Grote schade aan grootste christelijke klooster van Irak

Het klooster van Mar Behnam is het grootste van IrakBeeld AFP

Tijdens de bevrijding van de Iraakse stad Mosul wordt langzaam duidelijk hoe groot de door IS aangerichte schade is aan het christelijk erfgoed in en rond de stad.

De strijd om Mosul verloopt moeizaam, maar voor de christenen in het gebied was er afgelopen weekeinde een klein lichtpuntje. De Iraakse strijdkrachten veroverden het grootste klooster van Irak op IS. Onder die strijdgroepen was ook een christelijke militie, de 'Babylon Brigade'. IS heeft het klooster zwaar beschadigd. Net als alle andere tombes, heiligdommen en historische plaatsen die de terreurgroep in handen krijgt.

Mar Behnam

Het betreffende klooster, Mar Behnam, ligt ten zuiden van Mosul en stamt uit de vierde eeuw na christus. Voordat het klooster, tegelijk met de verovering van Mosul, in handen viel van IS, was het eigendom van de Syrisch-katholieke kerk. De Aramese monniken die er woonden, werden verjaagd.

In Mosul en omstreken leefde voor de bezetting een grote christelijke gemeenschap. Toen de stad werd ingenomen door IS werden christenen voor de keus gesteld: bekeer je tot de islam, betaal 'veiligheidsbelasting' of vertrek. De meeste Aramese christenen vluchtten daarop naar Koerdisch gebied in Noord-Irak. In heel Irak woonden voor de Amerikaanse invasie in 2003 zo'n 1,6 miljoen christenen. Nu zijn dat er nog 250.000.

Hisba

IS gebruikte het klooster van Mar Behnam tot voor kort als hoofdkwartier van de 'Hisba'. De moraalpolitie van de jihadisten, die de naleving van de strenge islamitische wetten controleert die IS invoert in veroverde gebieden. Voor die bezetting was het klooster Mar Behnam een geliefd bedevaartsoord. Vanwege de tombe van de heilige Sint Behnam, een martelaar uit het Syrisch-Orthodoxe christendom. Ook zouden volgens legende zieken er kunnen genezen.

Een christelijke militie bewaakt momenteel het kloosterBeeld AFP

Afspiegeling

Het eeuwenoude complex stond bekend als afspiegeling van de regio; de vlakten van Nineveh. Van oudsher is dat gebied een lappendeken van verschillende geloven en culturen. In het klooster was dat volgens deskundigen terug te zien in de verschillende stijlen van architectuur. Maar veel is verwoest. Vorig jaar verspreidde IS een video waarin het de tombe van Mar Behnam met de grond gelijk gemaakt. Nu het complex is bevrijd, is pas echt duidelijk wat voor schade IS heeft aangericht. Het klooster is door de jihadisten geplunderd.

De theologische geschriften en geschiedenisboeken over de christelijke gemeenschap in Irak zijn verbrand. De inscripties op de muren en beelden van heiligen vernield. "Het was hun doel christelijke geschiedenis en beschaving op de vlakten van Nineveh (het gebied bij Mosul, red.) te vernietigen", zei een commandant van de Babylon Brigade tegen Reuters over de verwoesting. De militie bewaakt momenteel het klooster.

Afgoderij

IS vernietigt tombes en heiligdommen omdat het die ziet als afgoderij. Wat het klooster van Mar Behnam overkwam, gebeurde eerder op andere historische of religieuze plekken die de terreurorganisatie veroverde. Zoals in de historische steden Nimrud en Palmyra. In Mosul verwoestte IS behalve grote delen van het heroverde klooster ook de mausolea van twee middeleeuwse imams, en delen van de ruïnesteden Nineveh en Hatra. Ook eeuwenoude Assyrische beelden in het museum van de stad moesten het ontgelden.

De slag om Mosul

Het Iraakse leger rukt samen met Koerdische eenheden en sjitische milities langzaam op richting het centrum van Mosul, dat sinds 2014 in handen is van Islamitische Staat. Ze worden bijgestaan door Amerikaanse adviseurs en gevechtsvliegtuigen van een internationale coalitie. In het oostelijk deel van de stad hebben de verenigde Iraakse strijdkrachten een aantal wijken heroverd, maar de strijd verloopt moeizaam. IS probeert het leger af te stoppen met zelfmoordcommando's en autobommen. Het gebruikt burgers als levend schild. Voor de opmars van Islamitische Staat in Irak woonden er twee miljoen mensen in Mosul. Nu is dat nog de helft. Door het geweld van de bevrijding, die in oktober begon en waarschijnlijk weken tot maanden gaat duren, zijn 68.000 burgers in en rond de stad op de vlucht geslagen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden