null Beeld

ColumnStijn Fens

Geduldig wachten op nieuwe Tutu’s, troosters van wereldformaat

Stijn Fens

Het nieuwe jaar is nog jong, maar misschien heb ik het beste interview van 2022 al gelezen. Deze week sprak de Volkskrant met Tom Schollaart, 9 jaar oud. Hij woont in Pijnacker-Zuid met zijn broertje Sam en zijn ouders. Tom speelt saxofoon en heeft twee cavia’s, waarvan er een Stijn heet. Maar daarom schrijf ik niet over Tom.

Laten we zeggen dat ik in deze tijd van onrust, gevechten om de hoek en een fakkel-intimidatie op de stoep, wel behoefte had aan de nuchtere, wijze blik van Tom. Over hoe je het beste saxofoon kunt spelen: “De truc is om je buikspieren te gebruiken. Dan hoef je niet hard te blazen en komt er toch geluid.” Over de huidige lockdown die hij nodig acht: “De rellen daartegen zijn wel heel erg. Als je het er niet mee eens bent, mag je dat heus wel ergens zeggen, maar dan ga je niet met vuur gooien.”

Afgezien van de wijze woorden van Tom valt het nieuwe jaar me dus nog niet mee. Is het eigenlijk wel echt begonnen? En dan moeten we het ook nog eens zonder Desmond Tutu doen, die op tweede kerstdag overleed. Tutu was heel oud en je hoorde de laatste jaren niet veel meer van hem. Niet dat ik hem dat kwalijk neem hoor. Hij heeft meer dan genoeg gestreden tegen de apartheid en ander groot onrecht elders op de wereld, meer dan genoeg zijn vuisten gebald om zijn in een fabelachtig ritme uitgesproken woorden nog eens extra kracht bij te zetten. Tutu heeft meer dan genoeg gedanst, gelachen en mensen met elkaar verzoend. Het kan niet anders of hij heeft bij die langverwachte ontmoeting van aangezicht tot aangezicht met de Allerhoogste, ook aan Hem een glimlach ontlokt.

Tutu nam ons bij de hand, ook al wilden we soms niet zijn kant op. Hij wees ons de weg, ook al leek die onbegaanbaar. Hij heelde onze wonden, ook al wist hij niet van ons lijden.

Milde dwarsliggers

Ik zou zeggen dat we nu meer dan ooit Tutu’s nodig hebben. Troosters van wereldformaat, milde dwarsliggers, uitgesproken profeten van de publieke zaak. Maar Tutu’s zijn schaars. Je moet ook het talent hebben als Tutu in spe om de media zo te gebruiken dat je je boodschap maximaal voor het voetlicht brengt. Desmond Tutu kon dat als geen ander.

De enige echte ‘opvolgers’ voor Tutu die ik zie, zijn de dalai lama en paus Franciscus, maar die zijn ook al flink op leeftijd. Franciscus is net 85 geworden, de dalai lama is inmiddels 86 jaar oud. Ik check zijn leeftijd af en toe bij Wikipedia, zoals je wel vaker doet bij bekende mensen van wie je hoopt dat ze nog niet zo oud zijn. Er is dringend behoefte aan nieuwe aanwas van publieksprofeten. Maar, hoor ik u zeggen, je hebt Greta Thunberg toch. U heeft gelijk, zij is voor velen een moderne profeet als het om het klimaat gaat (voor sommigen een valse profeet), maar ze is nog jong, dus laten we nog niet te veel druk op haar schouders leggen.

Ook in Nederland zie ik nog geen nieuwe grote verbinders opstaan. Geen Tutu’s zal ik maar zeggen. Een voor een zag ik deze week de kandidaat-ministers en kandidaat-staatssecretarissen hun opwachting maken bij Rutte. Ieder voor zich gaan ze met heel veel energie aan de slag met iets, maar nemen ze ons straks ook bij de hand? Ik waag het te betwijfelen.

De enige mogelijkheid om in harmonie met het heden te leven is om geduld te hebben, las ik ergens. Misschien moet ik mij de deugd van het geduldig zijn wat meer eigen maken en rustig wachten tot de nog onbekende en jonge Tutu’s tot wasdom zijn gekomen. Ondertussen is er Tom uit Pijnacker-Zuid. Hij vindt rust in dieren en natuur, vertelt hij. “Het is door hen dat we ook kunnen leven. Ik ga vaak vogels spotten in de bossen, met een verrekijker, vogelboekje en fotocamera. Maar ik heb nog geen bijzondere vogel gezien. Tja, die vind je natuurlijk niet veel. Daarom zeg ik ook altijd tegen mezelf, voordat ik het bos in ga: ik zie wel wat ik tegenkom.”

Dank Tom, ga ik ook proberen.

Trouw-redacteur Stijn Fens volgt de katholieke kerk al decennia op de voet en schrijft columns over het geloof en zijn persoonlijk leven. Lees ze hier terug.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden