelijke protocollen leidde. Onder misbruikslachtoffers zorgde dat voor kritiek: zij vonden de maatregelen niet voldoende.

Volgens het herziene wetboek kan de kerk ook straffen opleggen in heel andere situaties: grote nalatigheid bij het beheer van eigendommen van de kerk, bijvoorbeeld, maar ook als er ten onrechte een sacrament wordt bediend, of als iemand een abortus ondergaat. De straffen variëren van het opleggen van boetes, het ontnemen van het ambt of bevoegdheden, het inhouden van salaris tot excommunicatie.

Lees ook:

Paus Franciscus maakt de verwachtingen van slachtoffers niet waar op misbruiktop

Net als aan het begin van de vierdaagse misbruiktop in het Vaticaan, sprak paus Franciscus ook bij de afsluiting ferme taal. Kindermisbruik mag niet meer voorkomen in de rooms-katholieke kerk en het mag niet meer worden toegedekt. Maar hoe dan?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden